បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះផ្តោតលើការដោះស្រាយបញ្ហាភាពក្រីក្រនៅតំបន់ជនបទក្នុងប្រទេសរវ៉ាន់ដា ដោយវាយតម្លៃលើតួនាទី និងប្រសិទ្ធភាពរបស់សមាគមសហករណ៍ក្នុងការលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់កសិករ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការរចនាបែបស្រាវជ្រាវពិពណ៌នា (Descriptive survey research design) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសមាជិកសហករណ៍ចំនួន ៧៥ នាក់ តាមរយៈកម្រងសំណួរ និងការសម្ភាសន៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Cooperative Association Model គំរូនៃការចងក្រងជាសមាគមសហករណ៍ |
ជួយកសិករឱ្យងាយស្រួលទទួលបានឥណទានកម្ចី មានអំណាចក្នុងការតថ្លៃទីផ្សារ និងទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសកសិកម្មថ្មីៗ។ ប្រាក់ចំណេញត្រូវបានបែងចែកយ៉ាងយុត្តិធម៌តាមបរិមាណផលដែលបានផ្គត់ផ្គង់។ | ទាមទារឱ្យមានការគ្រប់គ្រងតម្លាភាព បើមិនដូច្នោះទេអាចប្រឈមនឹងអំពើពុករលួយ ឬការរើសអើងប្រឆាំងនឹងស្ត្រី និងយុវជនក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត។ | ៧០% នៃសមាជិកមានការកើនឡើងកម្រិតជីវភាព ៩៧% អាចបញ្ជូនកូនទៅសាលារៀន និងផលិតភាពកសិកម្មមានការកើនឡើង។ |
| Individual Farming / Independent Work Model ការធ្វើកសិកម្ម ឬការងារជាលក្ខណៈឯកត្តជន |
កសិករមានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តពេញលេញដោយខ្លួនឯងលើការងារ និងមិនចាំបាច់រង់ចាំការសម្រេចពីក្រុមប្រឹក្សាភិបាល។ | ខ្វះខាតទុនសម្រាប់ពង្រីកផលិតកម្ម កង្វះបច្ចេកទេស និងងាយរងគ្រោះពីការគាបសង្កត់តម្លៃពីសំណាក់ឈ្មួញកណ្តាល។ ២៥% យល់ថាការងារឯកត្តជនមានការលំបាកខ្លាំង។ | ផលិតភាពមានកម្រិតទាប មិនសូវមានលទ្ធភាពទទួលបានការអប់រំ និងសម្ភារៈប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់បើធៀបនឹងអ្នកចូលរួមសហករណ៍។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការបង្កើត និងដំណើរការសមាគមសហករណ៍មិនតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារយ៉ាងខ្លាំងនូវការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុខ្នាតតូច។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងឃុំ Maraba ស្រុក Huye ខេត្តភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសរវ៉ាន់ដា ដោយមានអ្នកចូលរួមតូចត្រឹមតែ ៧៥ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ភាគច្រើននៃអ្នកចូលរួមមានកម្រិតវប្បធម៌ទាប (១៧% មិនចេះអក្សរ)។ ទោះបីជាសំណាកមានទំហំតូចក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែវាឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃសហគមន៍កសិកម្មតូចតាច ដែលមានបរិបទស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងសហគមន៍ជនបទជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
គំរូនៃការរៀបចំសហករណ៍នេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រនៅតំបន់ជនបទ។
ការរៀបចំសមាគមសហករណ៍ដែលប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពជាម្ចាស់ និងតម្លាភាព គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រផ្លូវវាងដ៏មានសក្តានុពលបំផុតក្នុងការប្រែក្លាយកសិករខ្នាតតូចនៅកម្ពុជា ឱ្យក្លាយជាសហគ្រិនកសិកម្មដែលមានភាពធន់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Cooperative Association (សមាគមសហករណ៍) | ជាទម្រង់អាជីវកម្ម ឬអង្គការដែលបង្កើតឡើងដោយការស្ម័គ្រចិត្តរបស់មនុស្សមួយក្រុម ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមរួមគ្នា ដោយមានការគ្រប់គ្រងតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ និងការបែងចែកផលចំណេញប្រកបដោយសមធម៌។ | ដូចជាការរួមលុយ និងកម្លាំងគ្នាទិញទំនិញដុំដើម្បីបានតម្លៃថោក ហើយលក់ចេញដើម្បីចែកគ្នាចំណេញ។ |
| Capacity Building (ការកសាងសមត្ថភាព) | ដំណើរការនៃការអភិវឌ្ឍ និងពង្រឹងជំនាញ ចំណេះដឹង និងធនធានរបស់បុគ្គល ឬសហគមន៍ ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចគ្រប់គ្រងកិច្ចការ និងដោះស្រាយបញ្ហាដោយខ្លួនឯងបានយូរអង្វែង។ | ដូចជាការបង្រៀនមនុស្សម្នាក់ឱ្យចេះស្ទូចត្រីប្រចាំជីវិត ជាជាងគ្រាន់តែឱ្យត្រីគេហូបមួយពេលៗ។ |
| Demographic Factors (កត្តាប្រជាសាស្ត្រ) | លក្ខណៈទិន្នន័យនៃចំនួនប្រជាជនដូចជា អាយុ ភេទ កម្រិតវប្បធម៌ និងមុខរបរ ដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនក្មេង មនុស្សចាស់ និងអ្នកមានការអប់រំនៅក្នុងភូមិមួយ ដើម្បីដឹងថាត្រូវសាងសង់សាលារៀន ឬមន្ទីរពេទ្យប៉ុន្មានទើបគ្រប់គ្រាន់។ |
| Transfer Mechanisms (យន្តការផ្ទេរ) | ប្រព័ន្ធ ឬវិធីសាស្ត្រដែលរដ្ឋាភិបាល ឬអង្គការនានាប្រើប្រាស់ដើម្បីបញ្ជូនធនធាន ថវិកា ឬសេវាកម្មទៅកាន់ប្រជាជនងាយរងគ្រោះ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការមូលដ្ឋានរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាបំពង់ទុយោដែលបង្ហូរទឹកពីអាងស្តុកធំ (រដ្ឋ ឬអង្គការ) ទៅកាន់ចម្ការរាំងស្ងួត (ប្រជាជនក្រីក្រ)។ |
| Dividend (ភាគលាភ) | ចំណែកនៃប្រាក់ចំណេញសរុបរបស់សហករណ៍ ឬក្រុមហ៊ុន ដែលត្រូវបានបែងចែកទៅឱ្យសមាជិក ឬភាគទុនិក ផ្អែកលើទំហំនៃការចូលរួម ឬទំហំភាគហ៊ុនរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការចែកផ្លែឈើដែលបេះបានរួមគ្នា ដោយអ្នកដែលខំប្រឹងបេះបានច្រើនជាងគេ នឹងទទួលបានចំណែកផ្លែឈើច្រើនជាងគេដែរ។ |
| COOPEC / Cooperative d’épargne et de crédit (សហករណ៍ឥណទាន និងសន្សំប្រាក់) | សហករណ៍ដែលផ្តោតលើការផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុខ្នាតតូច ដូចជាការសន្សំប្រាក់ និងការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីដល់ប្រជាជននៅតំបន់ជនបទដែលមិនមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់សេវាធនាគារផ្លូវការ ដើម្បីយកទៅបង្កើតមុខរបរ។ | ដូចជាកូនជ្រូកសន្សំប្រាក់រួមរបស់សហគមន៍ ដែលសមាជិកអាចផ្ញើលុយទុក និងអាចខ្ចីលុយនោះទៅរកស៊ីបានពេលខ្វះខាត។ |
| Democratic member control (ការគ្រប់គ្រងដោយសមាជិកតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ) | គោលការណ៍គ្រឹះមួយរបស់សហករណ៍ដែលធានាថាសមាជិកគ្រប់រូបមានសិទ្ធិស្មើគ្នាក្នុងការបោះឆ្នោតសម្រេចកិច្ចការផ្សេងៗ (សមាជិករូបវន្តបុគ្គលម្នាក់មានមួយសំឡេង) ដោយមិនគិតពីទំហំទុនដែលពួកគេមាននៅក្នុងសហករណ៍នោះទេ។ | ដូចជាការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានថ្នាក់ ដែលសិស្សម្នាក់មានសិទ្ធិមួយសំឡេងស្មើៗគ្នា ទោះបីជាអ្នកនោះរៀនពូកែ ឬខ្សោយក៏ដោយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
