បញ្ហា (The Problem)៖ បញ្ហាបរិស្ថានសកលទាមទារឱ្យមានការយល់ដឹងកាន់តែច្រើន ប៉ុន្តែការដាក់កម្រិតការអប់រំបរិស្ថានត្រឹមតែមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រមួយចំនួន ធ្វើឱ្យអត្ថប្រយោជន៍របស់វាមានកម្រិត និងមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់កុមារ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះពិនិត្យឡើងវិញនូវវិធីសាស្ត្រអប់រំ និងគរុកោសល្យដើម្បីបញ្ជូលប្រធានបទបរិស្ថានទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាភាសាអង់គ្លេសជាភាសាបរទេស (EFL) សម្រាប់កុមារ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Content-Based Instruction (CBI) / CLIL ការបង្រៀនផ្អែកលើខ្លឹមសារ និងការរៀនភាសាបញ្ចូលគ្នា |
ជួយបង្កើនសមត្ថភាពភាសាអង់គ្លេស ផ្តល់ឱកាសរៀនពីជ្រុងផ្សេងៗគ្នា និងបង្កើនការលើកទឹកចិត្តសិស្ស។ សិស្សទទួលបានចំណេះដឹងបរិស្ថានស៊ីជម្រៅក្នុងពេលរៀនភាសា។ | ទាមទារការផ្លាស់ប្តូរកម្មវិធីសិក្សាទាំងស្រុង ដែលចំណាយពេលយូរ។ គ្រូបង្រៀនត្រូវមានចំណេះដឹងជ្រៅជ្រះទាំងផ្នែកភាសា និងបញ្ហាបរិស្ថាន។ | បង្កើតការរៀនសូត្រប្រកបដោយអត្ថន័យ និងផ្តល់ចំណេះដឹងអន្តរមុខវិជ្ជា (Cross-curricular learning) ប៉ុន្តែពិបាកអនុវត្តភ្លាមៗ។ |
| Topic-Based / Theme-Based Learning ការរៀនផ្អែកលើប្រធានបទ ឬវគ្គសិក្សា |
មានភាពបត់បែនខ្ពស់ ងាយស្រួលបញ្ជូលទៅក្នុងមេរៀនដោយមិនចាំបាច់ផ្លាស់ប្តូរកម្មវិធីសិក្សាជាតិ។ ភ្ជាប់ការសិក្សាទៅនឹងបទពិសោធន៍ផ្ទាល់របស់កុមារ។ | អាចមិនស៊ីជម្រៅដូច CBI ទេ ដោយសារវាគ្រាន់តែទាញយកផ្នែកខ្លះនៃប្រធានបទមកបង្រៀន មិនមែនរៀនខ្លឹមសារបរិស្ថានទាំងស្រុងនោះទេ។ | សិស្សអាចប្រើប្រាស់ភាសាគោលដៅបានយ៉ាងមានន័យ ព្រមទាំងទទួលបានការយល់ដឹងពីបរិស្ថានតាមរយៈសកម្មភាពជាក់ស្តែង។ |
| Traditional Environmental Education ការអប់រំបរិស្ថានបែបប្រពៃណី (បង្រៀនដាច់ដោយឡែក) |
ផ្តោតសំខាន់តែទៅលើមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ ឬជីវវិទ្យា ដែលធ្វើឱ្យសិស្សរៀនចំគោលដៅនៃមុខវិជ្ជានោះ។ | ភាគច្រើនចាប់ផ្តើមនៅកម្រិតអនុវិទ្យាល័យ និងមានការកំណត់ម៉ោងសិក្សាតិចតួច។ វាមិនផ្សារភ្ជាប់ជាមួយមុខវិជ្ជាផ្សេងៗ និងមិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថកុមារ។ | ការយល់ដឹងពីបរិស្ថានរបស់សិស្សនៅមានកម្រិត និងមិនសូវមានការចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែង (Inadequate environmental awareness)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះមិនទាមទារឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាថ្លៃៗនោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារយ៉ាងខ្លាំងនូវការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្រៀន ការកែសម្រួលកម្មវិធីសិក្សា និងពេលវេលារៀបចំ។
ឯកសារនេះគឺជាអត្ថបទស្រាវជ្រាវបែបពិនិត្យទ្រឹស្តី (Review paper) ដែលផ្តោតលើបរិបទប្រព័ន្ធអប់រំបឋមសិក្សានៅប្រទេសទួរគី ជាពិសេសកម្មវិធីសិក្សាភាសាអង់គ្លេសដែលចាប់ផ្តើមនៅថ្នាក់ទី៤។ ទោះបីជាមិនមានទិន្នន័យពិសោធន៍ និងប្រើប្រាស់អំណះអំណាងពីប្រទេសអឺរ៉ុបច្រើនក្តី បញ្ហានេះពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាក៏កំពុងជួបបញ្ហាបរិស្ថាន និងបានបញ្ជូលការរៀនភាសាអង់គ្លេសតាំងពីកម្រិតបឋមសិក្សាផងដែរ។
ការរួមបញ្ចូលការអប់រំបរិស្ថានទៅក្នុងការបង្រៀនភាសាអង់គ្លេស គឺជាវិធីសាស្ត្រដែលអាចអនុវត្តបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព និងចំណាយតិចសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។
ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះ មិនត្រឹមតែជួយឱ្យសិស្សកម្ពុជាឆាប់ចាប់បានភាសាអង់គ្លេសតាមរយៈការអនុវត្តជាក់ស្តែងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយបណ្តុះស្មារតីស្រឡាញ់ និងការពារបរិស្ថានតាំងពីកុមារភាព ដែលស្របតាមគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពរបស់ជាតិ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Content-Based Instruction (CBI) (ការបង្រៀនផ្អែកលើខ្លឹមសារ) | ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលប្រើប្រាស់ភាសាគោលដៅ (ដូចជាភាសាអង់គ្លេស) ដើម្បីបង្រៀនមុខវិជ្ជាផ្សេងៗ (ដូចជាបរិស្ថាន វិទ្យាសាស្ត្រ ឬប្រវត្តិវិទ្យា) ជាជាងការបង្រៀនត្រឹមតែវេយ្យាករណ៍ ឬពាក្យទទេៗ។ វាជួយឱ្យសិស្សរៀនភាសាតាមរយៈការសិក្សាពីចំណេះដឹងជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការរៀនជិះកង់ដោយជិះវាទៅទិញអីវ៉ាន់ផ្ទាល់ ជាជាងការអង្គុយស្តាប់គេពន្យល់ពីទ្រឹស្តីនៃការធាក់កង់។ |
| Content and Language Integrated Learning (CLIL) (ការរៀនភាសានិងខ្លឹមសារបញ្ចូលគ្នា) | ជាអភិក្រមអប់រំដែលពេញនិយមនៅអឺរ៉ុប ដែលមុខវិជ្ជាចំណេះទូទៅត្រូវបានបង្រៀនជាភាសាបរទេស ដើម្បីឱ្យសិស្សចាប់បានទាំងចំណេះដឹងមុខវិជ្ជា និងស្ទាត់ជំនាញភាសាក្នុងពេលតែមួយដោយមានន័យនិងគោលបំណងច្បាស់លាស់។ | ដូចជាការបាញ់ព្រួញមួយបានសត្វពីរ គឺបានទាំងចំណេះដឹងទូទៅ (ឧ. បរិស្ថាន) និងចេះភាសាអង់គ្លេសក្នុងពេលតែមួយ។ |
| Topic-based learning (ការរៀនផ្អែកលើប្រធានបទ) | ជាការរៀបចំមេរៀន និងសកម្មភាពក្នុងថ្នាក់ដោយផ្តោតលើប្រធានបទជាក់លាក់ណាមួយ (ឧទាហរណ៍៖ ការកែច្នៃសំរាម ឬ សត្វព្រៃ) ដែលជួយឱ្យសិស្សរៀនពាក្យ និងវេយ្យាករណ៍ក្នុងបរិបទដែលងាយស្រួលយល់ និងទាក់ទងនឹងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការរៀបចំពិធីជប់លៀងមួយដែលមានប្រធានបទ (Theme) ជាក់លាក់ ដែលមុខម្ហូប ការតុបតែង និងសម្លៀកបំពាក់ត្រូវស៊ីគ្នានឹងប្រធានបទនោះទាំងអស់។ |
| Affective domain (ដែនវិញ្ញាណរំជួលចិត្ត / ផ្នែកមនោសញ្ចេតនា) | ក្នុងបរិបទអប់រំ វាសំដៅលើការអភិវឌ្ឍផ្នែកអារម្មណ៍ អាកប្បកិរិយា គុណតម្លៃ និងការឱ្យតម្លៃរបស់សិស្សទៅលើអ្វីមួយ ដូចជាការបណ្តុះក្តីស្រឡាញ់ ទំនួលខុសត្រូវ និងការយល់ចិត្តចំពោះធម្មជាតិនិងបរិស្ថាន។ | ដូចជាការបង្រៀនក្មេងឱ្យចេះស្រឡាញ់និងអាណិតសត្វ ជាជាងគ្រាន់តែប្រាប់ពួកគេថាសត្វនោះឈ្មោះអ្វី ឬមានរូបរាងបែបណា។ |
| Concrete operations stage (ដំណាក់កាលនៃប្រតិបត្តិការរូបី) | ជាទ្រឹស្តីអភិវឌ្ឍន៍បញ្ញារបស់លោក Jean Piaget សម្រាប់កុមារអាយុប្រមាណ ៧ ទៅ ១១ឆ្នាំ។ ក្នុងវ័យនេះ ពួកគេអាចប្រើហេតុផលបាន ប៉ុន្តែត្រូវការវត្ថុជាក់ស្តែងដែលអាចមើលឃើញ ឬប៉ះបានដើម្បីយល់ ព្រោះពួកគេមិនទាន់អាចគិតស្រមៃពីរឿងអរូបី (Abstract) បានល្អនៅឡើយទេ។ | ដូចជាក្មេងតូចដែលត្រូវការរាប់គ្រាប់ឃ្លី ឬម្រាមដៃផ្ទាល់ដើម្បីបូកលេខ ជាជាងការគិតលេខក្នុងខួរក្បាលទទេ។ |
| Environmental literacy (អក្ខរកម្មបរិស្ថាន) | ជាសមត្ថភាពរបស់បុគ្គលក្នុងការយល់ដឹងអំពីប្រព័ន្ធធម្មជាតិ ការដឹងពីបញ្ហាបរិស្ថាន ព្រមទាំងមានជំនាញ អាកប្បកិរិយា និងឆន្ទៈក្នុងការចូលរួមសកម្មភាពដើម្បីដោះស្រាយ ឬការពារបញ្ហាទាំងនោះ។ | ដូចជាការចេះអាននិងសរសេរអក្សរដែរ ប៉ុន្តែនេះគឺការចេះ "អាន" និងយល់ពីភាសារបស់ធម្មជាតិ ព្រមទាំងដឹងពីរបៀបថែរក្សាវា។ |
| Multisensory approach (វិធីសាស្ត្រប្រើប្រាស់ពហុវិញ្ញាណ) | ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលតម្រូវឱ្យសិស្សប្រើប្រាស់ញាណច្រើនក្នុងពេលតែមួយ ដូចជាការមើលឃើញ (ចក្ខុ) ការស្តាប់ (សោត) និងការប៉ះពាល់ឬធ្វើចលនា (កាយវិញ្ញាណ) ដើម្បីជួយឱ្យការចងចាំ និងការយល់ដឹងកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាការរៀនធ្វើម្ហូប ដែលយើងត្រូវមើលសៀវភៅ (ភ្នែក) ស្តាប់គ្រូពន្យល់ (ត្រចៀក) និងចាប់កាន់កាំបិតហាន់បន្លែផ្ទាល់ដៃ ទើបឆាប់ចេះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
