បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន និងការបង្កើតគោលការណ៍ណែនាំដើម្បីលើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់មាតាបិតាសិស្សក្នុងការគ្រប់គ្រងសាលារៀន នៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តាញអភិវឌ្ឍន៍ការអប់រំ Mae Yuam។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវចម្រុះ ដោយប្រមូលទិន្នន័យបរិមាណពីមាតាបិតា និងទិន្នន័យគុណភាពពីអ្នកជំនាញ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| General Administration ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលទូទៅ |
ងាយស្រួលក្នុងការទាក់ទាញមាតាបិតាឱ្យចូលរួមក្នុងសកម្មភាព និងព្រឹត្តិការណ៍នានារបស់សាលាដោយផ្ទាល់។ | ការចូលរួមក្នុងការវាយតម្លៃ និងផ្តល់យោបល់កែលម្អលើការងាររដ្ឋបាលនៅមានកម្រិត។ | កម្រិតនៃការចូលរួមរបស់មាតាបិតាខ្ពស់ជាងគេ មានមធ្យមភាគ (Mean) ស្មើនឹង ៣.១៧ (កម្រិតមធ្យម)។ |
| Academic Administration ការគ្រប់គ្រងការសិក្សាធិការ |
អាចទាញយកចំណេះដឹង និងប្រាជ្ញាមូលដ្ឋាន (Local wisdom) ក្នុងសហគមន៍មកប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍ដល់ការសិក្សារបស់សិស្ស។ | មាតាបិតាភាគច្រើនខ្វះចំណេះដឹងបច្ចេកទេសក្នុងការចូលរួមរៀបចំកម្មវិធីសិក្សា និងការវាយតម្លៃការសិក្សា។ | កម្រិតនៃការចូលរួមរបស់មាតាបិតាស្ថិតនៅលំដាប់ទី២ មានមធ្យមភាគ (Mean) ស្មើនឹង ២.៩៦ (កម្រិតមធ្យម)។ |
| Budget Administration ការគ្រប់គ្រងថវិកា |
ជួយជំរុញការកៀរគរធនធាន និងការចូលរួមបរិច្ចាគគាំទ្រពីសហគមន៍ក្នុងការអភិវឌ្ឍសាលារៀន។ | ខ្វះតម្លាភាព និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងលម្អិតពីសាលារៀន ដែលធ្វើឱ្យមាតាបិតាមិនសូវចង់ពាក់ព័ន្ធ។ | កម្រិតនៃការចូលរួមរបស់មាតាបិតាទាប មានមធ្យមភាគ (Mean) ស្មើនឹង ២.៤៩ (កម្រិតទាប)។ |
| Personnel Administration ការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិក |
អាចជួយគាំទ្រដល់ការវាយតម្លៃ ឬជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀនដែលយល់ដឹងពីវប្បធម៌សហគមន៍ផ្ទាល់។ | មាតាបិតាយល់ថាវាជាតួនាទី និងការទទួលខុសត្រូវរបស់សាលារៀនតែមួយគត់ មិនពាក់ព័ន្ធនឹងពួកគេ។ | កម្រិតនៃការចូលរួមរបស់មាតាបិតាទាបបំផុត មានមធ្យមភាគ (Mean) ស្មើនឹង ២.០៥ (កម្រិតទាប)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តការគ្រប់គ្រងសាលារៀនតាមបែបចូលរួមនេះ ទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគលើពេលវេលា ការរៀបចំប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង និងការបណ្តុះបណ្តាលមាតាបិតា។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅតំបន់ភ្នំដាច់ស្រយាល នៃស្រុក Mae Sariang ខេត្ត Mae Hong Son ប្រទេសថៃ ដែលសម្បូរទៅដោយជនជាតិដើមភាគតិច និងមាតាបិតាភាគច្រើនប្រកបរបរកសិកម្ម មានកម្រិតវប្បធម៌ទាប។ កត្តាភូមិសាស្រ្ត និងប្រជាសាស្ត្រនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារតំបន់ជនបទ និងតំបន់ព្រំដែនរបស់យើងក៏មានស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចសង្គមស្រដៀងគ្នានេះ ដែលទាមទារការលើកទឹកចិត្តពិសេសដល់មាតាបិតា។
គំរូនៃការគ្រប់គ្រងសាលារៀនដោយមានការចូលរួមពីមាតាបិតានេះ គឺពិតជាមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានសម្រាប់ការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជា។
ការផ្តល់អំណាច កសាងតម្លាភាព និងការលើកទឹកចិត្តមាតាបិតាឱ្យចូលរួមការសម្រេចចិត្ត គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍគុណភាពសាលារៀនប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| School-Based Management (SBM) | ជាទម្រង់នៃការគ្រប់គ្រងអប់រំដែលធ្វើវិមជ្ឈការអំណាច (ផ្ទេរសិទ្ធិសម្រេចចិត្ត) ពីថ្នាក់កណ្តាល (ក្រសួង ឬមន្ទីរអប់រំ) មកឱ្យសាលារៀននីមួយៗផ្ទាល់ ក្នុងការចាត់ចែងថវិកា បុគ្គលិក និងកម្មវិធីសិក្សា ដោយមានការចូលរួមពីគណៈកម្មការសាលា និងសហគមន៍។ | ដូចជាការផ្តល់សិទ្ធិអំណាចពេញលេញឱ្យមេគ្រួសារនីមួយៗរៀបចំផ្ទះខ្លួនឯង ជាជាងរង់ចាំការចាត់ចែងពីមេភូមិ។ |
| Participation Management | ជាយន្តការគ្រប់គ្រងដែលអនុញ្ញាតឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ (ដូចជា នាយកសាលា គ្រូបង្រៀន មាតាបិតា និងសហគមន៍) មានសិទ្ធិចូលរួមបញ្ចេញមតិ ធ្វើការសម្រេចចិត្ត ដោះស្រាយបញ្ហា និងទទួលផលប្រយោជន៍រួមគ្នា ដើម្បីកែលម្អគុណភាពការងារ។ | ដូចជាការបើកកិច្ចប្រជុំគ្រួសារដែលសមាជិកគ្រប់រូបទាំងចាស់ទាំងក្មេងមានសិទ្ធិបញ្ចេញមតិរួមគ្នា មុននឹងសម្រេចចិត្តទិញរបស់អ្វីមួយ។ |
| Academic Administration | គឺជាកិច្ចការគ្រប់គ្រងដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការរៀបចំកម្មវិធីសិក្សា ការបង្រៀន ការវាយតម្លៃសិស្ស ការអភិវឌ្ឍប្រភពសិក្សា និងការបញ្ចូលចំណេះដឹងពីសហគមន៍ទៅក្នុងមេរៀនរបស់សាលា ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំ។ | ដូចជាចុងភៅរៀបចំបញ្ជីមុខម្ហូប និងជ្រើសរើសគ្រឿងផ្សំប្រចាំតំបន់ដើម្បីចម្អិនអាហារឱ្យមានឱជារសឆ្ងាញ់សម្រាប់ភ្ញៀវ។ |
| Personnel Administration | ផ្នែកនៃការគ្រប់គ្រងដែលផ្តោតលើការរៀបចំផែនការកម្លាំងពលកម្ម ការជ្រើសរើស ការវាយតម្លៃ ការបណ្តុះបណ្តាល និងការលើកទឹកចិត្តគ្រូបង្រៀនព្រមទាំងបុគ្គលិកអប់រំនៅក្នុងសាលារៀន។ | ដូចជាគ្រូបង្វឹកចាត់តាំងកីឡាករឱ្យលេងតាមតួនាទីត្រឹមត្រូវក្នុងក្រុមបាល់ទាត់ និងការជួយហ្វឹកហាត់ពួកគេឱ្យលេងកាន់តែល្អ។ |
| Budget Administration | ដំណើរការគ្រប់គ្រង និងចាត់ចែងធនធានហិរញ្ញវត្ថុរបស់សាលារៀន ដែលរួមមានការរៀបចំផែនការចំណាយ ការកៀរគរមូលនិធិពីសហគមន៍ និងការត្រួតពិនិត្យតម្លាភាពនៃការប្រើប្រាស់ថវិកា។ | ដូចជាការកត់ត្រាចំណូលចំណាយប្រចាំខែនៅក្នុងសៀវភៅគ្រួសារ ដើម្បីដឹងថាប្រាក់ត្រូវបានចាយវាយលើអ្វីខ្លះដោយតម្លាភាព។ |
| Active Learning | ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលតម្រូវឱ្យសិស្សចូលរួមអនុវត្តផ្ទាល់តាមរយៈការគិត ការពិភាក្សា និងការដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែង ជាជាងការអង្គុយស្តាប់គ្រូពន្យល់តែម្ខាង។ | ដូចជាការរៀនជិះកង់ដោយការឡើងធាក់កង់នោះផ្ទាល់ ជាជាងការអង្គុយស្តាប់គេពន្យល់ពីរបៀបជិះ។ |
| Local Wisdom | គឺជាចំណេះដឹង ជំនាញ និងបទពិសោធន៍ដែលមាននៅក្នុងសហគមន៍មូលដ្ឋាន (ឧទាហរណ៍៖ ការត្បាញសូត្រ កសិកម្ម ការកែច្នៃអាហារ) ដែលសាលារៀនអាចទាញយកមកបង្រៀនសិស្សដើម្បីឱ្យការសិក្សាឆ្លើយតបនឹងបរិបទរស់នៅពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការយកក្បួនតម្បាញ ឬរូបមន្តថ្នាំបុរាណដូនតាពីក្នុងភូមិ មកបង្រៀនក្មេងៗជំនាន់ក្រោយកុំឱ្យបាត់បង់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
