បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការយល់ដឹងពីកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់សុភមង្គលនៅកន្លែងធ្វើការរបស់គ្រូបង្រៀននៅសាលាបឋមសិក្សាតំបន់ដាច់ស្រយាលភាគខាងជើងនៃប្រទេសថៃ ដែលប្រឈមនឹងការលំបាកផ្នែកបរិស្ថាន ការធ្វើដំណើរ និងកង្វះខាតធនធាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តស្រាវជ្រាវចម្រុះ (Mixed Methods Research) ដោយរួមបញ្ចូលទាំងការស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ និងបរិមាណវិស័យ ដើម្បីអភិវឌ្ឍ និងផ្ទៀងផ្ទាត់គំរូរចនាសម្ព័ន្ធលីនេអ៊ែរ (Linear Structural Model)។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Hypothesized Structural Equation Model (Model 1) ម៉ូដែលសមីការរចនាសម្ព័ន្ធតាមសម្មតិកម្មដើម (Model 1) |
រួមបញ្ចូលគ្រប់កត្តាទាំង៦ដែលទទួលបានពីការស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ (រួមទាំងកត្តាបុគ្គលិកលក្ខណៈផ្ទាល់ខ្លួន) ដែលផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពទូលំទូលាយ។ | ទិន្នន័យជាក់ស្តែងមិនមានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាជាមួយម៉ូដែលនេះទេ (Poor fit) ដែលបង្ហាញថាកត្តាខ្លះមិនមានឥទ្ធិពលផ្ទាល់ឡើយ។ | សន្ទស្សន៍ភាពស៊ីសង្វាក់មិនឆ្លើយតបតាមស្តង់ដារ (Chi-square = 1253.09, df = 281, RMSEA = 0.093) ហើយត្រូវបានបដិសេធ។ |
| Alternative Structural Equation Model (Model 2) ម៉ូដែលសមីការរចនាសម្ព័ន្ធជម្រើសទី២ (Model 2) |
មានភាពសាមញ្ញជាង (Parsimonious) និងមានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះជាមួយនឹងទិន្នន័យជាក់ស្តែង បន្ទាប់ពីដកកត្តាបុគ្គលិកលក្ខណៈចេញ។ | បាត់បង់អថេរនៃការវាយតម្លៃលើកត្តាអត្តចរិត និងអារម្មណ៍បុគ្គល (Personal Factors) ដែលធ្លាប់ត្រូវបានចាត់ទុកថាសំខាន់នៅក្នុងទ្រឹស្តីខ្លះ។ | ទទួលយកជាផ្លូវការជាមួយនឹងលទ្ធផលយ៉ាងល្អ (Chi-square = 347.58, df = 196, CFI = 1.00, RMSEA = 0.044) និងពន្យល់ ៧០% នៃបំរែបំរួលនៃសុភមង្គល។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានកម្រិតមធ្យមទៅខ្ពស់ ជាពិសេសសម្រាប់ការចុះប្រមូលទិន្នន័យនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តោតលើគ្រូបង្រៀនបឋមសិក្សានៅតំបន់ភ្នំដាច់ស្រយាលនៃខេត្តចំនួន ៨ ភាគខាងជើងប្រទេសថៃ (ដូចជា ឈៀងម៉ៃ ម៉ែហងសន) ដែលមានវប្បធម៌កុលសម្ព័ន្ធ និងលក្ខខណ្ឌភូមិសាស្ត្រពិសេស។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា លទ្ធផលនេះមានសារៈសំខាន់ ប៉ុន្តែត្រូវពិចារណាលើភាពខុសគ្នានៃប្រព័ន្ធគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល ប្រាក់បំណាច់ និងបរិបទជនជាតិដើមភាគតិចរបស់យើង។
របកគំហើញនិងម៉ូដែលស្រាវជ្រាវនេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់វិស័យអប់រំនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពគ្រូបង្រៀននៅតំបន់ជួបការលំបាក។
ជារួម ការអនុវត្តម៉ូដែលនេះនឹងជួយឱ្យអ្នកធ្វើគោលនយោបាយនៅកម្ពុជាប្តូរការយកចិត្តទុកដាក់ពីការផ្តល់ត្រឹមតែប្រាក់លើកទឹកចិត្ត ទៅជាការកសាងប្រព័ន្ធគាំទ្រសង្គម និងភាពជាអ្នកដឹកនាំក្នុងសាលា ដើម្បីធានាសុភមង្គលរបស់គ្រូបង្រៀន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Structural Equation Modeling | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ និងវិភាគទំនាក់ទំនងរវាងអថេរច្រើនក្នុងពេលតែមួយ ជាពិសេសអថេរដែលមិនអាចវាស់បានដោយផ្ទាល់ (អថេរលាក់កំបាំង) ដោយរួមបញ្ចូលគ្នានូវការវិភាគកត្តា (Factor Analysis) និងការវិភាគតំរែតំរង់ (Regression Analysis)។ | ដូចជាការប្រើប្រព័ន្ធកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពច្រើនជ្រុងដើម្បីសង្កេតមើលចរាចរណ៍ក្នុងទីក្រុងទាំងមូលក្នុងពេលតែមួយ ជំនួសឱ្យការឈរមើលតែដងផ្លូវមួយ។ |
| Organizational Citizenship Behavior | អាកប្បកិរិយារបស់បុគ្គលិកដែលស្ម័គ្រចិត្តធ្វើការងារលើសពីអ្វីដែលបានកំណត់ក្នុងតួនាទីរបស់ខ្លួន ដោយមិនរំពឹងរង្វាន់ឬប្រាក់កម្រៃបន្ថែម ដើម្បីជួយឱ្យអង្គភាពទទួលបានជោគជ័យ។ | ដូចជាសិស្សដែលស្ម័គ្រចិត្តជួយបោសសម្អាតថ្នាក់រៀនក្រោយម៉ោងចេញលេង ទោះបីជាវាមិនមែនជាវេនរបស់គាត់ក៏ដោយ។ |
| Transformational Leadership | ទម្រង់នៃភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលអ្នកគ្រប់គ្រងជំរុញ លើកទឹកចិត្ត និងបង្កើតចក្ខុវិស័យដល់បុគ្គលិក ឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិត និងប្រឹងប្រែងធ្វើការដើម្បីគោលដៅរួម លើសពីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។ | ដូចជាគ្រូបង្វឹកកីឡាដែលមិនត្រឹមតែបង្រៀនបច្ចេកទេស ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្តល់កម្លាំងចិត្តឱ្យកីឡាករមានជំនឿចិត្តថាក្រុមខ្លួនអាចឈ្នះជើងឯកបាន។ |
| Teacher Spirituality | ស្មារតីនិងមនសិការដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់គ្រូបង្រៀន ដែលមានសេចក្តីស្រឡាញ់ ជំនឿលើវិជ្ជាជីវៈ ការលះបង់ និងការចាត់ទុកសិស្សដូចជាកូនចៅខ្លួនឯងដោយសុទ្ធចិត្ត។ | ដូចជាឪពុកម្តាយទីពីរដែលតែងតែព្រួយបារម្ភ និងលះបង់គ្រប់យ៉ាងដើម្បីអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាងរបស់កូនៗ ដោយមិនគិតពីការនឿយហត់។ |
| Latent Variable | អថេរ ឬកត្តាដែលយើងមិនអាចវាស់ស្ទង់បានដោយផ្ទាល់ (ដូចជាក្តីស្រឡាញ់ ការលើកទឹកចិត្ត ឬភាពវៃឆ្លាត) ប៉ុន្តែត្រូវវាស់តាមរយៈសូចនាករ ឬអថេរផ្សេងទៀតដែលអាចសង្កេតឃើញ។ | ដូចជាការដែលយើងមិនអាចមើលឃើញខ្យល់ដោយផ្ទាល់ ប៉ុន្តែយើងដឹងថាមានខ្យល់បក់នៅពេលឃើញស្លឹកឈើកម្រើក។ |
| Mixed Methods Research | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលប្រើប្រាស់ការប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យទាំងបែបបរិមាណ (លេខ ស្ថិតិ) និងបែបគុណវិស័យ (ការសម្ភាសន៍ ការសង្កេត) នៅក្នុងការសិក្សាតែមួយ ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលស៊ីជម្រៅនិងច្បាស់លាស់។ | ដូចជាការពិនិត្យសុខភាពដែលគ្រូពេទ្យប្រើទាំងម៉ាស៊ីនវាស់សម្ពាធឈាម (លេខ) និងការសាកសួរពីអារម្មណ៍អ្នកជំងឺ (ការពណ៌នា) ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ |
| Goodness of Fit Index (GFI) | សន្ទស្សន៍ស្ថិតិនៅក្នុងការវិភាគ SEM ដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ថាតើម៉ូដែលដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបានបង្កើតឡើង មានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាកម្រិតណាជាមួយនឹងទិន្នន័យជាក់ស្តែងដែលប្រមូលបាន។ (កម្រិតកៀកនឹង ១ គឺកាន់តែល្អ) | ដូចជាការច្នៃសម្លៀកបំពាក់មួយឱ្យស៊ីគ្នាបេះបិទទៅនឹងទំហំដងខ្លួនរបស់អ្នកពាក់ជាក់ស្តែង។ |
| Purposive Sampling | បច្ចេកទេសជ្រើសរើសគំរូក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយផ្អែកលើការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវផ្ទាល់ក្នុងការរើសយកបុគ្គល ឬក្រុមណាមួយដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិជាក់លាក់ស្របតាមគោលបំណងនៃការសិក្សា។ | ដូចជាការជ្រើសរើសសិស្សពូកែគណិតវិទ្យាតែ ៣ នាក់ប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងសាលា ដើម្បីតំណាងសាលាទៅប្រឡងគណិតវិទ្យាថ្នាក់ជាតិ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
