បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការវាយតម្លៃហានិភ័យ និងប្រសិទ្ធភាពចំណាយ (Cost-effectiveness) នៃការវិនិយោគបង្កើតកសិដ្ឋានកសិកម្មថ្មី (Greenfield investment) នៅប្រទេសរូម៉ានី ខណៈដែលកសិករភាគច្រើនខ្វះចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីទស្សន៍ទាយពីផលចំណេញត្រឡប់មកវិញ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រគណនាតម្លៃបច្ចុប្បន្នសុទ្ធ (NPV) រួមបញ្ចូលជាមួយគំរូវិភាគហានិភ័យផ្សេងៗដើម្បីវាយតម្លៃភាពជោគជ័យនៃគម្រោងលើដីកសិកម្មទំហំ ១០០ហិកតា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Sensitivity Analysis ការវិភាគភាពរសើប (ការផ្លាស់ប្តូរអថេរម្តងមួយ) |
មានភាពងាយស្រួលក្នុងការគណនា និងជួយឲ្យដឹងច្បាស់ពីកត្តាជាក់លាក់ណាមួយដែលជះឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេទៅលើប្រាក់ចំណេញ។ | មិនសូវឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិត ព្រោះជាក់ស្តែងអថេរជាច្រើន (ដូចជាតម្លៃ និងទិន្នផល) តែងតែប្រែប្រួលក្នុងពេលតែមួយ។ | រកឃើញថាតម្លៃបច្ចុប្បន្នសុទ្ធ (NPV) ងាយរងគ្រោះបំផុតដោយសារការប្រែប្រួលតម្លៃគ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងទិន្នផលប្រចាំឆ្នាំ។ |
| Scenario Analysis ការវិភាគសេណារីយ៉ូ (ការសន្មត់ស្ថានភាពរួម) |
អាចធ្វើការសិក្សាពីបម្រែបម្រួលនៃអថេរជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ (ឧទាហរណ៍៖ ករណីល្អបំផុត និងករណីអាក្រក់បំផុត)។ | អាចសិក្សាបានត្រឹមតែស្ថានភាពជាក់លាក់មួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះ មិនអាចគ្របដណ្តប់រាល់លទ្ធភាពទាំងអស់បានទេ។ | តម្លៃ NPV ប្រែប្រួលខ្លាំងពី ៧៩ ២៨៨ RON (ករណីអាក្រក់) ដល់ ១ ០៧០ ២៦៦ RON (ករណីល្អបំផុត)។ |
| Monte Carlo Simulation ការក្លែងធ្វើម៉ុងតេការឡូ (ការប្រើប្រាស់ប្រូបាប៊ីលីតេ) |
អាចវិភាគលើរាល់បន្សំអថេរដែលអាចកើតមានទាំងអស់ (រាប់ពាន់ដង) និងផ្តល់ជាភាគរយប្រូបាប៊ីលីតេនៃភាពជោគជ័យគម្រោងយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | ទាមទារការរៀបចំទិន្នន័យស្ថិតិស្មុគស្មាញ និងទាមទារឲ្យមានការយល់ដឹងពីទំនាក់ទំនង (Correlations) រវាងអថេរនីមួយៗ។ | ការក្លែងធ្វើ ៥០០០ ដង បង្ហាញថាគម្រោងនេះមានប្រូបាប៊ីលីតេ ១០០% ក្នុងការទទួលបាន NPV វិជ្ជមាន (ភាគច្រើននៅចន្លោះ ៤២ម៉ឺន ទៅ ៤៨ម៉ឺន RON)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តគំរូវិភាគនេះមិនទាមទារកុំព្យូទ័រដែលមានកម្លាំងខ្លាំង (High-performance computing) នោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារទិន្នន័យប្រវត្តិសាស្ត្រច្បាស់លាស់ និងកម្មវិធីគណនាធម្មតា។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើទិន្នន័យពីកសិដ្ឋានចំនួន៣ ក្នុងខេត្ត Harghita ប្រទេសរូម៉ានី និងទិន្នន័យស្ថិតិជាតិពីឆ្នាំ២០០៧-២០១៣។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងតែពីអាកាសធាតុត្រជាក់ ដំណាំស្រូវសាលី និងកញ្ចប់ឧបត្ថម្ភធន (Subsidies) របស់សហភាពអឺរ៉ុបប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់កម្ពុជា តួលេខ និងបរិបទទាំងនេះគឺមិនអាចយកមកអនុវត្តផ្ទាល់បានឡើយ ព្រោះកម្ពុជាមិនមានការឧបត្ថម្ភធនដូចអឺរ៉ុប ហើយដំណាំក៏ខុសគ្នា។
ទោះបីជាទិន្នន័យមិនអាចយកមកប្រើផ្ទាល់ ប៉ុន្តែ 'វិធីសាស្ត្រ' នៃការវាយតម្លៃហានិភ័យនេះគឺមានប្រយោជន៍ខ្លាំងមែនទែនសម្រាប់ការវិនិយោគកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តគំរូ Monte Carlo នេះនៅកម្ពុជានឹងតម្រូវឲ្យមានការប្រមូលទិន្នន័យក្នុងស្រុកឲ្យបានរឹងមាំជាមុនសិន ប៉ុន្តែវានឹងជួយផ្លាស់ប្តូរការវិនិយោគកសិកម្មពីការធ្វើតាមគ្នា មកជាការសម្រេចចិត្តផ្អែកលើវិទ្យាសាស្ត្រហិរញ្ញវត្ថុជាក់លាក់ (Financially justified decisions)។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Net Present Value (NPV) | គឺជាវិធីសាស្ត្រគណនាតម្លៃនៃលំហូរសាច់ប្រាក់រំពឹងទុកនាពេលអនាគត (ចំណូលដកចំណាយ) ឱ្យទៅជាតម្លៃបច្ចុប្បន្ន ដោយគិតបញ្ចូលអត្រាបញ្ចុះ (Discount rate)។ បើ NPV វិជ្ជមាន មានន័យថាគម្រោងនោះមានផលចំណេញពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការគិតលុយចំណេញដែលយើងនឹងរកបាន១០ឆ្នាំទៅមុខ មកជាតម្លៃលុយពិតប្រាកដដែលយើងអាចកាន់ចាយក្នុងដៃនៅថ្ងៃនេះ។ |
| Monte Carlo simulation | គឺជាបច្ចេកទេសគណិតវិទ្យាប្រើកុំព្យូទ័រដើម្បីបង្កើតសេណារីយ៉ូចៃដន្យរាប់ពាន់ដង (Random numbers) ដើម្បីរកប្រូបាប៊ីលីតេនៃលទ្ធផលផ្សេងៗដែលអាចកើតមាន និងវាស់ស្ទង់កម្រិតហានិភ័យនៃគម្រោង។ | ដូចជាការចាក់សាកល្បងលេងហ្គេមរាប់ពាន់ដងក្នុងកុំព្យូទ័រ ដើម្បីរកមើលថាតើឱកាសឈ្នះរបស់យើងមានប៉ុន្មានភាគរយពិតប្រាកដ។ |
| Weighted Average Cost of Capital (WACC) | គឺជាអត្រាចំណាយមធ្យមនៃប្រភពដើមទុនទាំងអស់របស់ក្រុមហ៊ុន (ទាំងដើមទុនម្ចាស់ភាគហ៊ុន និងប្រាក់កម្ចីធនាគារ) ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាអត្រាបញ្ចុះ (Discount Rate) សម្រាប់ការវាយតម្លៃភាពចំណេញនៃគម្រោង។ | គឺជាការគណនាថាតើជាមធ្យមក្រុមហ៊ុនត្រូវចំណាយការប្រាក់និងភាគលាភប៉ុន្មានភាគរយ ទៅលើលុយដែលខ្លួនបានប្រមូលយកមករកស៊ី។ |
| Capital Assets Pricing Model (CAPM) | ជាទម្រង់គំរូហិរញ្ញវត្ថុដែលប្រើដើម្បីគណនាអត្រាចំណេញរំពឹងទុករបស់ម្ចាស់ទុន (Cost of Equity) ដោយបូកបញ្ចូលអត្រាគ្មានហានិភ័យ (Risk-free rate) ជាមួយរង្វាន់លើហានិភ័យទីផ្សារ (Market risk premium) និងកម្រិតប្រែប្រួលរបស់ក្រុមហ៊ុន (Beta)។ | ជារូបមន្តទាយមើលថា តើអ្នកវិនិយោគទាមទារប្រាក់ចំណេញប៉ុន្មាន ទើបស័ក្តិសមនឹងហានិភ័យដែលពួកគេបានហ៊ានដាក់លុយរកស៊ីជាមួយយើង។ |
| Sensitivity analysis | គឺជាការវិភាគហានិភ័យដោយផ្លាស់ប្តូរតម្លៃនៃអថេរតែមួយ (ឧទាហរណ៍៖ តម្លៃស្រូវ) ខណៈដែលរក្សាអថេរផ្សេងទៀតឱ្យនៅថេរ ដើម្បីមើលថាតើកត្តាមួយនោះជះឥទ្ធិពលខ្លាំងប៉ុណ្ណាដល់លទ្ធផលចុងក្រោយនៃគម្រោង។ | ដូចជាការសាកល្បងប្តូរគ្រឿងផ្សំតែមួយមុខចេញពីស៊ុប ដើម្បីភ្លក់មើលថាតើរសជាតិស៊ុបប្រែប្រួលខ្លាំងឬអត់។ |
| Scenario analysis | គឺជាការវាយតម្លៃដោយបង្កើតស្ថានភាពខុសៗគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ ករណីល្អបំផុត ករណីមធ្យម ឬករណីអាក្រក់បំផុត) ដោយផ្លាស់ប្តូរអថេរច្រើនក្នុងពេលតែមួយ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ស្ថានភាពជាក់ស្តែងផ្សេងៗ។ | ដូចជាការស្រមៃគិតទុកជាមុននូវរឿង៣យ៉ាង៖ បើភ្លៀងខ្លាំងនឹងមានរឿងអ្វី, បើរាំងស្ងួតមានរឿងអ្វី, ហើយបើធម្មតាមានរឿងអ្វី។ |
| Greenfield investment | គឺជាប្រភេទនៃការវិនិយោគដោយការចាប់ផ្តើមគម្រោងថ្មីស្រឡាងពីចំណុចសូន្យ (ដូចជាការឈូសឆាយដីព្រៃ ឬដីទំនេរដើម្បីធ្វើកសិដ្ឋាន) ជាជាងការទិញយក ឬកែលម្អគម្រោងដែលមានស្រាប់។ | ដូចជាការសាងសង់ផ្ទះថ្មីនៅលើដីឡូតិ៍ទទេស្អាត ជាជាងការទិញផ្ទះគេមានស្រាប់មកជួសជុល។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
