បញ្ហា/ប្រធានបទ (The Problem/Topic)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយពីតម្រូវការក្នុងការលើកកម្ពស់សមត្ថភាពមន្ត្រីសម្របសម្រួលសហគមន៍នៃនាយកដ្ឋានឧទ្យានជាតិ ដើម្បីធ្វើការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជាមួយប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការអភិរក្ស និងគ្រប់គ្រងតំបន់ទីជម្រាល។
វិធីសាស្ត្រ (Approach)៖ ក្រុមវាគ្មិនពីសាកលវិទ្យាល័យ Maejo បានរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលចំនួនបីវគ្គ ដោយផ្លាស់ប្តូរពីការបង្រៀនក្នុងថ្នាក់ទៅជាសកម្មភាពជាក់ស្តែង និងអន្តរកម្ម។
សេចក្តីសន្និដ្ឋានសំខាន់ៗ (Key Conclusions)៖
របាយការណ៍នេះបង្ហាញពីភាពជោគជ័យនៃការផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្របណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រីសម្របសម្រួលសហគមន៍ផ្នែកព្រៃឈើពីរូបភាពទ្រឹស្តីទៅជាការអនុវត្តជាក់ស្តែង ដែលជួយបង្កើនសមត្ថភាពដោះស្រាយជម្លោះ និងការគ្រប់គ្រងតំបន់ទីជម្រាល។ ការចូលរួមរបស់សាកលវិទ្យាល័យក្នុងនាមជាអ្នកផ្តល់សេវាសិក្សាបានបង្កើតអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនដល់មន្ត្រីជួរមុខ។
| ការរកឃើញ (Finding) | ព័ត៌មានលម្អិត (Detail) | ភស្តុតាង (Evidence) |
|---|---|---|
| វិធីសាស្ត្របណ្តុះបណ្តាលបែបអន្តរកម្ម (Interactive Training Methods) | ការផ្លាស់ប្តូរពីការបង្រៀនទ្រឹស្តីក្នុងថ្នាក់ទៅជាការអនុវត្តជាក់ស្តែង និងសកម្មភាពក្រុម បានធ្វើឱ្យសិក្ខាកាមមានភាពសកម្ម និងងាយយល់អំពីខ្លឹមសារនៃការសម្របសម្រួលសហគមន៍ជាងមុន។ | ការផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្រក្នុងវគ្គទី៣ និងទី៤ តាមរយៈសកម្មភាព Walk Rally ទទួលបានការពេញចិត្តកម្រិត 'ល្អប្រសើរបំផុត' (Excellent) ពីសិក្ខាកាម បើប្រៀបធៀបនឹងវគ្គទី២។ |
| ការអភិវឌ្ឍជំនាញសម្របសម្រួល (Facilitation Skills Development) | មន្ត្រីទទួលបាននូវឧបករណ៍ជាក់ស្តែង និងបច្ចេកទេសក្នុងការប្រមូលមតិ ទប់ស្កាត់ជម្លោះ និងដឹកនាំការពិភាក្សាជាមួយប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ | ការណែនាំឱ្យប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ដូចជា ផែនទីគំនិត (Mind Map), កាតពណ៌ (Color Cards) និង Flip charts ក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនៅឧទ្យានជាតិ Chae Son។ |
| ការកសាងបណ្តាញសហគមន៍តំបន់ទីជម្រាល (Watershed Community Networking) | វគ្គបណ្តុះបណ្តាលបានក្លាយជាវេទិកាសម្រាប់មន្ត្រីមកពីតំបន់ផ្សេងៗគ្នា ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ និងកសាងបណ្តាញទំនាក់ទំនងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាធនធានធម្មជាតិរួមគ្នា។ | មន្ត្រីចំនួន ១៦៦ នាក់ មកពីតំបន់ទីជម្រាលធំៗរួមមាន ណាន យ៉ុម មេគង្គ ជី និងមូល បានចូលរួម និងផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍គ្នាទៅវិញទៅមក។ |
ផ្អែកលើលទ្ធផលនៃការបណ្តុះបណ្តាល របាយការណ៍នេះផ្តល់នូវអនុសាសន៍សំខាន់ៗសម្រាប់ការពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីមូលដ្ឋាន និងសហគមន៍៖
| គោលដៅ (Target) | សកម្មភាព (Action) | អាទិភាព (Priority) |
|---|---|---|
| ក្រសួងបរិស្ថាន និងក្រសួងកសិកម្ម (Ministry of Environment & MAFF) | គួររៀបចំកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលដោយផ្តោតលើការអនុវត្តជាក់ស្តែង និងបច្ចេកទេសដោះស្រាយជម្លោះ (Conflict Resolution) ដល់មន្ត្រីឧទ្យានជាតិ និងមន្ត្រីរដ្ឋបាលព្រៃឈើនៅកម្ពុជា។ | ខ្ពស់ (High) |
| គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា (Higher Education Institutions) | សាកលវិទ្យាល័យគួរពង្រីកតួនាទីរបស់ខ្លួនក្នុងការផ្តល់សេវាកម្មសិក្សា (Academic Services) និងប្រឹក្សាយោបល់ដល់ស្ថាប័នរដ្ឋ ដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ការស្រាវជ្រាវទ្រឹស្តីទៅនឹងការអនុវត្តជាក់ស្តែងក្នុងសង្គម។ | មធ្យម (Medium) |
| អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល (NGOs) | គាំទ្រដល់ការពង្រឹងសមត្ថភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍សម្របសម្រួល (Facilitation tools) និងការកសាងបណ្តាញ (Networking) សម្រាប់គណៈកម្មការសហគមន៍មូលដ្ឋាន។ | មធ្យម (Medium) |
របាយការណ៍នេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា ដែលជារឿយៗតែងជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមក្នុងការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ ការទន្ទ្រានដីព្រៃ និងជម្លោះជាមួយសហគមន៍មូលដ្ឋាន។ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្របណ្តុះបណ្តាលបែបអន្តរកម្មអាចជួយឱ្យមន្ត្រីខ្មែរសម្របសម្រួលជាមួយប្រជាពលរដ្ឋបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងសន្តិវិធី។
ការបំពាក់បំប៉នជំនាញទន់ (Soft skills) និងឧបករណ៍សម្របសម្រួលជាក់ស្តែងដល់មន្ត្រីជួរមុខ គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ឆ្ពោះទៅរកការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយចីរភាព និងបង្កើនការចូលរួមយ៉ាងពិតប្រាកដពីសហគមន៍មូលដ្ឋាននៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមអនុសាសន៍នៃរបាយការណ៍នេះ គួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Community Coordination Officer | មន្ត្រីដែលមានតួនាទីជាអ្នកនាំពាក្យនិងជាស្ពានចម្លងរវាងសហគមន៍មូលដ្ឋាន និងស្ថាប័នរដ្ឋ (ដូចជានាយកដ្ឋានព្រៃឈើ ឬឧទ្យានជាតិ) ដើម្បីកសាងទំនុកចិត្ត និងលើកកម្ពស់ការចូលរួមក្នុងការអភិរក្ស។ | ប្រៀបដូចជាអ្នកការទូតប្រចាំភូមិដែលជួយសម្របសម្រួលឱ្យអ្នកភូមិ និងមន្ត្រីរដ្ឋយល់ចិត្តគ្នា និងធ្វើការជាមួយគ្នាបានល្អ។ |
| Watershed Management | ការគ្រប់គ្រងនិងអភិរក្សតំបន់ទីជម្រាល ឬតំបន់ផ្ទៃរងទឹកភ្លៀង ដែលទាមទារការចូលរួមពីសហគមន៍ដើម្បីការពារប្រភពទឹក និងធនធានព្រៃឈើមិនឱ្យហិនហោច។ | ដូចជាការរួមគ្នាថែរក្សាដំបូលផ្ទះដែលរងទឹកភ្លៀង មិនឱ្យធ្លុះធ្លាយ ដើម្បីឱ្យសមាជិកគ្រួសារមានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់គ្រប់គ្នា។ |
| Conflict Resolution Management | យន្តការនិងបច្ចេកទេសក្នុងការដោះស្រាយវិវាទរវាងភាគីពាក់ព័ន្ធ (ឧទាហរណ៍ រវាងមន្ត្រីឧទ្យានុរក្ស និងអ្នកភូមិដែលពឹងផ្អែកលើអនុផលព្រៃឈើ) ដោយសន្តិវិធី និងស្វែងរកចំណុចឈ្នះ-ឈ្នះ។ | ដូចជាការធ្វើជាអាជ្ញាកណ្តាលផ្សះផ្សាអ្នកជិតខាងដែលឈ្លោះគ្នាពីរឿងព្រំប្រទល់ដី ឱ្យមកចាប់ដៃគ្នាវិញ។ |
| Facilitator | បុគ្គលដែលដើរតួជាអ្នកសម្របសម្រួលដំណើរការនៃកិច្ចប្រជុំ ឬការពិភាក្សា ដោយជួយឱ្យអ្នកចូលរួមទាំងអស់អាចបញ្ចេញមតិ និងឈានដល់ការសម្រេចចិត្តរួមមួយដោយមិនលម្អៀង។ | ប្រៀបដូចជាពិធីករក្នុងកម្មវិធីជជែកដេញដោល ដែលជួយសម្រួលឱ្យអ្នកនិយាយគ្រប់គ្នាមានឱកាសបញ្ចេញមតិស្មើៗគ្នា និងមិនជ្រៀតជ្រែកមតិផ្ទាល់ខ្លួន។ |
| Public Participation | វិធីសាស្ត្រនៃការអភិវឌ្ឍ ឬការគ្រប់គ្រងដែលជំរុញឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋានមានសិទ្ធិចូលរួមបញ្ចេញមតិ ធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត និងអនុវត្តគម្រោងដែលប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរបស់ពួកគេដោយផ្ទាល់។ | ដូចជាការហៅសមាជិកគ្រួសារទាំងអស់មកអង្គុយតុពិភាក្សាគ្នាថាតើគួរធ្វើម្ហូបអ្វីសម្រាប់អាហារពេលល្ងាច ជាជាងឱ្យមេគ្រួសារសម្រេចចិត្តតែម្នាក់ឯង។ |
| Mind Mapping | ឧបករណ៍សម្របសម្រួលដែលប្រើប្រាស់គំនូសបំព្រួញដើម្បីចងក្រង និងរៀបចំគំនិត ឬមតិយោបល់របស់សហគមន៍ឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ និងងាយយល់អំឡុងពេលប្រជុំ។ | ដូចជាការគូសបណ្តាញពីងពាងនៅលើក្ដារខៀន ដើម្បីភ្ជាប់គំនិតបែកធ្លាយរាយប៉ាយរបស់អ្នកចូលរួមឱ្យទៅជាផ្ទាំងគំនូរតែមួយដែលងាយយល់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
