Original Title: Giải pháp hỗ trợ việc làm cho lao động nông thôn sau tái định cư do bị thu hồi đất tại Khu Kinh tế Nghi Sơn, Thanh Hóa
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ដំណោះស្រាយគាំទ្រការងារសម្រាប់ពលករជនបទក្រោយការតាំងទីលំនៅថ្មីដោយសារការដកហូតដីនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ច Nghi Son ខេត្ត Thanh Hoa

ចំណងជើងដើម៖ Giải pháp hỗ trợ việc làm cho lao động nông thôn sau tái định cư do bị thu hồi đất tại Khu Kinh tế Nghi Sơn, Thanh Hóa

អ្នកនិពន្ធ៖ Nguyễn Thị Duyên (Faculty of Social Sciences, Hong Duc University, Thanh Hoa, Viet Nam)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2022, DTU Journal of Science and Technology

វិស័យសិក្សា៖ Rural Development

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនៃការបាត់បង់ការងារ និងការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធមុខរបររបស់ពលករជនបទ បន្ទាប់ពីការដកហូតដីធ្លីសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតំបន់សេដ្ឋកិច្ចតំបន់ Nghi Son ក្នុងខេត្ត Thanh Hoa ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ និងគុណភាព ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីប្រជាពលរដ្ឋ និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Self-Managed Employment Transition
ការផ្លាស់ប្តូរការងារដោយខ្លួនឯង (មិនពឹងផ្អែកលើការគាំទ្រ)
ជំរុញភាពម្ចាស់ការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការស្វែងរកប្រភពចំណូលភ្លាមៗ ដើម្បីដោះស្រាយជីវភាពបន្ទាន់។ ជាញឹកញាប់ទទួលបានការងារក្រៅប្រព័ន្ធដែលមិនមានស្ថិរភាព ប្រាក់ចំណូលទាប និងខ្វះជំនាញវិជ្ជាជីវៈច្បាស់លាស់ដើម្បីអភិវឌ្ឍខ្លួន។ ៤៥,៨% នៃប្រជាពលរដ្ឋពឹងផ្អែកលើការស្វែងរកការងារដោយខ្លួនឯង ខណៈអត្រាគ្មានការងារធ្វើសរុបកើនឡើងដល់ ៣៩%។
Local Government Support & Vocational Training
ការគាំទ្រ និងការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន
ផ្តល់ឱកាសរៀនសូត្រជំនាញមូលដ្ឋាន និងមានកម្មវិធីកម្ចីឥណទានពីធនាគារគោលនយោបាយសង្គមសម្រាប់អាជីវកម្មខ្នាតតូច។ ខ្វះការតភ្ជាប់ជាមួយទីផ្សារការងារ (គ្មានការធានាការងារក្រោយរៀនចប់) និងការបណ្តុះបណ្តាលមិនឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់សហគ្រាស។ មានតែ ៥,២% ទទួលបានការគាំទ្រពីអាជ្ញាធរ ហើយ ៧៧,៤% នៃអ្នករៀនយល់ថាការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈនេះមិនមានប្រសិទ្ធភាព។
Corporate/Project-led Support
ការគាំទ្រពីក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ (គម្រោងរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង)
មានការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញបច្ចេកទេសចំគោលដៅ (ដូចជា ផ្សារដែក អគ្គិសនី) ព្រមទាំងផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់កូនចៅប្រជាពលរដ្ឋ។ ទំហំនៃការគាំទ្រនៅមានកម្រិតមិនទាន់គ្របដណ្តប់ពេញលេញ ហើយពលករខ្លះចូលរៀនដើម្បីតែទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភជាជាងយកចំណេះដឹងទៅធ្វើការ។ ២៤% ទទួលបានការគាំទ្រពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ ប៉ុន្តែជារួមមានដល់ទៅ ៦៦,៨% នៃប្រជាជនសរុបមិនទទួលបានការគាំទ្រណាមួយទាល់តែសោះក្នុងដំណើរការផ្លាស់ប្តូរមុខរបរ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយលើផ្នែកទន់ ឬផ្នែករឹងទេ ប៉ុន្តែបានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការធនធានហិរញ្ញវត្ថុ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអប់រំ និងគោលនយោបាយគាំទ្រ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈការស្ទង់មតិលើគ្រួសារចំនួន ៤០០ នៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ច Nghi Son ខេត្ត Thanh Hoa ប្រទេសវៀតណាម។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងគោលនយោបាយសំណងដីធ្លីរបស់វៀតណាម។ ទោះយ៉ាងណា វាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាក៏កំពុងជួបប្រទះបញ្ហាស្រដៀងគ្នាក្នុងការផ្លាស់ទីលំនៅប្រជាពលរដ្ឋ និងការបាត់បង់ដីកសិកម្មដើម្បីអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

របកគំហើញ និងអនុសាសន៍នៃការសិក្សានេះ គឺពិតជាអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់តំបន់អភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

ការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រគាំទ្រការងារអន្តរកាលប្រកបដោយបរិយាប័ន្ន នឹងជួយកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងវិបត្តិសង្គមយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព នៅតាមតំបន់ដែលទទួលរងការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. ការវាយតម្លៃតម្រូវការទីផ្សារ និងផលប៉ះពាល់ (Needs Assessment): ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ដូចជា KoboToolboxODK Collect ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យពីកសិករដែលបាត់បង់ដី អំពីកម្រិតវប្បធម៌ ជំនាញដែលមានស្រាប់ និងបំណងប្រាថ្នាក្នុងការផ្លាស់ប្តូរមុខរបរថ្មី។
  2. ការកសាងកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលផ្អែកលើតម្រូវការ (Demand-Driven Training): សហការជាមួយក្រុមហ៊ុននៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ដើម្បីកំណត់ប្រភេទជំនាញដែលគេកំពុងខ្វះខាត (ឧ. មេកានិក សំណង់ ភស្តុភារ) រួចបង្កើតវគ្គបណ្តុះបណ្តាលខ្លីៗដោយប្រើ TVET Curriculums ដែលមានការទទួលស្គាល់។
  3. ការបង្កើតយន្តការគាំទ្រធុរកិច្ចថ្មី (SME Support Mechanism): ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងប្រជាពលរដ្ឋជាមួយគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ឬធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ដើម្បីទទួលបានទុន (Capital Loan) ព្រមទាំងផ្តល់ការប្រឹក្សាអាជីវកម្មតាមរយៈកម្មវិធីដូចជា Business Model Canvas សម្រាប់អាជីវកម្មខ្នាតតូច។
  4. ការបង្កើតប្រព័ន្ធព័ត៌មានការងារមូលដ្ឋាន (Job Information Network): បង្កើតបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានការងារនៅថ្នាក់ឃុំ/សង្កាត់ ដោយប្រើប្រាស់ Telegram BotsFacebook Pages ផ្លូវការ ដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មានជ្រើសរើសបុគ្គលិកពីក្រុមហ៊ុនដល់ពលករមូលដ្ឋានឱ្យបានលឿននិងទូលំទូលាយ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Land acquisition ដំណើរការដែលរដ្ឋាភិបាល ឬអាជ្ញាធរដកហូតដីឯកជន (ជាពិសេសដីកសិកម្ម) ពីប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីយកទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍សាធារណៈ ឬតំបន់សេដ្ឋកិច្ច ដោយមានការផ្តល់សំណងត្រលប់មកវិញ។ ដូចជារដ្ឋសុំទិញដីស្រែរបស់អ្នកជាកំហិត ដើម្បីយកទៅសាងសង់រោងចក្រ ឬផ្លូវធំ ដោយផ្តល់លុយសងអ្នកវិញ។
Resettlement ការផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋពីតំបន់ចាស់ដែលត្រូវបានរដ្ឋដកហូត ទៅកាន់ទីតាំងថ្មីដែលរដ្ឋបានរៀបចំទុកឱ្យ ដើម្បីរស់នៅ និងចាប់ផ្តើមជីវភាពជាថ្មី។ ដូចជាការរើផ្ទះពីភូមិចាស់ដែលត្រូវគេឈូសឆាយ ទៅរស់នៅភូមិថ្មីដែលរដ្ឋបានរៀបចំប្រព័ន្ធទឹកភ្លើងរួចជាស្រេច។
Job transition ដំណើរការនៃការផ្លាស់ប្តូរពីមុខរបរមួយទៅមុខរបរមួយទៀត ជាពិសេសការផ្លាស់ប្តូរពីការធ្វើកសិកម្ម ទៅជាកម្មកររោងចក្រ ឬអ្នកលក់ដូរ បន្ទាប់ពីបាត់បង់ដីស្រែចម្ការ។ ដូចជាកសិករម្នាក់ដែលឈប់ធ្វើស្រែ ហើយងាកមកបើកតូបលក់ចាប់ហួយ ឬចូលធ្វើការរោងចក្រវិញ។
Informal economic sector ផ្នែកមួយនៃសេដ្ឋកិច្ចដែលរួមមានការងារ ឬអាជីវកម្មខ្នាតតូចដែលមិនបានចុះបញ្ជីស្របច្បាប់ មិនមានកិច្ចសន្យាការងារច្បាស់លាស់ និងមិនមានការគាំពារសង្គមពីអាជ្ញាធរ។ ដូចជាអ្នករុញរទេះលក់ពងទាកូន ឬអ្នករត់ម៉ូតូឌុប ដែលរកលុយប្រចាំថ្ងៃដោយមិនមានប្រាក់ខែគោល ឬធានារ៉ាប់រង។
Vocational training កម្មវិធីអប់រំដែលផ្តោតលើការបង្រៀនជំនាញបច្ចេកទេស ឬវិជ្ជាជីវៈជាក់លាក់ណាមួយ (ដូចជា ជាងផ្សារដែក ជាងភ្លើង ឬកាត់ដេរ) ដើម្បីឱ្យសិក្ខាកាមអាចយកទៅប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតបានភ្លាមៗ។ ដូចជាការចូលរៀនវគ្គជួសជុលម៉ូតូរយៈពេលខ្លី ដើម្បីអាចបើកកន្លែងប៉ះកង់ម៉ូតូខ្លួនឯងបាន ជាជាងរៀនទ្រឹស្តីច្រើនឆ្នាំនៅសាកលវិទ្យាល័យ។
Employment structure ការបែងចែកសមាមាត្រនៃកម្លាំងពលកម្មទៅតាមវិស័យផ្សេងៗនៃសេដ្ឋកិច្ច (ដូចជា វិស័យកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងសេវាកម្ម) នៅក្នុងតំបន់ណាមួយ។ ដូចជាការរាប់មើលថាក្នុងភូមិមួយមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់ធ្វើស្រែ ប៉ុន្មាននាក់ធ្វើរោងចក្រ និងប៉ុន្មាននាក់ជាអ្នកលក់ដូរ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖