បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះវាយតម្លៃអំពីបញ្ហាប្រឈមនៃប្រព័ន្ធអប់រំកម្រិតមធ្យមសិក្សានៅរដ្ឋ Ogun ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ជាពិសេសការខ្វះខាតលទ្ធភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការបំពេញតម្រូវការអប់រំ និងការរីកសាយភាយនៃសាលាឯកជនដែលមិនទាន់មានការគ្រប់គ្រងបានល្អ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រអង្កេតដោយចៃដន្យ និងការសម្ភាសន៍ដើម្បីប្រៀបធៀបកម្រិតអប់រំ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរវាងសាលារដ្ឋ និងឯកជន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Public Secondary School Provision ការផ្តល់សេវាអប់រំកម្រិតមធ្យមសិក្សាដោយរដ្ឋ (សាលារដ្ឋ) |
មានគោលដៅផ្តល់ការអប់រំដោយសមធម៌ដល់សិស្សទូទៅ និងមិនទាមទារការបង់ប្រាក់ខ្ពស់ពីរដ្ឋាភិបាលសម្រាប់មាតាបិតា។ | អគារសិក្សាមានសភាពទ្រុឌទ្រោម សិស្សកកកុញច្រើនពេកក្នុងមួយថ្នាក់ គ្រូបង្រៀនខ្វះការលើកទឹកចិត្ត និងខ្វះខាតថវិកាគាំទ្រពីជួររដ្ឋាភិបាល។ | សាលារដ្ឋភាគច្រើនជួបប្រទះបញ្ហាកង្វះខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធ្ងន់ធ្ងរ និងមានសិស្សចុះឈ្មោះចូលរៀនលើសចំណុះ (សាលាខ្លះមានសិស្សលើសពី ២,០០០នាក់)។ |
| Private Secondary School Provision ការផ្តល់សេវាអប់រំកម្រិតមធ្យមសិក្សាដោយឯកជន (សាលាឯកជន) |
ជួយបំពេញកង្វះខាតរបស់រដ្ឋាភិបាល ផ្តល់បរិយាកាសសិក្សាស្អាតជាងមុន (សម្រាប់សាលាឈានមុខ) និងមានការគ្រប់គ្រងគ្រូបង្រៀនបានតឹងរ៉ឹងជាង។ | យកកម្រៃសិក្សាខ្ពស់ ជួលគ្រូដែលគ្មានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីសន្សំចំណាយ និងសាលាជាច្រើនដំណើរការក្នុងអគារផ្ទះល្វែងដែលគ្មានស្តង់ដារ។ | ចំនួនសាលាឯកជនមានការកើនឡើងយ៉ាងគំហុក (តំបន់ខ្លះមានសាលាឯកជនច្រើនជាងសាលារដ្ឋ) ប៉ុន្តែប្រមាណ ៨៦% នៃសាលាទាំងនោះត្រូវបានចាត់ទុកថាមានកម្រិតទាប ឬជាគ្រាន់តែជា 'សាលាបឋមសិក្សាដែលប្តូរឈ្មោះ' ប៉ុណ្ណោះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាចម្បងលើការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់នៅតាមសាលារៀន និងការវិភាគទិន្នន័យបែបស្ថិតិពិពណ៌នា។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងរដ្ឋ Ogun ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយប្រើប្រាស់ទិន្នន័យត្រឹមឆ្នាំ ២០០៦ ដែលបង្ហាញពីគម្លាតរវាងទីក្រុងនិងជនបទ (សាលាឯកជនប្រមូលផ្តុំតែនៅទីក្រុង)។ ទោះបីជាទិន្នន័យមានសភាពចាស់បន្តិចក្តី ប៉ុន្តែវាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាក៏កំពុងជួបប្រទះកំណើននៃសាលាឯកជននៅទីក្រុង ដែលទាមទារការគ្រប់គ្រងគុណភាព ខណៈសាលារដ្ឋនៅជនបទនៅតែខ្វះខាត។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃ និងការរកឃើញពីឯកសារនេះ គឺមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងវិស័យអប់រំ និងភាពជាដៃគូរវាងរដ្ឋនិងឯកជននៅកម្ពុជា។
ជារួម ការសិក្សានេះផ្តល់ជាមេរៀនថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រូវតែធ្វើនិយតកម្មយ៉ាងតឹងរ៉ឹងលើសាលាឯកជន ស្របពេលដែលត្រូវធានាការពង្រឹងគុណភាព និងថវិកាសម្រាប់សាលារដ្ឋ ដើម្បីទប់ស្កាត់វិសមភាពក្នុងការទទួលបានការអប់រំ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| 6-3-3-4 system of education (ប្រព័ន្ធអប់រំ ៦-៣-៣-៤) | ប្រព័ន្ធអប់រំជាតិរបស់ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដែលតម្រូវឱ្យសិស្សរៀនបឋមសិក្សា៦ឆ្នាំ អនុវិទ្យាល័យ៣ឆ្នាំ វិទ្យាល័យ៣ឆ្នាំ និងឧត្តមសិក្សា៤ឆ្នាំ ដោយរចនាឡើងដើម្បីភ្ជាប់ការអប់រំចំណេះទូទៅទៅនឹងការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ។ | វាមានទម្រង់ដូចប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជាយើងដែរ (៦-៣-៣-៤) ប៉ុន្តែគេមានគោលដៅតម្រង់ទិសសិស្សឱ្យរៀនជំនាញវិជ្ជាជីវៈតាំងពីថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យមកម៉្លេះ។ |
| Pre-vocational subjects (មុខវិជ្ជាបុរេវិជ្ជាជីវៈ) | មុខវិជ្ជាដែលត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងកម្មវិធីសិក្សាកម្រិតអនុវិទ្យាល័យ (JSS) ដើម្បីផ្តល់ចំណេះដឹងជាមូលដ្ឋានខាងជំនាញបច្ចេកទេស កសិកម្ម ឬពាណិជ្ជកម្ម មុនពេលសិស្សសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសរៀនជំនាញពេញលេញនៅថ្ងៃអនាគត។ | ដូចជាការបង្រៀនសិស្សពីរបៀបដាំដុះជួសជុលម៉ាស៊ីន ឬធ្វើបញ្ជីស្នាមតិចតួចនៅសាលារៀនចំណេះទូទៅ ដើម្បីឱ្យពួកគេស្គាល់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួនពីក្មេង។ |
| Technical Colleges (មហាវិទ្យាល័យបច្ចេកទេស / សាលាបច្ចេកទេស) | គ្រឹះស្ថានសិក្សាដែលផ្តោតទាំងស្រុងលើការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈជាក់ស្តែងដល់សិស្សដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាកម្រិតមូលដ្ឋាន ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចចូលបម្រើការងារជាកម្លាំងពលកម្មជំនាញមធ្យមបានភ្លាមៗ។ | ដូចជាសាលាបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ (TVET) នៅកម្ពុជា ដែលបង្រៀនជំនាញជាងភ្លើង ជាងកាត់ដេរ ជាជាងបង្រៀនទ្រឹស្តីទូទៅ។ |
| Laissez faire attitude (អាកប្បកិរិយាព្រងើយកន្តើយ / បណ្តែតបណ្តោយ) | ក្នុងបរិបទនៃការស្រាវជ្រាវនេះ វាសំដៅលើឥរិយាបថរបស់គ្រូបង្រៀននៅសាលារដ្ឋមួយចំនួនដែលខ្វះការទទួលខុសត្រូវ មិនសូវយកចិត្តទុកដាក់លើការបង្រៀន និងបណ្តែតបណ្តោយឱ្យសិស្សរៀនតាមដំណើរដោយគ្មានការជំរុញ ឬគ្រប់គ្រងតឹងរ៉ឹង។ | ដូចជាអ្នកបើកបរឡានក្រុងដែលមិនខ្វល់ថាមនុស្សជិះពេញឬអត់ សុវត្ថិភាពឬអត់ គឺចេះតែបើកទៅមុខឱ្យតែរួចពីដៃ។ |
| Educational Zone (តំបន់អប់រំ) | ការបែងចែកភូមិសាស្ត្ររដ្ឋបាលដោយរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រង ចាត់ចែងធនធាន និងចុះត្រួតពិនិត្យសាលារៀននៅក្នុងតំបន់នីមួយៗប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាការបែងចែកសាលារៀនឱ្យស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ការិយាល័យអប់រំស្រុក-ខណ្ឌនីមួយៗនៅកម្ពុជា ដើម្បីងាយស្រួលតាមដាន។ |
| Inspector of Education (អធិការអប់រំ) | មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលដែលមានតួនាទីចុះត្រួតពិនិត្យ វាយតម្លៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងគុណភាពបង្រៀន ដើម្បីធានាថាសាលារៀន (ទាំងរដ្ឋនិងឯកជន) អនុវត្តតាមស្តង់ដារដែលបានកំណត់ដោយក្រសួង។ | ដូចជាប៉ូលីសចរាចរណ៍ដែលចុះត្រួតពិនិត្យមើលថាតើអ្នកបើកបរគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ឬអត់ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពទាំងអស់គ្នា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
