បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃពីកម្រិតនៃសុខុមាលភាពអត្តនោម័ត (Subjective well-being) របស់សាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យកសិកម្មជាតិវៀតណាម និងស្វែងយល់ពីទំនាក់ទំនងរវាងកម្រិតសុខុមាលភាពនេះជាមួយនឹងកត្តាយេនឌ័រ អាយុ កម្រិតវប្បធម៌ បទពិសោធន៍បង្រៀន និងប្រាក់ចំណូល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្ទង់មតិបរិមាណដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសាស្ត្រាចារ្យ និងធ្វើការវិភាគស្ថិតិដើម្បីរកមើលភាពខុសគ្នារវាងអថេរប្រជាសាស្ត្រ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Oxford Happiness Questionnaire (OHQ) កម្រងសំណួរស្តីពីសុភមង្គលអុកស្វត (OHQ) |
មានស្តង់ដារអន្តរជាតិ មានភាពជឿជាក់ខ្ពស់ (Alpha = 0.92) និងមានភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈសំណួរចំនួន ២៩ មុខ។ | ទិន្នន័យអាចមានភាពលម្អៀងដោយសារវាជាការវាយតម្លៃដោយខ្លួនឯង (Self-reported) ហើយអាចមិនឆ្លុះបញ្ចាំងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយពីបរិបទវប្បធម៌ស៊ីជម្រៅ។ | អាចកំណត់បានថាសាស្ត្រាចារ្យ ៦២% មានភាពរីករាយគួរសម និង ១៤% ទៀតមានភាពរីករាយខ្លាំង។ |
| One-way Analysis of Variance (ANOVA) ការវិភាគវ៉ារ្យង់មួយផ្លូវ (One-way ANOVA) |
មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការស្វែងរកភាពខុសគ្នាដែលមានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិ (Statistically significant) រវាងក្រុមអថេរប្រជាសាស្ត្រផ្សេងៗគ្នា។ | ទាមទារឱ្យមានការបំពេញលក្ខខណ្ឌតម្រូវ (ឧ. ភាពស្មើគ្នានៃវ៉ារ្យង់ - Homogeneity of Variances) ហើយបង្ហាញត្រឹមតែទំនាក់ទំនង តែមិនអាចបញ្ជាក់ពីភាពជាហេតុនិងផលបានទេ។ | រកឃើញថាអាយុ (p=0.001) កម្រិតវប្បធម៌ (p=0.049) និងប្រាក់ចំណូល (p=0.048) មានឥទ្ធិពលទៅលើកម្រិតសុខុមាលភាព។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនទាមទារធនធានហិរញ្ញវត្ថុឬឧបករណ៍កម្រិតខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវការពេលវេលាសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យ និងចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតែនៅសាកលវិទ្យាល័យកសិកម្មជាតិវៀតណាម ជាមួយនឹងទំហំគំរូត្រឹមតែ ១០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចឆ្លុះបញ្ចាំងតែបរិបទរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋនៅទីនោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា វាជារឿងសំខាន់ដែលត្រូវពិចារណា ព្រោះគ្រូបង្រៀនឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជាក៏អាចប្រឈមនឹងសម្ពាធការងារ ការប្រកួតប្រជែង និងបញ្ហាចំណូលស្រដៀងគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការវាយតម្លៃសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្តរបស់ពួកគេឱ្យបានច្បាស់លាស់។
វិធីសាស្ត្រនិងឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ក្នុងការសិក្សានេះ គឺពិតជាអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់ដើម្បីវាយតម្លៃសុខុមាលភាពបុគ្គលិកអប់រំនៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តការវាយតម្លៃនេះនៅកម្ពុជានឹងជួយស្ថាប័នអប់រំរកឃើញនូវតុល្យភាពរវាងការទទួលខុសត្រូវរបស់សាស្ត្រាចារ្យ ប្រាក់ចំណូល និងសុខភាពផ្លូវចិត្ត ដែលជាកត្តាជំរុញគុណភាពអប់រំ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Subjective well-being (សុខុមាលភាពអត្តនោម័ត) | ការវាយតម្លៃរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗទៅលើជីវិតរបស់ពួកគេផ្ទាល់ ដែលរួមបញ្ចូលទាំងការពេញចិត្តនឹងជីវិត អារម្មណ៍វិជ្ជមាន និងការកាត់បន្ថយអារម្មណ៍អវិជ្ជមាននៅក្នុងការរស់នៅ។ | ដូចជាការឱ្យពិន្ទុខ្លួនឯងថាតើអ្នកមានអារម្មណ៍សប្បាយចិត្តនិងពេញចិត្តនឹងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃកម្រិតណា។ |
| hedonic happiness (សុភមង្គលបែបហ៊ីដូនីក / សុភមង្គលផ្អែកលើការសប្បាយ) | ទស្សនាទាននៃសុភមង្គលដែលផ្តោតទៅលើការទទួលបាននូវសេចក្តីសុខ ឬអារម្មណ៍រីករាយជាអតិបរមា និងការជៀសវាងការឈឺចាប់ ឬអារម្មណ៍មិនល្អនៅក្នុងជីវិត។ | ដូចជាការញ៉ាំម្ហូបដែលអ្នកចូលចិត្ត ឬការដើរលេង ដែលធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយភ្លាមៗ។ |
| eudaimonic happiness (សុភមង្គលបែបយូដេម៉ូនីក / សុភមង្គលផ្អែកលើអត្ថន័យជីវិត) | ទស្សនាទាននៃសុភមង្គលដែលសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើការរស់នៅប្រកបដោយអត្ថន័យ ការសម្រេចបាននូវសក្តានុពលពេញលេញរបស់ខ្លួន និងការមានគោលដៅច្បាស់លាស់ក្នុងជីវិត លើសពីត្រឹមតែការសប្បាយខាងផ្លូវអារម្មណ៍។ | ដូចជាអារម្មណ៍ស្កប់ស្កល់នៅពេលដែលអ្នកបានជួយអ្នកដទៃ ឬសម្រេចបាននូវគោលដៅធំធេងក្នុងជីវិត ទោះបីជាត្រូវឆ្លងកាត់ការលំបាកក៏ដោយ។ |
| Oxford Happiness Questionnaire (កម្រងសំណួរស្តីពីសុភមង្គលអុកស្វត) | ឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ផ្នែកចិត្តសាស្ត្រមួយប្រភេទដែលមានសំណួរចំនួន ២៩ ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតនៃសុភមង្គលនិងសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្តរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ។ | ដូចជាឧបករណ៍វាស់កម្តៅ ប៉ុន្តែជំនួសមកវិញវាត្រូវបានប្រើសម្រាប់វាស់កម្រិត "សេចក្តីសុខ" នៅក្នុងចិត្តរបស់យើងតាមរយៈការឆ្លើយសំណួរ។ |
| Analysis of Variance (ការវិភាគវ៉ារ្យង់ / ANOVA) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមចំនួនបី ឬច្រើន ដើម្បីចង់ដឹងថាតើមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដ (ផ្នែកស្ថិតិ) រវាងក្រុមទាំងនោះឬយ៉ាងណា។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងមធ្យមរបស់សិស្ស៣ថ្នាក់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីរកមើលថាតើថ្នាក់មួយណាពូកែជាងគេពិតប្រាកដមែនឬអត់។ |
| Cronbach’s alpha (អាល់ហ្វាក្រុនបាច) | រង្វាស់ស្ថិតិមួយដែលប្រើសម្រាប់វាយតម្លៃភាពជឿជាក់ ឬសង្គតិភាពខាងក្នុង (Internal consistency) នៃកម្រងសំណួរ ដើម្បីធានាថាសំណួរទាំងអស់ពិតជាកំពុងវាស់ស្ទង់លក្ខណៈតែមួយដូចគ្នា។ | ដូចជាការថ្លឹងគីឡូមនុស្សម្នាក់៣ដងជាប់គ្នា ហើយទទួលបានលទ្ធផលដូចគ្នា ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះពិតជាត្រឹមត្រូវនិងគួរឱ្យទុកចិត្តបាន។ |
| Post hoc analysis (ការវិភាគក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ / ការវិភាគ Post hoc) | ការធ្វើតេស្តស្ថិតិបន្ថែមដែលត្រូវធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការវិភាគ ANOVA បានបង្ហាញថាមានភាពខុសគ្នារវាងក្រុម ដើម្បីស្វែងរកឱ្យច្បាស់ថាតើភាពខុសគ្នានោះស្ថិតនៅរវាងក្រុមមួយណាខ្លះជាក់លាក់។ | ដូចជានៅពេលដែលអ្នកដឹងថាមានអ្នកលួចលុយក្នុងបន្ទប់ (ANOVA) ហើយអ្នកចាប់ផ្តើមសួរនាំមនុស្សម្នាក់ម្តងៗ ដើម្បីរកឱ្យឃើញច្បាស់ថាអ្នកណាជាអ្នកលួចពិតប្រាកដ (Post hoc)។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
