បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះពិនិត្យមើលពីឥទ្ធិពលនៃការទទួលបានសេវាណែនាំ និងប្រឹក្សាយោបល់របស់សិស្សអនុវិទ្យាល័យទៅលើជីវិតសិក្សា អាកប្បកិរិយាចំពោះការសិក្សា និងការជ្រើសរើសអាជីពនៅក្នុងស្រុក Same ប្រទេសតង់ហ្សានី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ការរចនាបែបពិពណ៌នា និងសហសម្ព័ន្ធ (Descriptive and Correlation Designs) ដោយរួមបញ្ចូលវិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យបរិមាណ និងគុណភាព។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Quantitative Approach (Self-administered Questionnaire & Correlational Analysis) វិធីសាស្រ្តបរិមាណ (កម្រងសំណួរស្វ័យប្រវត្តិ និងការវិភាគសហសម្ព័ន្ធ) |
អាចវាស់ស្ទង់កម្រិតទំនាក់ទំនង (r-value) រវាងអថេរបានយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងអាចប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកសិស្សច្រើន (១៥២នាក់) ក្នុងពេលខ្លី។ | ទិន្នន័យដែលសិស្សរាយការណ៍ដោយខ្លួនឯងអាចមានភាពលម្អៀង (Self-reporting bias) និងមិនអាចពន្យល់ស៊ីជម្រៅពីមូលហេតុនៃបញ្ហាបានទេ។ | រកឃើញទំនាក់ទំនងជាវិជ្ជមានកម្រិតមធ្យម (r=0.354, p=0.000) រវាងការទទួលបានសេវាប្រឹក្សានិងអាកប្បកិរិយាចំពោះការសិក្សា។ |
| Qualitative Approach (Key Informant Interviews) វិធីសាស្រ្តគុណភាព (ការសម្ភាសន៍អ្នកផ្តល់ព័ត៌មានគន្លឹះ) |
ជួយពន្យល់យ៉ាងស៊ីជម្រៅនូវបរិបទជាក់ស្តែង និងបញ្ហាប្រឈមក្នុងការអនុវត្តកម្មវិធីប្រឹក្សាយោបល់នៅតាមសាលារៀន។ | ទំហំសំណាកតូច (១៦នាក់) ហើយលទ្ធផលអាចពឹងផ្អែកលើទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកផ្តល់បទសម្ភាសន៍។ | បង្ហាញថាសាលារៀនមិនមានអ្នកប្រឹក្សាជំនាញទេ ដោយពឹងផ្អែកលើគ្រូបង្រៀនធម្មតា ហើយសេវាភាគច្រើនផ្តោតលើការយល់ដឹងពីជំងឺអេដស៍ជាជាងអាជីព។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើធនធានមនុស្សសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគស្ថិតិ ដោយមិនទាមទារឧបករណ៍ស្មុគស្មាញឡើយ។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅស្រុក Same តំបន់ Kilimanjaro ប្រទេសតង់ហ្សានី ដោយផ្តោតលើសិស្សវិទ្យាល័យឯកជនទាក់ទងនឹងសាសនាចក្រចំនួន៣ប៉ុណ្ណោះ។ សំណាកភាគច្រើនជាសិស្សប្រុស (៦២.៥%) និងមានអាយុលើសពី ២០ឆ្នាំ (៧១.៧%) ដែលអាចមិនតំណាងឲ្យសិស្សទូទៅទាំងស្រុង។ នេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាមានបរិបទវប្បធម៌ និងរចនាសម្ព័ន្ធអប់រំខុសគ្នា ប៉ុន្តែមានបញ្ហាប្រឈមស្រដៀងគ្នានៃកង្វះអ្នកប្រឹក្សាអាជីពនៅតាមសាលារដ្ឋ។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានតម្លៃយ៉ាងអនេកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធប្រឹក្សាយោបល់នៅតាមសាលារៀន និងសាកលវិទ្យាល័យក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ទោះបីជាគ្មានអ្នកជំនាញអាជីពពេញលេញក៏ដោយ ការផ្តល់សេវាប្រឹក្សាយោបល់ដោយគ្រូបង្រៀនដែលទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលត្រឹមត្រូវ អាចជួយកែលម្អអាកប្បកិរិយាសិក្សា និងការជ្រើសរើសអាជីពរបស់សិស្សកម្ពុជាបានយ៉ាងប្រសើរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Correlational design (ការរចនាបែបសហសម្ព័ន្ធ) | វិធីសាស្រ្តស្រាវជ្រាវដែលវាស់ស្ទង់អថេរពីរ ឬច្រើន ដើម្បីស្វែងយល់ពីកម្រិតទំនាក់ទំនងរវាងពួកវា ដោយមិនមានការកែប្រែ ឬគ្រប់គ្រងអថេរណាមួយឡើយ ប៉ុន្តែវាមិនបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផលនោះទេ។ | ដូចជាការសង្កេតមើលថាតើមនុស្សដែលញ៉ាំការ៉េមច្រើនតែងតែពាក់វ៉ែនតាការពារកម្តៅថ្ងៃដែរឬទេ (វាមានទំនាក់ទំនងគ្នានៅរដូវក្តៅ តែមិនមែនមានន័យថាការ៉េមធ្វើឱ្យគេពាក់វ៉ែនតានោះទេ)។ |
| Pearson Product Moment Correlation Coefficient (មេគុណទំនាក់ទំនងភៀសុន) | រង្វាស់ស្ថិតិ (តាងដោយអក្សរ r) ដែលបង្ហាញពីកម្រិត និងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងលីនេអ៊ែររវាងអថេរពីរ ដែលតម្លៃរបស់វាប្រែប្រួលពី -១ ដល់ ១។ | ដូចជាត្រីវិស័យនិងឧបករណ៍វាស់ល្បឿនរួមបញ្ចូលគ្នា ដែលប្រាប់យើងថាតើរថយន្តពីរគ្រឿងកំពុងបើកបរទៅទិសដៅស្របគ្នាឬផ្ទុយគ្នា ហើយបើកបរក្នុងល្បឿនស៊ីចង្វាក់គ្នាប៉ុណ្ណា។ |
| Purposive sampling (ការជ្រើសរើសសំណាកដោយមានគោលដៅ) | បច្ចេកទេសជ្រើសរើសសំណាកដោយអ្នកស្រាវជ្រាវប្រើប្រាស់ការវិនិច្ឆ័យផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីជ្រើសរើសយកតែអ្នកចូលរួមណាដែលស័ក្តិសម ឬមានលក្ខណៈសម្បត្តិជាក់លាក់បំផុតសម្រាប់ការសិក្សា។ | ដូចជាការរើសយកតែអ្នកដែលចេះលេងបាល់ទាត់ក្នុងថ្នាក់ ដើម្បីមកបង្កើតក្រុមបាល់ទាត់សាលា ជាជាងចាប់ឆ្នោតរើសសិស្សណាក៏ដោយមកចូលក្រុម។ |
| Proportional stratified sampling (ការជ្រើសរើសសំណាកជាស្រទាប់តាមសមាមាត្រ) | វិធីសាស្ត្របែងចែកចំនួនប្រជាជនជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) រួចជ្រើសរើសសំណាកពីក្រុមនីមួយៗតាមសមាមាត្រនៃចំនួនពិតប្រាកដរបស់ពួកគេក្នុងចំនួនប្រជាជនសរុប។ | ដូចជាការធ្វើសាឡាដផ្លែឈើ ដែលអ្នកចង់បានសមាមាត្រផ្លែឈើក្នុងចានតូច ដូចទៅនឹងកន្ត្រកធំដែរ (បើសិនកន្ត្រកមានផ្លែប៉ោម ៦០% និងចេក ៤០% នោះក្នុងចានសាឡាដក៏ត្រូវយកសមាមាត្រនេះដែរ)។ |
| Cronbach’s alpha (អាល់ហ្វារបស់ Cronbach) | រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាយតម្លៃភាពជឿជាក់ (Reliability) ឬភាពស៊ីសង្វាក់គ្នានៃសំណុំសំណួរនៅក្នុងកម្រងសំណួរ ថាតើវាវាស់ស្ទង់គោលគំនិតតែមួយបានល្អកម្រិតណា។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ខ្លួនឯងលើជញ្ជីង ៣ដងជាប់គ្នា ហើយប្រសិនបើជញ្ជីងនោះបង្ហាញលេខដដែលៗទាំង ៣ដង នោះវាមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់។ |
| Likert scale (មាត្រដ្ឋានលីខឺត) | ប្រព័ន្ធសម្រាប់វាស់ស្ទង់អាកប្បកិរិយា ឬទស្សនៈ ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកឆ្លើយជ្រើសរើសកម្រិតនៃការយល់ព្រម ឬមិនយល់ព្រមរបស់ពួកគេចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយ (ឧទាហរណ៍៖ យល់ព្រមខ្លាំង យល់ព្រម មិនយល់ព្រម មិនយល់ព្រមខ្លាំង)។ | ដូចជាការផ្តល់ពិន្ទុផ្កាយ (១ ដល់ ៥ ផ្កាយ) ពេលអ្នកវាយតម្លៃសេវាកម្មភោជនីយដ្ឋាននៅក្នុងកម្មវិធីកុម្ម៉ង់ម្ហូបអញ្ចឹងដែរ។ |
| Descriptive design (ការរចនាបែបពិពណ៌នា) | ការរចនាការស្រាវជ្រាវដែលមានគោលបំណងពិពណ៌នាអំពីលក្ខណៈនៃចំនួនប្រជាជន ឬបាតុភូតដែលកំពុងសិក្សា ឱ្យបានច្បាស់លាស់ ដោយមិនមានការស្វែងរកមូលហេតុ ឬផលវិបាកអ្វីឡើយ។ | ដូចជាការថតរូបភាពសង្គមមួយដើម្បីបង្ហាញថា តើអ្នកណាកំពុងធ្វើអ្វី នៅទីណា និងមានលក្ខណៈបែបណា ដោយមិនទាន់សួរថា 'ហេតុអ្វី' នោះទេ។ |
| Coefficient Validity Index / CVI (សន្ទស្សន៍សុពលភាពមេគុណ) | វិធីសាស្ត្រវាស់ស្ទង់កម្រិតដែលអ្នកជំនាញឯកភាពគ្នាថា សំណួរនីមួយៗក្នុងកម្រងសំណួរពិតជាពាក់ព័ន្ធ និងអាចវាស់ស្ទង់អ្វីដែលអ្នកស្រាវជ្រាវចង់វាស់ស្ទង់ប្រាកដមែន។ | ដូចជាការសុំឱ្យមេចុងភៅ ៣ នាក់ភ្លក់មុខម្ហូបមួយ ដើម្បីវាយតម្លៃរួមគ្នាថាវាពិតជាមានរសជាតិត្រូវនឹងឈ្មោះមុខម្ហូបនោះមែនឬអត់ មុននឹងដាក់លក់ជូនភ្ញៀវ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
