បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សាអំពីកត្តា និងសូចនាករ ព្រមទាំងបង្ហាញពីគំរូរដ្ឋបាលឆ្ពោះទៅរកភាពល្អឥតខ្ចោះនៃសាលារៀនចំណុះការិយាល័យតំបន់សេវាកម្មអប់រំមធ្យមសិក្សានៅប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវត្រូវបានអនុវត្តជាពីរដំណាក់កាល ដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះក្នុងការប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យពីសាលាឆ្នើមថ្នាក់ជាតិ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| SWOT Analysis ការវិភាគ SWOT (ស្ថានភាពបរិស្ថានខាងក្នុងនិងខាងក្រៅ) |
ជួយកំណត់បានយ៉ាងច្បាស់នូវចំណុចខ្លាំង ចំណុចខ្សោយ ឱកាស និងការគំរាមកំហែងរបស់សាលារៀន ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រ។ | វាគ្រាន់តែជាការវិភាគស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាឧបករណ៍សម្រាប់អនុវត្តផ្ទាល់ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរលទ្ធផលនោះទេ។ | ត្រូវបានស្នើឱ្យប្រើជាជំហានទី១ ក្នុងដំណើរការឆ្ពោះទៅរកភាពល្អឥតខ្ចោះនៃការគ្រប់គ្រងសាលារៀន ដើម្បីស្វែងរកបញ្ហាសំខាន់ៗ។ |
| PDCA (Deming Cycle) វដ្តគ្រប់គ្រងគុណភាព PDCA (Plan-Do-Check-Act) |
ផ្តល់នូវក្របខ័ណ្ឌអនុវត្តច្បាស់លាស់ដែលជំរុញឱ្យមានការកែលម្អគុណភាពជាប្រចាំ (Continuous Improvement) និងមានស្តង់ដារ។ | ទាមទារពេលវេលា ការតាំងចិត្តខ្ពស់ និងការតាមដានជាប់លាប់ពីគណៈគ្រប់គ្រងដើម្បីទទួលបានជោគជ័យ។ | ត្រូវបានកំណត់ជាជំហានទី២ ដើម្បីអនុវត្តផែនការជាក់ស្តែង និងកែតម្រូវការគ្រប់គ្រងសាលារៀនឱ្យឈានដល់កម្រិតល្អឥតខ្ចោះ។ |
| Connoisseurship Evaluation ការវាយតម្លៃដោយអ្នកជំនាញ |
ទទួលបានមតិកែលម្អ និងការបញ្ជាក់ភាពត្រឹមត្រូវពីអ្នកមានបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ក្នុងការគ្រប់គ្រងសាលារៀន។ | អាចមានភាពលំអៀងដោយសារផ្អែកលើទស្សនៈនិងបទពិសោធន៍បុគ្គលជាជាងទិន្នន័យបរិមាណសុទ្ធសាធ។ | អ្នកជំនាញទាំង៥រូប បានបញ្ជាក់ថាគំរូគ្រប់គ្រងដែលមានសមាសធាតុទាំង៧ គឺមានភាពសមស្រប ត្រឹមត្រូវ និងអាចយកទៅអនុវត្តបានពិតប្រាកដ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់អំពីការចំណាយធនធានហិរញ្ញវត្ថុជាក់លាក់នោះទេ ប៉ុន្តែបានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងខ្លាំងលើតម្រូវការធនធានមនុស្ស ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងប្រព័ន្ធព័ត៌មាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រមូលទិន្នន័យផ្តាច់មុខពីសាលាមធ្យមសិក្សានៅភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ ដែលទទួលបានពានរង្វាន់សាលាឆ្នើមថ្នាក់ជាតិ (OBEC AWARDS)។ នេះមានន័យថាទិន្នន័យអាចមានភាពលំអៀងទៅរកសាលាដែលមានធនធានខ្ពស់ និងបរិយាកាសអប់រំល្អរួចទៅហើយ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា វាជារឿងសំខាន់ដែលត្រូវពិចារណាលើភាពខុសគ្នានៃធនធាន និងកម្រិតមូលដ្ឋានរបស់សាលារៀននៅតំបន់ជនបទធៀបនឹងទីក្រុង នៅពេលយកគំរូនេះមកអនុវត្ត។
គំរូរដ្ឋបាលនេះមានសារៈសំខាន់ និងសក្តិសមណាស់ក្នុងការយកមកកែច្នៃអនុវត្តដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពសាលារៀននៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងបរិបទនៃការធ្វើកំណែទម្រង់វិស័យអប់រំ។
សរុបមក ការសហការរវាងសាលារៀន សហគមន៍ និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដែលបានស្នើឡើងក្នុងឯកសារនេះ គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាគណនេយ្យភាព និងការខ្វះខាតធនធាននៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Multistage Random Sampling | វិធីសាស្រ្តជ្រើសរើសសំណាកគំរូដោយបែងចែកចំនួនប្រជាជនជាក្រុមៗតាមឋានានុក្រមជាច្រើនដំណាក់កាល (ឧទាហរណ៍៖ ពីតំបន់ ទៅខេត្ត ទៅស្រុក ទៅសាលា) រួចជ្រើសរើសដោយចៃដន្យនៅតាមដំណាក់កាលនីមួយៗ ដើម្បីងាយស្រួលប្រមូលទិន្នន័យពីទំហំប្រជាជនដែលនៅរាយប៉ាយ។ | ដូចជាការចាប់ឆ្នោតរើសខេត្ត រួចចាប់ឆ្នោតរើសស្រុកក្នុងខេត្តនោះ បន្ទាប់មកចាប់ឆ្នោតរើសសាលាក្នុងស្រុកនោះជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីរើសសិស្សតំណាង។ |
| Snowball Sampling | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូស្រាវជ្រាវដោយផ្អែកលើការណែនាំពីបុគ្គលម្នាក់ទៅបុគ្គលម្នាក់ទៀតដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិ ឬបទពិសោធន៍ស្រដៀងគ្នា ដែលប្រើប្រាស់ជាទូទៅសម្រាប់ស្វែងរកក្រុមគោលដៅដែលពិបាកកំណត់អត្តសញ្ញាណ។ | ដូចជាការសួរអ្នកភូមិម្នាក់ឲ្យចង្អុលបង្ហាញអ្នកដែលចេះធ្វើនំបញ្ចុកឆ្ងាញ់ ហើយអ្នកនោះណែនាំបន្តទៅអ្នកផ្សេងទៀតរហូតដល់យើងរកបានចុងភៅពូកែៗច្រើននាក់។ |
| Connoisseurship | ការវាយតម្លៃ ឬការវិភាគផ្តល់យោបល់ដោយក្រុមអ្នកជំនាញ ឬអ្នកដែលមានបទពិសោធន៍និងការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅបំផុតក្នុងវិស័យណាមួយ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីភាពសមស្រប និងភាពត្រឹមត្រូវនៃគំរូឬលទ្ធផលស្រាវជ្រាវ។ | ដូចជាការឲ្យចៅក្រមដែលជាកំពូលចុងភៅមកភ្លក់ វាយតម្លៃ និងដាក់ពិន្ទុម្ហូបនៅក្នុងកម្មវិធីប្រកួតចម្អិនអាហារលំដាប់ថ្នាក់ជាតិ។ |
| SWOT Analysis | ឧបករណ៍សម្រាប់វិភាគនិងវាយតម្លៃស្ថានភាពរបស់អង្គភាពមួយ ដោយផ្តោតលើការស្វែងរក ចំណុចខ្លាំង (Strengths) ចំណុចខ្សោយ (Weaknesses) ឱកាស (Opportunities) និងការគំរាមកំហែង (Threats) ដើម្បីរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍។ | ដូចជាការឆ្លុះកញ្ចក់មើលពីចំណុចល្អនិងចំណុចខ្សោយរបស់ខ្លួនឯង ព្រមទាំងសម្លឹងមើលឱកាសនិងបញ្ហាជុំវិញខ្លួន មុននឹងសម្រេចចិត្តរៀបចំផែនការជីវិត។ |
| PDCA (Plan-Do-Check-Act) | វដ្តនៃការគ្រប់គ្រងគុណភាព (Deming Cycle) ដែលរួមមានការរៀបចំផែនការ (Plan) អនុវត្ត (Do) ត្រួតពិនិត្យ (Check) និងកែតម្រូវឬកែលម្អ (Act) ដើម្បីធានាថាដំណើរការការងារមានការអភិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់ប្រកបដោយស្តង់ដារ។ | ដូចជាការគិតមុនធ្វើ (Plan) ចុះដៃធ្វើ (Do) មើលលទ្ធផល (Check) និងកែតម្រូវបើមានខុសឆ្គង (Act) ដើម្បីធ្វើឲ្យកិច្ចការនោះកាន់តែល្អប្រសើរនៅពេលក្រោយ។ |
| High performance organization | អង្គភាពឬស្ថាប័នដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការសម្រេចគោលដៅ តាមរយៈការដាក់គោលដៅប្រកបដោយមហិច្ឆតា មានការតម្រង់ទិសយុទ្ធសាស្ត្រច្បាស់លាស់ និងមានកិច្ចសហការល្អក្នុងការអនុវត្តឆ្ពោះទៅរកទិសដៅតែមួយ។ | ដូចជាក្រុមបាល់ទាត់អាជីពដែលកីឡាករគ្រប់រូបយល់ចិត្តគ្នា មានវិន័យ និងលេងយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញរួមគ្នាដើម្បីឈ្នះពានរង្វាន់ជើងឯក។ |
| Unstructured interview | វិធីសាស្ត្រនៃការសម្ភាសន៍ដែលមិនមានការរៀបចំកម្រងសំណួរជាមុនយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដោយអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកផ្តល់បទសម្ភាសន៍និយាយបញ្ចេញមតិយោបល់ដោយសេរី ស៊ីជម្រៅ និងបត់បែនទៅតាមប្រធានបទដែលកំពុងពិភាក្សាជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការអង្គុយផឹកកាហ្វេជជែកគ្នាលេងយ៉ាងស៊ីជម្រៅពីប្រធានបទអ្វីមួយ ដោយមិនបាច់អានសំណួរចេញពីក្រដាសសួរឆ្លើយតឹងរ៉ឹងនោះទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
