បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះសិក្សាពីបញ្ហាប្រឈម និងតម្រូវការក្នុងការគ្រប់គ្រងការងារសិក្សាអប់រំនៅតាមសាលារៀនតំបន់ខ្ពង់រាប (Highland schools) ក្នុងខេត្តឈៀងម៉ៃ ដែលមានបរិបទសិស្សចម្រុះជាតិសាសន៍ និងជួបការលំបាកផ្នែកធនធាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ (Mixed Methods) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីបុគ្គលិកអប់រំចំនួន ៥៣ នាក់ តាមរយៈកម្រងសំណួរ បទសម្ភាសន៍ និងការពិភាក្សាជាក្រុមផ្តោត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Standard Centralized Academic Management ការគ្រប់គ្រងការសិក្សាអប់រំតាមស្តង់ដារកណ្តាល |
ងាយស្រួលក្នុងការអនុវត្តតាមគោលការណ៍រួមរបស់ក្រសួង និងមានឯកសាររៀបចំរួចជាស្រេច។ | មិនឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់សិស្សនៅតំបន់ភ្នំ មានបញ្ហាភាសាទំនាក់ទំនង និងមិនស៊ីគ្នានឹងរបៀបរស់នៅរបស់ជនជាតិភាគតិច។ | កម្រិតប្រសិទ្ធភាពជារួមស្ថិតនៅកម្រិតមធ្យម (Mean = 2.95) |
| Localized Highland Academic Management ការគ្រប់គ្រងការសិក្សាអប់រំតាមបរិបទតំបន់ខ្ពង់រាប |
កម្មវិធីសិក្សាត្រូវនឹងតម្រូវការសហគមន៍ សិស្សងាយយល់តាមរយៈការរៀនទ្វេភាសា និងផ្តោតលើជំនាញជីវិតជាក់ស្តែង។ | ទាមទារការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ពីលោកគ្រូអ្នកគ្រូ ពេលវេលាសម្រាប់ធ្វើការស្រាវជ្រាវក្នុងថ្នាក់ និងថវិកាដើម្បីបង្កើតសម្ភារៈសិក្សាថ្មីៗ។ | កម្រិតតម្រូវការសម្រាប់ការអនុវត្តស្ថិតនៅកម្រិតខ្ពស់បំផុត (Mean = 4.04) និងជាវិធីសាស្ត្រដែលសាលាឆ្នើមអនុវត្តជោគជ័យ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តការគ្រប់គ្រងអប់រំតាមបរិបទតំបន់ខ្ពង់រាប ទាមទារការវិនិយោគជាចម្បងលើការបណ្តុះបណ្តាលសមត្ថភាពគ្រូបង្រៀន និងការបង្កើតធនធានសិក្សាជាក់លាក់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តោតទាំងស្រុងលើសាលារៀនចំនួន៣ នៅលើតំបន់ខ្ពង់រាប (Doi Ang Khang) ក្នុងខេត្តឈៀងម៉ៃ ដែលសិស្សភាគច្រើនជាជនជាតិភាគតិចកុលសម្ព័ន្ធភ្នំ និងមានជីវភាពក្រីក្រ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីបញ្ហាអប់រំនៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាល ដែលវាមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមក្នុងខេត្តភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រ និងអនុសាសន៍ពីការស្រាវជ្រាវនេះ មានតម្លៃខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តសម្រាប់ប្រព័ន្ធអប់រំនៅតំបន់ដាច់ស្រយាលក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ការផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់សាលារៀនក្នុងការកែសម្រួលកម្មវិធីសិក្សាឱ្យស្របតាមបរិបទមូលដ្ឋាន គឺជាគន្លឹះដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំប្រកបដោយបរិយាបន្ន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Academic Management | ជាដំណើរការគ្រប់គ្រងសកម្មភាពអប់រំទាំងអស់នៅក្នុងសាលារៀន ចាប់តាំងពីការរៀបចំកម្មវិធីសិក្សា ការបង្រៀន ការវាយតម្លៃ រហូតដល់ការធានាគុណភាព ដើម្បីឱ្យសិស្សទទួលបានចំណេះដឹងពេញលេញប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាការធ្វើជាមេចុងភៅនៅក្នុងភោជនីយដ្ឋាន ដែលត្រូវរៀបចំមុខម្ហូប ត្រួតពិនិត្យការចម្អិន និងធានាថាភ្ញៀវទទួលបានម្ហូបប្រកបដោយគុណភាព។ |
| Localized Curriculum | ជាការកែច្នៃ ឬបង្កើតកម្មវិធីសិក្សាថ្មីដែលស្របទៅនឹងបរិបទសង្គម វប្បធម៌ និងតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន ជាជាងការតម្រូវឱ្យអនុវត្តតែកម្មវិធីស្តង់ដារពីថ្នាក់ជាតិទាំងស្រុង។ | ដូចជាការកាត់ដេរខោអាវតម្រូវតាមទំហំរាងកាយ និងចំណូលចិត្តរបស់អ្នកស្លៀកពាក់ម្នាក់ៗ ជាជាងការទិញខោអាវរ៉ូបស្តង់ដារដែលផលិតចេញពីរោងចក្រតែមួយម៉ូត។ |
| Active Learning | ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលតម្រូវឱ្យសិស្សចូលរួមអនុវត្តដោយផ្ទាល់ គិតដោះស្រាយបញ្ហា និងបញ្ចេញមតិ ជាជាងការអង្គុយស្តាប់គ្រូពន្យល់តែម្ខាង ដែលធ្វើឱ្យសិស្សចងចាំបានយូរ។ | ដូចជាការរៀនជិះកង់ដោយការឡើងធាក់កង់ផ្ទាល់ខ្លួនឯង ជាជាងការអង្គុយមើលគេជិះ ឬស្តាប់គេពន្យល់ពីរបៀបជិះ។ |
| Classroom Action Research | ជាការស្រាវជ្រាវខ្នាតតូចដែលគ្រូបង្រៀនធ្វើឡើងនៅក្នុងថ្នាក់រៀនរបស់ខ្លួន ដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុនៃបញ្ហារបស់សិស្ស (ឧទាហរណ៍៖ សិស្សអានមិនដាច់) និងសាកល្បងវិធីសាស្ត្រថ្មីៗដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានោះដោយផ្ទាល់។ | ដូចជាការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរបស់គ្រូពេទ្យ ដើម្បីរកថ្នាំព្យាបាលជំងឺជាក់លាក់ណាមួយឱ្យអ្នកជំងឺបានឆាប់ជាសះស្បើយ។ |
| Internal Quality Assurance | ជាប្រព័ន្ធនៃការវាយតម្លៃ និងត្រួតពិនិត្យគុណភាពអប់រំដោយខ្លួនឯងរបស់សាលារៀនជាប្រចាំ ដើម្បីធានាថាសាលាពិតជាបានបំពេញតាមស្តង់ដារដែលបានកំណត់ មុននឹងមានការចុះវាយតម្លៃពីស្ថាប័នខាងក្រៅ។ | ដូចជាការភ្លក់ និងត្រួតពិនិត្យរសជាតិម្ហូបដោយខ្លួនឯងនៅក្នុងផ្ទះបាយ មុននឹងយកទៅលើកជូនភ្ញៀវទទួលទាន។ |
| Educational Supervision | ជាសកម្មភាពនៃការចុះពិនិត្យ ណែនាំ និងផ្តល់មតិស្ថាបនាពីសំណាក់នាយកសាលា ឬអ្នកជំនាញអប់រំ ទៅកាន់គ្រូបង្រៀននៅក្នុងថ្នាក់រៀន ដើម្បីជួយកែលម្អវិធីសាស្ត្របង្រៀនរបស់ពួកគេឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាការបង្ហាត់បង្ហាញរបស់គ្រូបង្វឹកកីឡា ដែលតាមមើលសកម្មភាពកីឡាករ និងប្រាប់ពីចំណុចខ្វះខាតដើម្បីឱ្យគេលេងបានកាន់តែល្អ។ |
| Authentic Assessment | ជាការវាយតម្លៃសមត្ថភាពសិស្សតាមរយៈការឱ្យពួកគេអនុវត្តកិច្ចការជាក់ស្តែង ឬដោះស្រាយបញ្ហាពិតៗក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ជំនួសឱ្យការធ្វើតេស្តសរសេរតែនៅលើក្រដាសតែមួយមុខ។ | ដូចជាការប្រឡងយកប័ណ្ណបើកបរដែលតម្រូវឱ្យអ្នកបើកបរឡានផ្ទាល់នៅលើយានដ្ឋាន ជាជាងគ្រាន់តែគូសរង្វង់ចម្លើយលើក្រដាស។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
