បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស៊ើបអង្កេតអំពីមូលហេតុ រោគសញ្ញា និងយុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហាស្ត្រេសដោយសារបច្ចេកវិទ្យា (Technostress) ក្នុងចំណោមបណ្ណារក្សដែលធ្វើការនៅក្នុងបណ្ណាល័យសាកលវិទ្យាល័យ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្ទង់មតិបែបពណ៌នា ដើម្បីប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យពីអ្នកឆ្លើយតប។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Problem-Focused Coping Strategies យុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហាផ្ដោតលើមូលហេតុ |
ជួយដោះស្រាយបញ្ហាពីឫសគល់ តាមរយៈការរៀនសូត្រជាបន្តបន្ទាប់ និងការស្វែងរកជំនួយបច្ចេកទេស។ បង្កើតបាននូវទំនុកចិត្តយូរអង្វែងក្នុងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា។ | ទាមទារពេលវេលា ធនធាន និងការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីថ្នាក់គ្រប់គ្រងស្ថាប័ន។ បុគ្គលិកពិបាកអនុវត្តដោយខ្លួនឯងប្រសិនបើគ្មានប្រព័ន្ធគាំទ្រ។ | បុរស ៦៧% និងស្ត្រី ៣៧% បានយល់ព្រមថា ការបណ្តុះទម្លាប់រៀនសូត្រជាប្រចាំ (Continuous learning) គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។ |
| Emotion-Focused Coping Strategies យុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហាផ្ដោតលើអារម្មណ៍ |
ជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនិងរោគសញ្ញាផ្លូវកាយភ្លាមៗ តាមរយៈការសម្រាកពីអេក្រង់កុំព្យូទ័រ ឬការធ្វើលំហាត់ប្រាណ។ ងាយស្រួលអនុវត្តដោយខ្លួនឯងដោយមិនចាំបាច់មានការអនុញ្ញាតពិសេស។ | មិនបានលុបបំបាត់បញ្ហាប្រឈមនៃបច្ចេកវិទ្យាពិតប្រាកដនោះទេ (កង្វះជំនាញ ឬបញ្ហាកុំព្យូទ័រនៅតែមាន)។ វាគ្រាន់តែជាដំណោះស្រាយបណ្តោះអាសន្នប៉ុណ្ណោះ។ | បុរស ៦៧% និងស្ត្រី ៣៧% ឯកភាពថាការសម្រាកញឹកញាប់ពីការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា (Taking frequent breaks) ជួយកាត់បន្ថយស្ត្រេសបានល្អ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្ទង់មតិបែបពណ៌នា ដែលមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ក្នុងការអនុវត្តការស្រាវជ្រាវនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារការចូលរួមពីធនធានមនុស្ស។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងបណ្ណាល័យសាកលវិទ្យាល័យចំនួន ៥ ក្នុងរដ្ឋ Edo និង Delta ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយមានអ្នកចូលរួមត្រឹមតែ ៦៩ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលំអៀងទៅនឹងបរិបទបណ្ណាល័យក្នុងតំបន់នោះ ប៉ុន្តែវាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះប្រទេសទាំងពីរមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាក្នុងនាមជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ដែលកំពុងជួបប្រទះការផ្លាស់ប្តូរបច្ចេកវិទ្យាយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងវិស័យអប់រំ និងកង្វះខាតអ្នកជំនាញអាយធី (IT)។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្សនៅក្នុងបណ្ណាល័យនិងគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា។
ជារួម ការស្វែងយល់ពីមូលហេតុ និងរោគសញ្ញានៃស្ត្រេសបច្ចេកវិទ្យានឹងជួយឱ្យស្ថាប័នកម្ពុជារៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រគាំទ្របុគ្គលិកបានត្រឹមត្រូវ និងលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពក្នុងការងារប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Technostress (ស្ត្រេសដោយសារបច្ចេកវិទ្យា) | គឺជាជំងឺសម័យទំនើបដែលកើតឡើងនៅពេលបុគ្គលម្នាក់មិនអាចបន្សាំខ្លួន ឬទប់ទល់នឹងការផ្លាស់ប្តូរនៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗបានល្អ ដែលបណ្តាលឱ្យមានបញ្ហាផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្ត ដូចជាការថប់បារម្ភ ឬតានតឹងសាច់ដុំ។ | ដូចជាការមានអារម្មណ៍ថប់ដង្ហើម និងភ័យខ្លាចនៅពេលត្រូវរៀនបើកបររថយន្តស៊េរីថ្មីដែលពោរពេញដោយប៊ូតុងបញ្ជាស្មុគស្មាញដែលយើងមិនធ្លាប់ស្គាល់។ |
| Technophobe (អ្នកខ្លាចបច្ចេកវិទ្យា) | គឺជាបុគ្គលដែលមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាច ថប់បារម្ភ ឬមានគំនិតអវិជ្ជមានខ្លាំងនៅពេលត្រូវប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រ ឬបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ទោះបីជានៅខាងក្រៅមើលទៅស្ងប់ស្ងាត់ក៏ដោយ។ | ដូចជាមនុស្សដែលខ្លាចទីខ្ពស់ គ្រាន់តែឃើញជណ្តើរយន្តកញ្ចក់ក៏បែកញើសដៃ និងមានអារម្មណ៍ថានឹងធ្លាក់។ |
| Information overload (ការលើសចំណុះព័ត៌មាន) | គឺជាស្ថានភាពដែលបុគ្គលម្នាក់ទទួលបានព័ត៌មានច្រើនពេកក្នុងពេលតែមួយ និងលឿនពេកតាមរយៈប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ដែលធ្វើឱ្យពួកគេពិបាកក្នុងការរៀបចំ យល់ដឹង ឬស្វែងរកអ្វីដែលពួកគេពិតជាត្រូវការ។ | ដូចជាការព្យាយាមផឹកទឹកពីបំពង់ពន្លត់អគ្គីភ័យ ទឹកមកច្រើនពេកនិងខ្លាំងពេកធ្វើឱ្យយើងផឹកមិនបាន ហើយថែមទាំងធ្វើឱ្យឈ្លក់ទៀតផង។ |
| Problem-focused coping (ការដោះស្រាយបញ្ហាផ្អែកលើមូលហេតុ) | គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រទប់ទល់នឹងភាពតានតឹងដោយផ្តោតលើការស្វែងរកដំណោះស្រាយ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរ ឬកម្ចាត់ប្រភពនៃបញ្ហាដោយផ្ទាល់ ដូចជាការរៀនជំនាញថ្មីដើម្បីប្រើកុំព្យូទ័រឱ្យស្ទាត់ ឬការស្នើសុំជំនួយបច្ចេកទេស។ | ដូចជាពេលដំបូលផ្ទះលិចទឹក យើងជ្រើសរើសការឡើងទៅជួសជុលប៉ះដំបូល ជាជាងគ្រាន់តែយកធុងមកត្រងទឹក។ |
| Emotion-focused coping (ការដោះស្រាយបញ្ហាផ្អែកលើអារម្មណ៍) | គឺជាវិធីសាស្ត្រទប់ទល់នឹងភាពតានតឹងដោយព្យាយាមគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍អវិជ្ជមានដែលកើតចេញពីបញ្ហា ដូចជាការដើរចេញមួយភ្លែត ការសម្រាក ឬការគិតវិជ្ជមាន ដើម្បីឱ្យអារម្មណ៍ស្ងប់ ជាជាងការទៅកែប្រែប្រភពនៃបញ្ហា។ | ដូចជាពេលឈឺធ្មេញ យើងលេបថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់សិន ដើម្បីឱ្យធូរស្រាល ទោះបីជាមិនទាន់បានទៅជួបពេទ្យធ្មេញដើម្បីដកវាក៏ដោយ។ |
| Stress inoculation training (ការបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីផ្សាំនឹងភាពតានតឹង) | គឺជាបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រងស្ត្រេសដែលជួយឱ្យបុគ្គលម្នាក់ត្រៀមខ្លួនជាមុន ដោយឆ្លងកាត់៣ដំណាក់កាល៖ ការយល់ដឹងពីការឆ្លើយតបរបស់ខ្លួន ការហាត់សមនូវវិធីសាស្ត្រដោះស្រាយ និងការអនុវត្តវានៅក្នុងស្ថានភាពតានតឹងពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការចាក់វ៉ាក់សាំង ដែលយើងបញ្ចូលមេរោគខ្សោយៗទៅក្នុងខ្លួន ដើម្បីឱ្យប្រព័ន្ធការពាររាងកាយរៀនស្គាល់និងចេះប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺនៅពេលមានមេរោគពិតប្រាកដចូលមក។ |
| Biofeedback software (កម្មវិធីផ្តល់ព័ត៌មានត្រឡប់ពីប្រព័ន្ធរាងកាយ) | គឺជាកម្មវិធីឬប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាដែលជួយវាស់ស្ទង់សញ្ញាពីរាងកាយ (ដូចជាចង្វាក់បេះដូង ឬភាពតានតឹងសាច់ដុំ) ហើយបង្ហាញប្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់វិញ ដើម្បីជួយឱ្យពួកគេរៀនពីរបៀបគ្រប់គ្រងការឆ្លើយតបរបស់រាងកាយនៅពេលមានស្ត្រេស។ | ដូចជាការពាក់នាឡិកាឆ្លាតវៃ (Smartwatch) ដែលលោតញ័រប្រាប់យើងនៅពេលចង្វាក់បេះដូងលោតញាប់ខុសធម្មតា ដើម្បីដាស់តឿនយើងឱ្យចាប់ផ្តើមដកដង្ហើមវែងៗ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
