បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីកម្រិតសមត្ថភាព និងបញ្ហាប្រឈមក្នុងការអានរបស់សិស្សដែលមានគំហើញខ្សោយ (Low vision) នៅតាមសាលារៀនក្នុងប្រទេសកេនយ៉ា។ ការសិក្សានេះផ្តោតលើភាពលំបាកក្នុងការរៀនសូត្រដោយសារកង្វះខាតការគាំទ្រ ឧបករណ៍ជំនួយ និងការរៀបចំកម្មវិធីសិក្សាដែលមិនទាន់ឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការរបស់ពួកគេ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានអនុវត្តវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបស្ទង់មតិ (Survey research design) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសិស្សថ្នាក់ទី៧ និងទី៨ ចំនួន ៧៨នាក់ មកពីសាលាបឋមសិក្សាចំនួន ៦ សម្រាប់កុមារពិការភ្នែក។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Reading with Optical Low Vision Devices ការអានដោយប្រើឧបករណ៍អុបទិក (ឧទាហរណ៍៖ កែវពង្រីក) |
ជួយពង្រីកទំហំអក្សរនៅលើបាតភ្នែក (Retinal spread) និងអាចឱ្យសិស្សអានអក្សរតូចៗនៅក្នុងសៀវភៅពុម្ពបាន។ | តម្រូវឱ្យអានក្នុងគម្លាតជិតខ្លាំងដែលបណ្តាលឱ្យឆាប់ហត់នឿយភ្នែកនិងសាច់ដុំ ព្រមទាំងពិបាកស្វែងរកបន្ទាត់អក្សរ (Scanning)។ | សិស្ស ៦៤.១០% ឆាប់ហត់នឿយដោយសារគម្លាតអានជិត ហើយ ៤៦.១៥% មានបញ្ហាក្នុងការស្កេនរកបន្ទាត់ជាមួយឧបករណ៍អុបទិក។ |
| Reading with Non-Optical Devices (Environmental Modification) ការអានដោយប្រើឧបករណ៍មិនមែនអុបទិក និងការរៀបចំបរិស្ថាន (ឧ. ជើងទម្រសៀវភៅ និងពន្លឺ) |
ជួយកាត់បន្ថយភាពនឿយហត់នៃសាច់ដុំនិងភ្នែក ព្រមទាំងធ្វើឱ្យឥរិយាបថនៃការអានកាន់តែប្រសើរដោយនាំយកកិច្ចការមកក្នុងរង្វង់គំហើញរបស់សិស្ស។ | ទាមទារការរៀបចំបន្ទប់រៀនប្រកបដោយបរិយាបន្ន ដែលសាលារៀនភាគច្រើនខ្វះខាតថវិកា និងឧបករណ៍ក្នុងការបំពាក់។ | សិស្ស ៤៦.១៥% ប្រឈមនឹងបញ្ហាគ្មានជើងទម្រសៀវភៅ (Reading stands) និង ៤៣.៥៨% ខ្វះខាតពន្លឺគ្រប់គ្រាន់ក្នុងថ្នាក់។ |
| Unaided Reading (due to lack of devices) ការអានដោយគ្មានឧបករណ៍ជំនួយ (ដោយសារឧបករណ៍ខូច ឬបាត់) |
មិនទាមទារការថែទាំឧបករណ៍ និងសិស្សមិនចាំបាច់មានការពឹងផ្អែកទៅលើឧបករណ៍ដែលអាចខូច ឬបាត់បង់នោះទេ។ | កុមារអានយឺត អានខុសច្រើន មានបញ្ហាក្នុងការប្រកបពាក្យ ដែលរារាំងពួកគេពីការទទួលបានចំណេះដឹងទូលំទូលាយ។ | សិស្ស ៨២.០៥% ពិបាកក្នុងការអាន និងសរសេរឱ្យត្រង់បន្ទាត់ ហើយ ៦២.៨២% មិនអាចបញ្ចប់កម្មវិធីសិក្សាទាន់ពេលដែលបានកំណត់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធីគាំទ្រការសិក្សាសម្រាប់សិស្សមានគំហើញខ្សោយ ទាមទារការវិនិយោគទាំងលើសម្ភារៈរូបវន្ត បរិស្ថានសិក្សា និងធនធានមនុស្សដើម្បីធានាបាននូវប្រសិទ្ធភាពនៃការអាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាលាបឋមសិក្សាចំនួន៦ សម្រាប់កុមារពិការភ្នែកនៅក្នុងប្រទេសកេនយ៉ា ដោយផ្តោតលើសិស្សថ្នាក់ទី៧ និងទី៨ ចំនួន៧៨នាក់។ ការវាយតម្លៃការអានត្រូវបានធ្វើឡើងជាភាសាអង់គ្លេស ដែលជាភាសាទី៣របស់សិស្ស បណ្តាលឱ្យមានបញ្ហាអានខុសជាច្រើនដោយសារឥទ្ធិពលភាសាកំណើត។ បញ្ហានេះឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់មកកាន់បរិបទប្រទេសកម្ពុជា ដែលសិស្សពិការភ្នែកនៅតាមតំបន់ជនបទតែងតែជួបការលំបាកទាំងកង្វះខាតសម្ភារៈសិក្សា និងបញ្ហាក្នុងការរៀនភាសាទីពីរ។
ការរកឃើញនៅក្នុងឯកសារនេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំពិសេសនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើការរួមបញ្ចូលគ្នានៃឧបករណ៍ជំនួយ ការកែប្រែបរិស្ថានរៀនសូត្រ និងការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូ គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសិក្សារបស់កុមារគំហើញខ្សោយនៅកម្ពុជាឱ្យប្រកបដោយបរិយាបន្ន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Low vision (គំហើញខ្សោយ) | ស្ថានភាពភ្នែកដែលមានការថយចុះគំហើញខ្លាំង ដែលមិនអាចព្យាបាលជាសះស្បើយទាំងស្រុងដោយការពាក់វ៉ែនតាធម្មតា ការប្រើថ្នាំ ឬការវះកាត់ ប៉ុន្តែបុគ្គលនោះនៅតែអាចប្រើប្រាស់គំហើញដែលនៅសល់ (Residual vision) សម្រាប់ធ្វើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ ឬការសិក្សាបាន។ | ដូចជាទូរស័ព្ទដែលអេក្រង់បែកឬខូចផ្នែកខ្លះ តែយើងនៅតែអាចអូសប្រើវាបានដោយពិបាកបន្តិច។ |
| Visual acuity (កម្រិតភាពច្បាស់នៃគំហើញ) | រង្វាស់នៃភាពមុតស្រួច ឬភាពច្បាស់នៃភ្នែកក្នុងការមើលឃើញព័ត៌មានលម្អិតនៃវត្ថុ ឬអក្សរនៅចម្ងាយកំណត់ណាមួយ (ឧទាហរណ៍ 6/18 ឬ 20/60)។ | ដូចជាកម្រិតភាពច្បាស់ (Resolution) របស់កាមេរ៉ា កាលណាកម្រិតនេះទាប រូបភាពដែលថតបាននឹងព្រាលៗមើលមិនច្បាស់លម្អិត។ |
| Optical devices (ឧបករណ៍ជំនួយគំហើញប្រភេទអុបទិក) | ឧបករណ៍ពិសេសដែលប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធកញ្ចក់ឡង់ទី (Lens systems) ដើម្បីពង្រីករូបភាព ឬអក្សរ ជួយឱ្យអ្នកមានគំហើញខ្សោយអាចមើលឃើញកាន់តែច្បាស់ ដូចជាកែវពង្រីក (Magnifiers) និងកែវយឺតជាដើម។ | ដូចជាការចុចពង្រីក (Zoom in) លើអេក្រង់ទូរស័ព្ទ ដើម្បីអានអក្សរដែលតូចៗឱ្យបានច្បាស់។ |
| Non-optical devices (ឧបករណ៍ជំនួយមិនមែនអុបទិក) | ការរៀបចំសម្ភារៈ ឬបរិស្ថានដែលមិនពឹងផ្អែកលើកញ្ចក់ឡង់ទី ដូចជាការប្រើជើងទម្រសៀវភៅ (Reading stands) ការបន្ថែមកម្រិតពន្លឺ និងការប្រើប្រាស់ពណ៌កាត់គ្នា ដើម្បីសម្រួលដល់ការមើលឃើញនិងកាត់បន្ថយភាពនឿយហត់។ | ដូចជាការបើកភ្លើងហ្វាឡាននៅពេលយប់ និងការតម្រឹមវត្ថុឱ្យចំកម្ពស់ភ្នែក ដើម្បីកុំឱ្យពិបាកឱនមើល។ |
| Word attack skills (បំណិនបំបែកនិងប្រកបពាក្យ) | សមត្ថភាពរបស់សិស្សក្នុងការសម្គាល់ និងអានពាក្យដែលមិនធ្លាប់ស្គាល់ ឬពាក្យពិបាកៗ ដោយប្រើប្រាស់ចំណេះដឹងផ្នែកសម្លេង (Phonics) ឬការបំបែកព្យាង្គដើម្បីប្រកប។ | ដូចជាការដោះសោពាក្យសម្ងាត់ដោយការសាកល្បងផ្គុំអក្សរម្តងមួយតួៗរហូតដល់ចេញជារូបរាងពាក្យពេញលេញមួយ។ |
| Central scotomas (កង្វាក់ចំណុចកណ្តាលនៃបាតភ្នែក) | ស្ថានភាពដែលកោសិកាទទួលពន្លឺនៅចំណុចកណ្តាលនៃបាតភ្នែក (Retina) ត្រូវបានខូចខាតដោយសារជំងឺ បណ្តាលឱ្យមានចំណុចងងឹត ឬមើលមិនឃើញចំកណ្តាលនៃរង្វង់គំហើញ។ | ដូចជាការមើលឆ្លងកាត់កញ្ចក់បង្អួចដែលមានស្នាមប្រឡាក់ភក់យ៉ាងធំចំកណ្តាល ធ្វើឱ្យបាំងមិនឃើញទិដ្ឋភាពចំពីមុខ។ |
| Eccentric viewing (ការប្រើប្រាស់គំហើញបញ្ចៀង) | បច្ចេកទេសពិសេសមួយដែលអ្នកមានបញ្ហាងងឹតចំកណ្តាលភ្នែក ត្រូវបង្វែរភ្នែកចេញពីចំណុចកណ្តាលបន្តិច ហើយសម្លឹងមើលវត្ថុដោយប្រើកន្ទុយភ្នែក ឬផ្នែកខាងៗនៃបាតភ្នែក (Peripheral vision) ជំនួសវិញ។ | ដូចជាការលួចមើលនរណាម្នាក់ដោយមិនងាកមុខ ឬមិនសម្លឹងចំៗ គឺសម្លឹងដោយប្រើកន្ទុយភ្នែកបញ្ចៀងៗ។ |
| Fixation and Scanning (ការសម្លឹងផ្តោត និងការរេស្កេនរកបន្ទាត់) | បំណិនចលនាភ្នែកជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការអាន ដោយ Fixation គឺជារក្សាស្នាមសម្លឹងឱ្យនឹងលើពាក្យមួយ ចំណែក Scanning គឺជាការរេភ្នែក ឬក្បាលចុះឡើងដើម្បីស្វែងរកបន្ទាត់អត្ថបទបន្ទាប់។ | ដូចជាការបញ្ចាំងពន្លឺឡាស៊ែរចង្អុលចំចំណុចមួយ (Fixation) ហើយបន្ទាប់មករំកិលពន្លឺនោះរាវរកវត្ថុផ្សេងៗទៀតនៅជុំវិញ (Scanning)។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
