បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីការរួមចំណែករបស់អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល (NGOs) ក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ព្រមទាំងមូលហេតុ និងបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗទាក់ទងនឹងភាពក្រីក្រនៅក្នុងឃុំ Buhara ស្រុក Kabale ប្រទេសអ៊ូហ្គង់ដា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការរចនាការស្រាវជ្រាវបែបពិពណ៌នា និងស្ទង់មតិ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកទទួលផលនិងមិនមែនអ្នកទទួលផលចំនួន ១៣៦ នាក់ តាមរយៈវិធីសាស្រ្តចម្រុះគុណវិស័យនិងបរិមាណវិស័យ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Questionnaire Survey Method វិធីសាស្ត្រប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរស្ទង់មតិ |
អាចប្រមូលទិន្នន័យបរិមាណវិស័យពីសំណាកធំទូលាយ (អ្នកឆ្លើយតប ១៣៦ នាក់) ដែលផ្តល់ទិន្នន័យស្ថិតិច្បាស់លាស់។ | អាចខ្វះការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅលើបរិបទសង្គម ហើយទាមទារឱ្យអ្នកឆ្លើយតបមានចំណេះដឹងជាមូលដ្ឋានក្នុងការយល់សំណួរ។ | បានរកឃើញថាការខ្វះខាតដីធ្លី គឺជាមូលហេតុចម្បងនៃភាពក្រីក្រ (៧៣% នៃអ្នកឆ្លើយតបឯកភាព)។ |
| Focus Group Discussions & Key Informant Interviews ការពិភាក្សាក្រុមគោលដៅ និងការសម្ភាសន៍បុគ្គលសំខាន់ៗ |
ផ្តល់ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅ (គុណវិស័យ) ពីមូលហេតុឫសគល់នៃបញ្ហា និងចាប់យកទស្សនៈមេដឹកនាំមូលដ្ឋាន និងមន្ត្រី NGO ។ | ទំហំសំណាកតូច (មន្ត្រី NGO ចំនួន ១០ នាក់ និងអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានសំខាន់ៗ ៣០ នាក់) ដែលអាចមានភាពលម្អៀងខាងអត្តនោម័ត។ | បានលាតត្រដាងពីបញ្ហាប្រឈមធំៗរបស់ NGO ដូចជាការខ្វះការចូលរួមពីសហគមន៍ និងការរំពឹងទុកថានឹងទទួលបានប្រាក់កម្រៃពីការចូលរួមប្រជុំ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើធនធានមនុស្សសម្រាប់ចុះប្រមូលទិន្នន័យនៅមូលដ្ឋាន (Fieldwork) និងសហការជាមួយសហគមន៍ដោយផ្ទាល់។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងតែនៅក្នុងឃុំ Buhara ស្រុក Kabale ប្រទេសអ៊ូហ្គង់ដា ដោយផ្តោតលើសហគមន៍កសិកម្ម និងសំណាកដែលមានទំហំមធ្យម (១៣៦ នាក់) ដែលទិន្នន័យភាគច្រើនពឹងផ្អែកលើការរាយការណ៍ដោយខ្លួនឯង។ នេះជារឿងសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារកម្ពុជាមានបរិបទកសិកម្មជនបទស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងដីធ្លី វប្បធម៌ និងការអនុវត្តច្បាប់គ្រប់គ្រងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារការបន្សាំឱ្យស្របតាមបរិបទមូលដ្ឋាន។
របកគំហើញនៃការសិក្សានេះមានសារៈប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយ និងប្រតិបត្តិការរបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលនៅតាមតំបន់ជនបទក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ភាពជោគជ័យនៃការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រទាមទារឱ្យមានការវាយតម្លៃតម្រូវការសហគមន៍ជាមុន និងមានកិច្ចសហការស្មើភាពគ្នារវាង NGO សហគមន៍ និងរដ្ឋាភិបាល។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Focus group discussions (ការពិភាក្សាក្រុមគោលដៅ) | ជាវិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យស្រាវជ្រាវបែបគុណវិស័យ ដោយប្រមូលផ្តុំមនុស្សមួយក្រុមតូចមកជជែកពិភាក្សា និងបញ្ចេញមតិយោបល់លើប្រធានបទជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីស្វែងយល់ពីទស្សនៈ និងបទពិសោធន៍រួមរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការហៅអ្នកភូមិមួយក្រុមមកអង្គុយផឹកតែជុំគ្នា ហើយសួរពួកគាត់ពីបញ្ហាក្នុងភូមិ ដើម្បីស្តាប់មតិរបស់ពួកគាត់ទាំងអស់គ្នាក្នុងពេលតែមួយ។ |
| Needs assessment (ការវាយតម្លៃតម្រូវការ) | ជាដំណើរការជាប្រព័ន្ធក្នុងការកំណត់ និងដោះស្រាយគម្លាតរវាងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន និងស្ថានភាពដែលចង់បាន (តម្រូវការ) មុនពេលចាប់ផ្តើមអនុវត្តគម្រោងណាមួយ ដើម្បីប្រាកដថាអន្តរាគមន៍នោះពិតជាឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាចម្បងរបស់មូលដ្ឋាន។ | ដូចជាគ្រូពេទ្យពិនិត្យរោគសញ្ញាអ្នកជំងឺជាមុនសិន ដើម្បីរកមើលថាតើឈឺអ្វីឱ្យប្រាកដ មុននឹងសម្រេចចិត្តផ្សំថ្នាំឱ្យ។ |
| Economic diversification (ការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច) | ជាការផ្លាស់ប្តូរ និងពង្រីកប្រភពចំណូលសេដ្ឋកិច្ចឱ្យមានភាពចម្រុះ ជំនួសឱ្យការពឹងផ្អែកតែទៅលើវិស័យតែមួយ (ឧទាហរណ៍ ពឹងផ្អែកតែលើកសិកម្ម) ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៅពេលវិស័យណាមួយជួបវិបត្តិអាកាសធាតុឬទីផ្សារ។ | ដូចជាពាក្យចាស់ពោលថា "កុំដាក់ពងមាន់ទាំងអស់ក្នុងកន្ត្រកតែមួយ" មានន័យថាត្រូវរកស៊ីច្រើនមុខដើម្បីការពារកុំឱ្យខាតបង់ពេលមុខរបរមួយដួលរលំ។ |
| Human poverty index (សន្ទស្សន៍ភាពក្រីក្ររបស់មនុស្ស) | ជារង្វាស់ដែលបង្កើតឡើងដោយកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ (UNDP) ដើម្បីវាស់វែងកម្រិតនៃភាពខ្វះខាតក្នុងជីវិតរបស់មនុស្ស ដូចជាអាយុសង្ឃឹមរស់ អក្ខរកម្ម និងការខ្វះខាតសេវាសុខភាព ជាជាងការវាស់វែងត្រឹមតែប្រាក់ចំណូលតែមួយមុខ។ | ដូចជាការវាយតម្លៃសិស្សពូកែដោយមើលលើពិន្ទុគ្រប់មុខវិជ្ជា អត្តចរិត និងកីឡា មិនមែនមើលតែលើពិន្ទុគណិតវិទ្យាតែមួយមុខនោះទេ។ |
| Participatory poverty Assessment (ការវាយតម្លៃភាពក្រីក្រដោយមានការចូលរួម) | ជាយន្តការស្រាវជ្រាវដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាជនក្រីក្រចូលរួមដោយផ្ទាល់ក្នុងការវិភាគពីស្ថានភាពភាពក្រីក្ររបស់ពួកគេ ដើម្បីជួយឱ្យអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយយល់ពីបញ្ហាចេញពីជ្រុងរបស់អ្នករងគ្រោះផ្ទាល់។ | ដូចជាការសួរអ្នកដែលពាក់ស្បែកជើងនោះផ្ទាល់ ទើបដឹងច្បាស់ថាស្បែកជើងនោះចង្អៀត ឬរឹបត្រង់កន្លែងណាខ្លះ។ |
| Dependency agriculture (កសិកម្មចិញ្ចឹមជីវិត/កសិកម្មបែបពឹងផ្អែក) | ជាទម្រង់នៃប្រព័ន្ធកសិកម្មដែលប្រជាជនភាគច្រើនពឹងផ្អែកស្ទើរតែទាំងស្រុងលើការដាំដុះដើម្បីតែចិញ្ចឹមក្រពះ និងគ្រួសារ ដោយមិនមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងមិនសូវមានផលិតផលសល់សម្រាប់លក់លើទីផ្សារដើម្បីប្តូរយកប្រាក់នោះទេ។ | ដូចជាការដាំបន្លែនិងចិញ្ចឹមមាន់នៅក្រោយផ្ទះគ្រាន់តែដើម្បីបេះធ្វើម្ហូបហូបប្រចាំថ្ងៃ មិនមែនដាំជាចម្ការធំៗដើម្បីយកទៅលក់នៅផ្សារឡើយ។ |
| Self-help development project (គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ស្វ័យជំនួយ) | ជាគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ដែលជំរុញឱ្យប្រជាជនសហគមន៍ប្រើប្រាស់កម្លាំង ធនធាន និងគំនិតផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហារបស់ពួកគេ ដោយមានការជួយជ្រោមជ្រែងផ្នែកបច្ចេកទេសឬថវិកាខ្លះៗពីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ជាជាងការរង់ចាំជំនួយទាំងស្រុង។ | ដូចជាការបង្រៀននិងផ្តល់សន្ទូចដល់មនុស្សម្នាក់ឱ្យចេះស្ទូចត្រីដោយខ្លួនឯង ជាជាងការទិញត្រីស្រាប់ៗយកទៅឱ្យគាត់ហូបជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ |
| Community Sensitization (ការបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងដល់សហគមន៍) | ជាដំណើរការនៃការអប់រំ និងផ្តល់ព័ត៌មានដល់សមាជិកសហគមន៍ជាមុន ដើម្បីឱ្យពួកគេយល់ដឹងពីសារៈសំខាន់ គោលបំណង និងសកម្មភាពនៃគម្រោងណាមួយ ដែលនាំឱ្យពួកគេបោះបង់ភាពរារែក និងស្ម័គ្រចិត្តចូលរួមសហការយ៉ាងសកម្ម។ | ដូចជាការចាក់មេក្រូប្រកាសពន្យល់ប្រាប់អ្នកភូមិពីអត្ថប្រយោជន៍នៃការចាក់វ៉ាក់សាំងឱ្យបានយល់ជាមុន មុនពេលគ្រូពេទ្យចុះមកចាក់ថ្នាំដល់កន្លែង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
