បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃកម្រិតនៃការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការគ្រប់គ្រងសំណល់រឹងនៅក្នុងតំបន់សង្កាត់បានប៊ឹង ខេត្តជលបុរី ប្រទេសថៃ។ វាក៏មានគោលបំណងប្រៀបធៀបការចូលរួមនេះដោយផ្អែកលើកត្តាប្រជាសាស្ត្រផ្សេងៗផងដែរ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តបរិមាណវិស័យ (Quantitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈកម្រងសំណួរពីក្រុមគោលដៅប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋាន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Quantitative Survey via Questionnaire ការស្រាវជ្រាវបរិមាណវិស័យតាមរយៈកម្រងសំណួរ |
អាចប្រមូលទិន្នន័យពីប្រជាពលរដ្ឋក្នុងទំហំធំ (៤០០នាក់) បានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព និងងាយស្រួលធ្វើការវិភាគជាតួលេខស្ថិតិ។ | អាចខ្វះការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅ (In-depth understanding) ពីមូលហេតុពិតប្រាកដដែលនៅពីក្រោយកម្រិតនៃការចូលរួមទាបរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ បើប្រៀបធៀបនឹងការសម្ភាសន៍។ | រកឃើញថាកម្រិតនៃការចូលរួមជារួមក្នុងការគ្រប់គ្រងសំណល់រឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋគឺស្ថិតក្នុងកម្រិតទាប។ |
| Comparative Demographic Analysis (T-test / ANOVA) ការវិភាគប្រៀបធៀបតាមកត្តាប្រជាសាស្ត្រ |
ជួយកំណត់អត្តសញ្ញាណក្រុមគោលដៅជាក់លាក់ដែលត្រូវការការជំរុញបន្ថែម ដោយបង្ហាញពីភាពខុសគ្នានៃការចូលរួមទៅតាមប្រវត្តិរបស់អ្នកឆ្លើយតប។ | ទាមទារឱ្យមានការរៀបចំសំណាកគំរូ (Sample size) ឱ្យបានត្រឹមត្រូវនិងតំណាងឱ្យគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ ទើបលទ្ធផលមិនលម្អៀង។ | បង្ហាញថាកម្រិតសិក្សានិងមុខរបរមានឥទ្ធិពលដល់ការចូលរួម ខណៈអាយុ ភេទ និងប្រាក់ចំណូលមិនមានឥទ្ធិពលនោះទេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយឬធនធានជាក់លាក់នោះទេ ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវប្រភេទនេះទាមទារធនធានមនុស្សនិងឧបករណ៍មូលដ្ឋានសម្រាប់ការចុះប្រមូលទិន្នន័យនិងវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់សង្កាត់បានប៊ឹង (Ban Bueng) ខេត្តជលបុរី ប្រទេសថៃ កាលពីឆ្នាំ ២០១២ ដោយផ្តោតលើប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសង្គម នគរូបនីយកម្ម និងការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលថ្នាក់មូលដ្ឋានរបស់ប្រទេសថៃកាលពីជាងមួយទសវត្សរ៍មុន។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីទីក្រុងកំពុងអភិវឌ្ឍន៍មានបញ្ហាសំណល់រឹងស្រដៀងគ្នាក៏ដោយ ក៏វប្បធម៌នៃការចូលរួមរបស់សហគមន៍ កម្រិតយល់ដឹង និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នពេលយកមកអនុវត្ត។
ទោះបីជាការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅប្រទេសថៃក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រនិងសូចនាករនៃការវាស់ស្ទង់ការចូលរួមនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់រដ្ឋបាលមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជា។
ការយល់ដឹងពីកត្តាប្រជាសាស្ត្រដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការចូលរួមរបស់សាធារណជន នឹងជួយឱ្យអ្នកធ្វើគោលនយោបាយនៅកម្ពុជាអាចរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងសំណល់រឹងប្រកបដោយបរិយាបន្ន និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ជាងមុន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Solid Waste Management | ដំណើរការគ្រប់គ្រងសំរាមចាប់តាំងពីការបង្កើត ការប្រមូល ការដឹកជញ្ជូន ការកែច្នៃ រហូតដល់ការបោះចោលចុងក្រោយ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់សុខភាពមនុស្សនិងបរិស្ថាន។ | ដូចជាការរៀបចំប្រមូល និងបែងចែករបស់ដែលមិនត្រូវការនៅក្នុងផ្ទះយកទៅចោល ឬកែច្នៃ ដើម្បីរក្សាផ្ទះឱ្យមានអនាម័យនិងរបៀបរៀបរយ។ |
| Public Participation | យន្តការដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមបញ្ចេញមតិ ធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត រៀបចំផែនការ និងអនុវត្តសកម្មភាពនានាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសហគមន៍របស់ពួកគេ។ | ដូចជាការហៅសមាជិកគ្រួសារទាំងអស់មកប្រជុំគ្នាដើម្បីសម្រេចថានឹងធ្វើម្ហូបអ្វីសម្រាប់អាហារពេលល្ងាច ជាជាងទុកឱ្យម្តាយជាអ្នកសម្រេចតែម្នាក់ឯង។ |
| Quantitative Research | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលផ្តោតលើការប្រមូលទិន្នន័យជាតួលេខ និងការប្រើប្រាស់រូបមន្តស្ថិតិដើម្បីវិភាគរកទំនាក់ទំនង ប្រៀបធៀប ឬធ្វើតេស្តសម្មតិកម្ម។ | ដូចជាការដើររាប់ចំនួនសិស្សដែលចូលចិត្តញ៉ាំផ្លែប៉ោមធៀបនឹងសិស្សដែលចូលចិត្តផ្លែក្រូច រួចគណនាជាភាគរយដើម្បីដឹងពីចំណូលចិត្តទូទៅ។ |
| Standard Deviation | រង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃការបែកខ្ញែក ឬភាពខុសគ្នានៃទិន្នន័យនីមួយៗធៀបនឹងតម្លៃមធ្យម (Mean) របស់វា។ វាប្រាប់ថាតើទិន្នន័យប្រមូលផ្តុំគ្នា ឬនៅរាយប៉ាយ។ | ដូចជារង្វាស់ដែលប្រាប់ថាតើពិន្ទុប្រឡងរបស់សិស្សក្នុងថ្នាក់មានភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នា (គម្លាតតូច) ឬមានអ្នកពូកែខ្លាំងនិងខ្សោយខ្លាំងលាយឡំគ្នា (គម្លាតធំ)។ |
| Mean | តម្លៃមធ្យមនៃសំណុំទិន្នន័យសរុប ដែលបានមកពីការបូកបញ្ចូលតម្លៃទាំងអស់ រួចចែកនឹងចំនួនសរុបនៃទិន្នន័យនោះ។ | ដូចជាការយកប្រាក់ដែលមិត្តភក្តិ ៥ នាក់មានមកបូកបញ្ចូលគ្នា រួចចែកស្មើៗគ្នាវិញ ដើម្បីដឹងថាតើម្នាក់ៗគួរមានលុយប៉ុន្មានទើបស្មើគ្នា។ |
| Comparative Analysis | ការវិភាគដោយប្រៀបធៀបទិន្នន័យរវាងក្រុមពីរ ឬច្រើន (ដូចជាប្រៀបធៀបតាមភេទ អាយុ កម្រិតសិក្សា) ដើម្បីស្វែងរកភាពខុសគ្នានិងឥទ្ធិពលនៃកត្តាទាំងនោះទៅលើលទ្ធផល។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបកម្ពស់មធ្យមរបស់សិស្សមកពីសាលា ៣ ផ្សេងគ្នា ដើម្បីចង់ដឹងថាសាលាណាមួយមានសិស្សលូតលាស់បានល្អជាងគេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
