បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយពីបញ្ហានៃការខ្វះខាតការស្រាវជ្រាវ និងការអនុវត្តនូវសហគមន៍សិក្សាវិជ្ជាជីវៈ (Professional Learning Community) នៅក្នុងបរិបទនៃសាលាអប់រំពិសេស ដែលទាមទារឱ្យមានកិច្ចសហការខ្ពស់រវាងបុគ្គលិកចម្រុះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្ររំលឹកឡើងវិញនូវអក្សរសិល្ប៍ (Literature Review) ដើម្បីស្វែងយល់ពីក្របខ័ណ្ឌគំនិត និងសារៈសំខាន់នៃសហគមន៍សិក្សានៅក្នុងវិស័យអប់រំពិសេស។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Hierarchical Model / Isolated Teaching ទម្រង់គ្រប់គ្រងតាមឋានានុក្រមប្រពៃណី / ការបង្រៀនឯកោ |
គ្រូបង្រៀនមានស្វ័យភាពខ្ពស់នៅក្នុងថ្នាក់រៀនរបស់ខ្លួន និងអនុវត្តតាមស្តង់ដាររដ្ឋបាលដែលបានកំណត់។ | គ្រូបង្រៀនធ្វើការឯកោ មិនមានការចែករំលែកចំណេះដឹង និងពិបាកឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការចម្រុះរបស់សិស្សមានពិការភាព។ | មិនសូវមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការកែលម្អការរៀនសូត្ររបស់សិស្ស និងកាត់បន្ថយការអភិវឌ្ឍវិជ្ជាជីវៈរបស់គ្រូ។ |
| Professional Learning Community (PLC) សហគមន៍សិក្សាវិជ្ជាជីវៈ |
ជំរុញកិច្ចសហការអន្តរវិស័យ ការដោះស្រាយបញ្ហារួមគ្នា និងផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកស្មារតីដល់គ្រូបង្រៀនពីសំណាក់នាយកសាលា។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើន ការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ និងការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌សាលារៀន ដែលអាចបង្កជាការព្រួយបារម្ភពាក់ព័ន្ធនឹងអំណាចវិជ្ជាជីវៈ។ | បង្កើនការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់គ្រូបង្រៀន បង្កើតប្រសិទ្ធភាពសមូហភាព (Collective efficacy) និងបង្កើនលទ្ធផលសិក្សារបស់សិស្ស។ |
| Cooperative Professional Development ការអភិវឌ្ឍវិជ្ជាជីវៈតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ |
បង្កើតសហគមន៍តូចៗ (២ ទៅ ៤ នាក់) ងាយស្រួលគ្រប់គ្រង និងផ្តល់ការគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងនាមជាដៃគូស្មើភាព។ | អាចមានភាពកំណត់ក្នុងការចែករំលែកចំណេះដឹងជាទ្រង់ទ្រាយធំទូទាំងសាលារៀន។ | ជួយបំបាត់របាំងនៃភាពឯកោ និងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវការអនុវត្តការបង្រៀនក្នុងបរិយាកាសកាន់តែជិតស្និទ្ធ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់អំពីតួលេខនៃការចំណាយហិរញ្ញវត្ថុជាក់លាក់នោះទេ ប៉ុន្តែបានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការធនធានពេលវេលា និងរចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រពីរដ្ឋបាលសាលា។
ឯកសារនេះផ្អែកលើការរំលឹកអក្សរសិល្ប៍ និងទិន្នន័យពីបរិបទសាលាអប់រំពិសេសនៅប្រទេសអ៊ីស្រាអែល និងលោកខាងលិច (សហរដ្ឋអាមេរិក)។ ហេតុនេះ ការអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជាអាចប្រឈមនឹងបញ្ហាដោយសារការខ្វះខាតធនធានមនុស្សឯកទេស (ដូចជាអ្នកព្យាបាលចលនា ឫការនិយាយ) ថវិកា និងរចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រពីរដ្ឋ។
ទោះបីជាមានបញ្ហាប្រឈមផ្នែកធនធានកម្រិតជាតិក៏ដោយ គោលគំនិតនៃការបង្កើតសហគមន៍សិក្សាវិជ្ជាជីវៈនេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចសម្របសម្រួលយកមកអនុវត្តបាននៅក្នុងវិស័យអប់រំពិសេសនៅកម្ពុជា។
ការផ្លាស់ប្តូរពីវប្បធម៌នៃការបង្រៀនឯកោ ទៅជាការរៀនសូត្រជាសហគមន៍ គឺជាជំហានយុទ្ធសាស្ត្រដែលចំណាយថវិកាតិច ប៉ុន្តែផ្តល់ផលចំណេញខ្ពស់សម្រាប់ការលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំសម្រាប់សិស្សមានពិការភាពនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Professional learning community (សហគមន៍សិក្សាវិជ្ជាជីវៈ) | ដំណើរការដែលគ្រូបង្រៀន និងបុគ្គលិកអប់រំធ្វើការរួមគ្នាជាប្រចាំតាមរយៈបណ្តាញទំនាក់ទំនង ដើម្បីពិភាក្សា ចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយ ដើម្បីកែលម្អការបង្រៀន និងការរៀនសូត្ររបស់សិស្ស។ | ដូចជាក្រុមគ្រូពេទ្យដែលជួបប្រជុំគ្នាជាប្រចាំដើម្បីពិភាក្សាពីអាការៈអ្នកជំងឺ និងស្វែងរកវិធីព្យាបាលល្អបំផុតរួមគ្នា ជាជាងការព្យាបាលតែម្នាក់ឯង។ |
| Deprivatization of practice (ការបើកចំហរការអនុវត្តការបង្រៀន) | ការបំបាត់ភាពឯកោក្នុងការបង្រៀន ដោយអនុញ្ញាតឱ្យមានការសង្កេតមើលថ្នាក់រៀន ការផ្តល់មតិកែលម្អពីមិត្តរួមការងារ និងការចែករំលែកចំណេះដឹងពីបន្ទប់រៀនមួយទៅបន្ទប់រៀនមួយទៀត។ | ដូចជាចុងភៅដែលបើកទ្វារផ្ទះបាយឱ្យចុងភៅដទៃចូលមើលបច្ចេកទេសធ្វើម្ហូបរបស់ខ្លួន ដើម្បីឱ្យគ្រប់គ្នាអាចចម្អិនបានកាន់តែឆ្ងាញ់។ |
| Double-loop learning (ការរៀនសូត្របែបឆ្លុះបញ្ចាំងស៊ីជម្រៅ) | កម្រិតនៃការរៀនសូត្រដែលបុគ្គលមិនត្រឹមតែដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងដែលកំពុងកើតឡើងប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងចោទសួរ និងផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិត គោលការណ៍ ឬប្រព័ន្ធជាមូលដ្ឋានដែលបង្កឱ្យមានបញ្ហានោះឡើង។ | បើការជូតទឹកដែលលេចធ្លាយលើឥដ្ឋគឺជាការរៀនសូត្រធម្មតា ការស្វែងរកមូលហេតុ និងប្តូរបំពង់ទឹកដែលធ្លាយនោះ គឺជាការរៀនសូត្រស៊ីជម្រៅ។ |
| Atomized teaching (ការបង្រៀនបែបឯកកោ) | ទម្រង់ប្រព័ន្ធអប់រំប្រពៃណីដែលគ្រូបង្រៀនម្នាក់ៗធ្វើការតែឯងនៅក្នុងបន្ទប់រៀនរបស់ខ្លួន មានស្វ័យភាពដាច់ដោយឡែក ដោយមិនមានការទាក់ទង ឫចែករំលែកវិធីសាស្ត្របង្រៀនជាមួយគ្រូដទៃ។ | ដូចជាតន្ត្រីករដែលលេងឧបករណ៍ភ្លេងតាមបទរបស់ខ្លួនឯងនៅក្នុងបន្ទប់បិទជិតដាច់ដោយឡែក ជាជាងការលេងរួមគ្នាជាក្រុមតន្ត្រី។ |
| Distributed leadership (ភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបបែងចែក) | ការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងដែលអំណាច ទំនួលខុសត្រូវ និងការសម្រេចចិត្តមិនមែនស្ថិតលើនាយកសាលាតែម្នាក់ តែត្រូវបានបែងចែកទៅឱ្យបុគ្គលិក ឬគ្រូបង្រៀនផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងសាលារួមគ្នាដឹកនាំ។ | ដូចជាក្រុមបាល់ទាត់ដែលកីឡាករគ្រប់រូបអាចធ្វើជាអ្នកដឹកនាំលើទីលានតាមកាលៈទេសៈជាក់ស្តែង ដោយមិនចាំបាច់រង់ចាំតែបញ្ជាពីគ្រូបង្វឹកនោះទេ។ |
| Collective efficacy (ប្រសិទ្ធភាពសមូហភាព) | ជំនឿរួមគ្នារបស់ក្រុមគ្រូបង្រៀនដែលជឿជាក់ថា តាមរយៈការប្រឹងប្រែងរួមគ្នា ពួកគេពិតជាមានសមត្ថភាពអាចជួយកែលម្អលទ្ធផលសិក្សារបស់សិស្សបាន ទោះបីជាមានឧបសគ្គយ៉ាងណាក៏ដោយ។ | ដូចជាអ្នកភូមិមួយក្រុមដែលជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថា បើពួកគេរួមសាមគ្គីគ្នា ពួកគេប្រាកដជាអាចសង់ស្ពានឆ្លងទន្លេបានសម្រេច ទោះបីជាគ្មានម៉ាស៊ីនធំៗក៏ដោយ។ |
| Action research (ការស្រាវជ្រាវសកម្មភាព) | ដំណើរការដែលគ្រូបង្រៀនសាកល្បងវិធីសាស្ត្របង្រៀនថ្មីៗ ប្រមូលទិន្នន័យពីលទ្ធផលរបស់សិស្ស រួចធ្វើការវាយតម្លៃដោយខ្លួនឯង ដើម្បីកែលម្អការបង្រៀនរបស់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់។ | ដូចជាកសិករដែលសាកល្បងប្រើជីថ្មីលើដីមួយឡូតិ៍តូច រួចតាមដានមើលទិន្នផល ដើម្បីសម្រេចថាតើគួរប្រើជីនោះសម្រាប់ស្រែទាំងមូលឬអត់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
