បញ្ហា (The Problem)៖ តើការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុរបស់ធនាគាររដ្ឋ (ដូចជាអត្រាការប្រាក់ផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានឡើងវិញ និងការផ្គត់ផ្គង់រូបិយវត្ថុ) ជះឥទ្ធិពលយ៉ាងណាដល់ប្រសិទ្ធភាពប្រតិបត្តិការរបស់ធនាគារពាណិជ្ជនៅប្រទេសវៀតណាម?
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីធនាគារពាណិជ្ជវៀតណាមចំនួន ២៥ ដើម្បីវិភាគទំនាក់ទំនងដោយប្រើប្រាស់គំរូតំរែតំរង់កម្រិតខ្ពស់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| 2-step System GMM (SGMM-2) វិធីសាស្ត្រតំរែតំរង់ GMM ប្រព័ន្ធពីរជំហាន |
អាចដោះស្រាយបញ្ហាអថេរខាងក្នុង (Endogeneity) ពហុនិទស្សន្ត និងទិន្នន័យដែលមានភាពប្រែប្រួលមិនស្មើគ្នា (Heteroskedasticity) បានយ៉ាងល្អ។ វាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងផ្តល់លទ្ធផលច្បាស់លាស់ជាងសម្រាប់សំណាកទិន្នន័យមានកម្រិត (Finite samples)។ | ទាមទារការកំណត់អថេរឧបករណ៍ (Instrumental variables) យ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ហើយដំណើរការនៃការគណនាមានភាពស្មុគស្មាញខ្ពស់ជាង។ | អត្រាការប្រាក់ផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានឡើងវិញ (SBVR) មានទំនាក់ទំនងស្របជាមួយ ROA និង ROE ខណៈដែលការផ្គត់ផ្គង់ប្រាក់ (M2) មានទំនាក់ទំនងច្រាសជាមួយ ROA ប៉ុណ្ណោះ។ |
| 1-step System GMM វិធីសាស្ត្រតំរែតំរង់ GMM ប្រព័ន្ធមួយជំហាន |
មានភាពសាមញ្ញក្នុងការអនុវត្ត និងគណនាជាងវិធីសាស្ត្រពីរជំហាន (2-step) ព្រមទាំងផ្តល់នូវតម្លៃប៉ាន់ស្មានមូលដ្ឋានសម្រាប់ទិន្នន័យបន្ទះថាមវន្ត (Dynamic panel data)។ | មិនសូវមានភាពត្រឹមត្រូវ និងខ្វះប្រសិទ្ធភាពនៅពេលប្រើប្រាស់ជាមួយសំណាកទិន្នន័យតូច ដោយសារមិនមានការកែតម្រូវវ៉ារ្យង់ (Windmeijer correction)។ | អ្នកស្រាវជ្រាវបានសន្និដ្ឋានថា វិធីសាស្ត្រនេះមានភាពត្រឹមត្រូវតិចតួចជាង ទើបសម្រេចចិត្តជ្រើសរើស SGMM-2 មកប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការក្នុងការវាយតម្លៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះពឹងផ្អែកចម្បងទៅលើទិន្នន័យបន្ទះ (Panel Data) និងទិន្នន័យម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ដែលទាមទារកម្មវិធីស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ការវិភាគដោយប្រើម៉ូដែលស្មុគស្មាញ។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីធនាគារពាណិជ្ជវៀតណាមចំនួន ២៥ ដែលប្រព័ន្ធធនាគារវៀតណាមមានលក្ខណៈពិសេសដោយមានការ chi phối (ត្រួតត្រា) ពីធនាគាររដ្ឋច្រើន។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកខ្លាំងលើប្រាក់ដុល្លារ (High Dollarization) ឥទ្ធិពលនៃការផ្លាស់ប្តូរការផ្គត់ផ្គង់ប្រាក់ (M2) ឬអត្រាការប្រាក់របស់ធនាគារកណ្តាល អាចមិនមានប្រសិទ្ធភាពពេញលេញ និងឆាប់រហ័សដូចនៅប្រទេសវៀតណាមឡើយ។
ទោះបីជាបរិបទម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចខុសគ្នាក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែវិធីសាស្ត្រវិភាគនេះអាចយកមកកែច្នៃដើម្បីសិក្សាពីប្រសិទ្ធភាពធនាគារនៅកម្ពុជាបានយ៉ាងល្អ។
សរុបមក ការសិក្សានេះផ្តល់នូវក្របខ័ណ្ឌអេកូណូមេទ្រីដ៏រឹងមាំមួយ ដែលអាចឱ្យស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជាតាមដានទំនាក់ទំនងរវាងគោលនយោបាយម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Refinancing interest rates | គឺជាអត្រាការប្រាក់គោលដែលធនាគារកណ្តាល (ដូចជាធនាគាររដ្ឋ) កំណត់នៅពេលផ្តល់ប្រាក់កម្ចីដល់ធនាគារពាណិជ្ជ ដើម្បីគ្រប់គ្រងសាច់ប្រាក់ងាយស្រួលនិងបរិមាណលុយក្នុងទីផ្សារ។ | ប្រៀបដូចជាតម្លៃបោះដុំដែលរោងចក្រ (ធនាគារកណ្តាល) លក់ទំនិញ (លុយ) ទៅឱ្យតូបលក់រាយ (ធនាគារពាណិជ្ជ) ដើម្បីយកទៅលក់បន្តឱ្យអតិថិជន។ |
| Money supply | បរិមាណសរុបនៃរូបិយប័ណ្ណ (ក្រដាសប្រាក់ និងកាក់) ព្រមទាំងប្រាក់បញ្ញើ និងទ្រព្យសកម្មរាវ (Liquid assets) ដែលកំពុងចរាចរនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសមួយនៅពេលវេលាណាមួយ។ | ប្រៀបដូចជាបរិមាណឈាមសរុបដែលកំពុងរត់ចរាចរពេញសរសៃឈាមនៃរាងកាយមនុស្ស (សេដ្ឋកិច្ចជាតិ)។ |
| Return on Assets | សូចនាករហិរញ្ញវត្ថុដែលវាស់វែងពីប្រាក់ចំណេញសុទ្ធរបស់ធនាគារធៀបនឹងទ្រព្យសកម្មសរុបរបស់ខ្លួន ដើម្បីបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពនៃការចាត់ចែងទ្រព្យសកម្មក្នុងការបង្កើតប្រាក់ចំណេញ។ | ប្រៀបដូចជាការវាស់ស្ទង់ថាតើអ្នកអាចរកលុយចំណេញបានប៉ុន្មានពីរថយន្តឈ្នួលមួយគ្រឿងដែលអ្នកមាន។ |
| Return on Equity | សូចនាករហិរញ្ញវត្ថុដែលវាស់វែងពីប្រាក់ចំណេញសុទ្ធធៀបនឹងទុនម្ចាស់ភាគហ៊ុន (Equity) ដែលបង្ហាញពីអត្រាផលចំណេញដែលម្ចាស់ភាគហ៊ុនទទួលបានពីការបោះទុនវិនិយោគរបស់ពួកគេ។ | ប្រៀបដូចជាការវាស់ស្ទង់ថាតើអ្នកចំណេញបានប៉ុន្មានរៀល ពីរាល់ប្រាក់មួយពាន់រៀលដែលអ្នកបានយកចេញពីហោប៉ៅខ្លួនឯងទៅរកស៊ី។ |
| System generalized method of moments | គឺជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ (Econometric model) សម្រាប់ប៉ាន់ស្មានទិន្នន័យបន្ទះថាមវន្ត (Dynamic panel data) ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាអថេរខាងក្នុង (Endogeneity) ដែលអថេរឯករាជ្យអាចមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងកំហុសនៃគំរូ។ | ប្រៀបដូចជាម៉ាស៊ីនបន្សុទ្ធទឹកដ៏ស្មុគស្មាញមួយ ដែលជួយចម្រោះយកកាកសំណល់ (កំហុសទិន្នន័យ) ចេញ ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលស្រាវជ្រាវដ៏សុក្រឹតបំផុត។ |
| Retail deposits endowment effect | បាតុភូតដែលធនាគារមានលទ្ធភាពរក្សាអត្រាការប្រាក់បញ្ញើរបស់អតិថិជនឱ្យនៅទាបជាងអត្រាទីផ្សារ ដោយសារតែអំណាចផ្តាច់មុខ ឬភាពងាយស្រួលនៃសេវាកម្ម ដែលធ្វើឱ្យធនាគារចំណេញនៅពេលអត្រាការប្រាក់ទីផ្សារកើនឡើង។ | ប្រៀបដូចជាហាងល្បីមួយដែលអាចទិញវត្ថុធាតុដើមពីម៉ូយក្នុងតម្លៃថោកដដែល ទោះបីជាតម្លៃលើទីផ្សារឡើងថ្លៃក៏ដោយ ធ្វើឱ្យហាងនោះចំណេញកាន់តែច្រើនពេលលក់ចេញ។ |
| Non-performing loan | គឺជាឥណទាន ឬប្រាក់កម្ចីដែលអតិថិជនមិនបានសងប្រាក់ដើម ឬការប្រាក់តាមការកំណត់ក្នុងរយៈពេលយូរ (ជាទូទៅលើសពី ៩០ថ្ងៃ) ដែលអាចប្រឈមនឹងការក្លាយជាបំណុលបាត់បង់។ | ប្រៀបដូចជាការឱ្យគេជំពាក់លុយ ហើយអ្នកជំពាក់នោះគេចវេស ឬគ្មានលទ្ធភាពសងតាមការសន្យា ដែលក្លាយជាបំណុលខូច។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
