Original Title: รูปแบบภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงองค์การเพื่อความเป็นเลิศในอุตสาหกรรมปิโตรเลียม: กรณีศึกษา ส่วนงานระยอง บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)
Source: buuir.buu.ac.th
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

គំរូនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំផ្លាស់ប្តូរសម្រាប់ការឧត្តមភាពនៃស្ថាប័នក្នុងឧស្សាហកម្មប្រេងកាត៖ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវករណីសាខារ៉ាយ៉ងនៃក្រុមហ៊ុន PTT Public Company Limited

ចំណងជើងដើម៖ รูปแบบภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงองค์การเพื่อความเป็นเลิศในอุตสาหกรรมปิโตรเลียม: กรณีศึกษา ส่วนงานระยอง บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)

អ្នកនិពន្ធ៖ Pavarat Aimsopon (Burapha University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2016, Burapha University

វិស័យសិក្សា៖ Public Administration

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយពីបញ្ហានៃការអភិវឌ្ឍភាពជាអ្នកដឹកនាំនៅក្នុងបរិបទនៃការប្រកួតប្រជែងជាសកល ដោយផ្តោតលើការបង្កើតគំរូភាពជាអ្នកដឹកនាំផ្លាស់ប្តូរដើម្បីធានាបាននូវឧត្តមភាពនិងនិរន្តរភាពស្ថាប័ននៅក្នុងឧស្សាហកម្មប្រេងកាត។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវចម្រុះ (Mixed Methods) ដោយរួមបញ្ចូលទាំងការវិភាគបរិមាណ និងគុណភាព ដើម្បីប្រមូលនិងវិភាគទិន្នន័យពីបុគ្គលិកនិងអ្នកជំនាញ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Quantitative Survey Method
វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ (ការស្ទង់មតិកម្រងសំណួរ)
អាចប្រមូលទិន្នន័យពីគំរូតំណាងបានច្រើន (បុគ្គលិក ២២៧ នាក់) ដើម្បីស្វែងរកនិន្នាការទូទៅនិងកម្រិតមធ្យមនៃទស្សនៈ។ មិនអាចផ្តល់នូវហេតុផលស៊ីជម្រៅ ឬយុទ្ធសាស្ត្រលម្អិតនៅពីក្រោយតួលេខបានទេ។ បានរកឃើញថាសមាសធាតុភាពជាអ្នកដឹកនាំនិងតួនាទីរបស់អ្នកដឹកនាំមានពិន្ទុមធ្យមខ្ពស់បំផុត (៣.៩៦) ក្នុងចំណោមបុគ្គលិក PTT។
Qualitative Focus Group & SWOT Analysis
វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវគុណភាព (ការពិភាក្សាក្រុម និងការវិភាគ SWOT)
បង្កើតបាននូវសូចនាករការងារ (KPIs) ជាក់ស្តែង និងយុទ្ធសាស្ត្រលម្អិតតាមរយៈបទពិសោធន៍ផ្ទាល់របស់អ្នកជំនាញ។ ប្រើប្រាស់សំណាកតូច (អ្នកផ្តល់ព័ត៌មាន១២នាក់ និងអ្នកជំនាញ៥នាក់) ដែលអាចរងឥទ្ធិពលពីភាពលំអៀងរបស់អ្នកចូលរួម។ បានបង្កើតគំរូភាពជាអ្នកដឹកនាំផ្លាស់ប្តូរដែលមាន ៤ សសរស្តម្ភ ដោយមានគោលដៅ KPI ជាក់លាក់ (ឧទាហរណ៍៖ កាត់បន្ថយការងារក្រៅម៉ោង ២០%)។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយជាថវិកាជាក់លាក់ទេ ប៉ុន្តែទាមទារធនធានពេលវេលា និងការសម្របសម្រួលខ្ពស់សម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យចម្រុះ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តាច់មុខនៅសាខារ៉ាយ៉ងនៃក្រុមហ៊ុន PTT Public Company Limited ក្នុងប្រទេសថៃ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងខ្លាំងពីវប្បធម៌សាជីវកម្មនៃក្រុមហ៊ុនរដ្ឋខ្នាតធំ ដែលមានប្រព័ន្ធធនធានមនុស្សច្បាស់លាស់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា គំរូនេះអាចនឹងពិបាកអនុវត្តដោយផ្ទាល់ចំពោះសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ប៉ុន្តែស័ក្តិសមខ្លាំងសម្រាប់ស្ថាប័នធំៗ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

ទោះបីជាការសិក្សានេះផ្អែកលើបរិបទប្រទេសថៃក៏ដោយ គំរូនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានសម្រាប់ស្ថាប័នខ្នាតធំនៅកម្ពុជា។

ជារួម ការសិក្សានេះផ្តល់នូវក្របខ័ណ្ឌជាក់ស្តែងដែលអាចជួយក្រុមហ៊ុននៅកម្ពុជាក្នុងការរៀបចំកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីអភិវឌ្ឍអ្នកគ្រប់គ្រងឱ្យក្លាយជាអ្នកដឹកនាំដ៏មានប្រសិទ្ធភាព។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំផ្លាស់ប្តូរ: ស្វែងយល់ពីទ្រឹស្តីភាពជាអ្នកដឹកនាំផ្លាស់ប្តូរ (Transformational Leadership) និងគោលគំនិតស្ថាប័នដែលមានសមិទ្ធផលខ្ពស់ (HPO) ដើម្បីយល់ពីទំនាក់ទំនងរវាងអ្នកដឹកនាំនិងភាពជោគជ័យរបស់ស្ថាប័ន។
  2. អនុវត្តការវិភាគចំណុចខ្លាំងនិងចំណុចខ្សោយ: រៀបចំកិច្ចពិភាក្សាក្រុម (Focus Group) នៅក្នុងស្ថាប័នដោយប្រើប្រាស់ SWOT Analysis ដើម្បីកំណត់បញ្ហាប្រឈម និងឱកាសក្នុងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពបុគ្គលិកនិងអ្នកគ្រប់គ្រង។
  3. កំណត់សូចនាករសមិទ្ធផល (KPIs) ច្បាស់លាស់: បង្កើតគោលដៅដែលអាចវាស់វែងបាន ដូចជាកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់បុគ្គលិកក្រៅ (Outsource) ៥% ក្នុងមួយឆ្នាំ ឬបន្ថយម៉ោងធ្វើការបន្ថែម ២០% ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាពចំណាយ។
  4. រៀបចំកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលជាក់លាក់: បង្កើតវគ្គបណ្តុះបណ្តាលសម្រាប់អ្នកគ្រប់គ្រងកម្រិតកណ្តាល ដោយផ្តោតលើភាពវៃឆ្លាតផ្នែកអារម្មណ៍ (Emotional Intelligence) ការគ្រប់គ្រងជម្លោះ និងអភិបាលកិច្ចល្អ ដូចដែលបានណែនាំក្នុងឯកសារស្រាវជ្រាវ។
  5. វាយតម្លៃនិងកែតម្រូវជាប្រចាំ: ប្រើប្រាស់រចនាសម្ព័ន្ធវាយតម្លៃទាំង ៤ ផ្នែក (សមាសធាតុ, លក្ខណៈសម្បត្តិ, សក្តានុពល, និងតួនាទី) ដើម្បីត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តការងាររបស់អ្នកគ្រប់គ្រង និងកែសម្រួលយុទ្ធសាស្ត្រស្ថាប័ន។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Transformational Leadership គំរូភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលជំរុញ និងលើកទឹកចិត្តអ្នកតាមឱ្យធ្វើការហួសពីការរំពឹងទុក តាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិត គុណតម្លៃ និងការកសាងចក្ខុវិស័យរួម ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកភាពជោគជ័យ។ ដូចជាគ្រូបង្វឹកដែលជួយកីឡាករឱ្យជឿជាក់លើខ្លួនឯង និងបញ្ចេញសមត្ថភាពលាក់កំបាំងរបស់ពួកគេ ដើម្បីឈ្នះការប្រកួតជាក្រុម។
High Performance Organization ស្ថាប័នដែលមានសមិទ្ធផលការងារខ្ពស់ជាបន្តបន្ទាប់ តាមរយៈការសម្របខ្លួនបានលឿន ការច្នៃប្រឌិត និងការគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្សបានល្អប្រសើរជាងដៃគូប្រកួតប្រជែងផ្សេងៗ។ ដូចជារថយន្តស្ព័រទំនើបដែលតែងតែឈ្នះការប្រណាំង ព្រោះម៉ាស៊ីន អ្នកបើកបរ និងគ្រឿងបន្លាស់គ្រប់យ៉ាងដំណើរការស៊ីចង្វាក់គ្នាឥតខ្ចោះ។
Transactional Leadership ភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបផ្លាស់ប្តូរ ដោយប្រើការផ្តល់រង្វាន់នៅពេលធ្វើការបានល្អ និងការដាក់ពិន័យនៅពេលធ្វើខុស ដើម្បីគ្រប់គ្រងបុគ្គលិកឱ្យអនុវត្តតាមស្តង់ដារដែលបានកំណត់។ ដូចជាការសន្យាទិញប្រដាប់ក្មេងលេងឱ្យកូនបើប្រឡងបានលេខ១ ឬកាត់លុយចំណាយប្រចាំថ្ងៃបើគេគេចសាលា។
Management by Exception វិធីសាស្ត្រគ្រប់គ្រងដែលអ្នកដឹកនាំមិនជ្រៀតជ្រែកការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់បុគ្គលិកទេ ប៉ុន្តែនឹងចូលមកធ្វើអន្តរាគមន៍តែនៅពេលដែលមានកំហុស ឬការងារធ្លាក់ចុះក្រោមស្តង់ដារប៉ុណ្ណោះ។ ដូចជាប្រព័ន្ធប្រកាសអាសន្នអគ្គិភ័យ ដែលនៅស្ងៀមរហូតទាល់តែមានផ្សែងហុយទើបវាបន្លឺសំឡេងព្រមាន។
Individualized Consideration ការយកចិត្តទុកដាក់របស់មេដឹកនាំទៅលើតម្រូវការ ក្តីកង្វល់ និងសមត្ថភាពផ្សេងៗគ្នារបស់បុគ្គលិកម្នាក់ៗ ដើម្បីជួយអភិវឌ្ឍពួកគេតាមរបៀបដែលស័ក្តិសមបំផុត។ ដូចជាគ្រូពេទ្យដែលពិនិត្យរោគសញ្ញានិងចេញវេជ្ជបញ្ជាថ្នាំខុសៗគ្នាទៅតាមស្ថានភាពជំងឺរបស់អ្នកជំងឺម្នាក់ៗ។
Contingent Reward ការផ្តល់រង្វាន់ ឬការសរសើរដែលពឹងផ្អែកទៅលើលក្ខខណ្ឌជាក់លាក់ នៅពេលដែលបុគ្គលិកអាចសម្រេចបាននូវគោលដៅ ឬកិច្ចការដែលបានព្រមព្រៀងគ្នា។ ដូចជាការសន្យាថានឹងឲ្យប្រាក់លើកទឹកចិត្ត (Bonus) ប្រសិនបើអ្នកលក់អាចលក់ទំនិញបានគ្រប់ចំនួនគោលដៅ។
Intellectual Stimulation ការជម្រុញស្មារតីរបស់មេដឹកនាំឱ្យបុគ្គលិកចេះគិតក្រៅប្រអប់ ស្វែងរកវិធីសាស្ត្រថ្មីៗក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា និងមិនរុញរាក្នុងការសាកល្បងគំនិតច្នៃប្រឌិត។ ដូចជាគ្រូបង្រៀនដែលមិនប្រាប់ចម្លើយដោយផ្ទាល់ ប៉ុន្តែចោទសួរជាសំណួរបញ្ឆិតបញ្ឆៀងដើម្បីឲ្យសិស្សចេះស្រាវជ្រាវរកចម្លើយដោយខ្លួនឯង។
SWOT Analysis ឧបករណ៍វិភាគយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីវាយតម្លៃពីចំណុចខ្លាំង ចំណុចខ្សោយ (កត្តាខាងក្នុង) និងឱកាស ការគំរាមកំហែង (កត្តាខាងក្រៅ) របស់ស្ថាប័ន ឬគម្រោងអ្វីមួយ។ ដូចជាការឆ្លុះកញ្ចក់មើលរូបរាងខ្លួនឯងដើម្បីដឹងពីចំណុចខ្លាំងខ្សោយ និងការមើលអាកាសធាតុនៅខាងក្រៅដើម្បីមើលឱកាសនិងបញ្ហាប្រឈម មុននឹងសម្រេចចិត្តចេញដំណើរទៅណា។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖