បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សាពីការប្រើប្រាស់អំណាចរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងសាលា និងឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើការលើកទឹកចិត្តក្នុងការបំពេញការងាររបស់គ្រូបង្រៀននៅសាលាមធ្យមសិក្សាក្នុងខេត្តសាមុតប្រាកាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ (Quantitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកគ្រូបង្រៀនចំនួន ៣៣៧ នាក់តាមរយៈកម្រងសំណួរ (Questionnaire)។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Stepwise Multiple Regression ការវិភាគតំរែតម្រង់ពហុគុណជាជំហាន |
អាចជ្រើសរើសអថេរដែលល្អបំផុតក្នុងការយកមកព្យាករណ៍ និងកាត់ចោលអថេរដែលមិនមានឥទ្ធិពលដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ កំណត់បាននូវកម្រិតឥទ្ធិពលរួម (R-square) ច្បាស់លាស់។ | ទាមទារឱ្យមានទំហំសំណាកធំគ្រប់គ្រាន់ និងត្រូវបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌសម្មតិកម្មស្ថិតិជាច្រើន (ដូចជា Normal Distribution)។ | រកឃើញថាការប្រើប្រាស់អំណាច ៥ ប្រភេទរួមគ្នា (រង្វាន់, ព័ត៌មាន, ស្របច្បាប់, ជំនាញ, បង្ខិតបង្ខំ) អាចព្យាករណ៍ពីការលើកទឹកចិត្តការងារបាន ៥៩.៦០%។ |
| Descriptive Statistics ស្ថិតិពណ៌នា (មធ្យមភាគ និង គម្លាតស្តង់ដារ) |
ងាយស្រួលក្នុងការគណនា និងផ្តល់នូវរូបភាពសង្ខេបច្បាស់លាស់ពីកម្រិតនៃការប្រើប្រាស់អំណាច និងការលើកទឹកចិត្តនៅក្នុងសាលារៀន។ | មិនអាចបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ ឬមិនអាចធ្វើការទស្សន៍ទាយ (Prediction) ពីកត្តាមួយទៅកត្តាមួយទៀតបានឡើយ។ | បង្ហាញថាការប្រើប្រាស់អំណាចជំនាញ (Expert power) មានកម្រិតខ្ពស់ជាងគេបំផុត (មធ្យមភាគ ៣.៩៧)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីចំណាយថវិកាសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវនោះទេ ប៉ុន្តែជាទូទៅការស្រាវជ្រាវបរិមាណបែបនេះទាមទារធនធានសំខាន់ៗមួយចំនួន។
ការស្រាវជ្រាវនេះធ្វើឡើងផ្តាច់មុខតែនៅក្នុងខេត្តសាមុតប្រាកាន ដែលជាតំបន់ប្រមូលផ្តុំដោយរោងចក្រ និងមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនក្បែរទីក្រុងបាងកក ដោយផ្តោតតែលើគ្រូបង្រៀនថ្នាក់មធ្យមសិក្សាសាធារណៈចំនួន ៣៣៧ នាក់។ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលំអៀងទីតាំង (Geographical Bias) ដែលលទ្ធផលអាចនឹងមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពសាលារៀននៅតំបន់ជនបទដាច់ស្រយាល ឬសាលាឯកជនឡើយ។ សម្រាប់កម្ពុជា ការយល់ដឹងពីបរិបទមូលដ្ឋានគឺមានសារៈសំខាន់ ព្រោះបញ្ហាប្រឈមរបស់គ្រូបង្រៀននៅទីក្រុង និងជនបទមានភាពខុសគ្នាខ្លាំង។
ទោះបីជាការសិក្សានេះប្រព្រឹត្តទៅនៅប្រទេសថៃក៏ដោយ ក៏វាមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចអនុវត្តបានខ្ពស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំកម្ពុជា ដោយសារវប្បធម៌ការងារ និងរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលសាលារៀនមានភាពស្រដៀងគ្នា។
សរុបមក ការស្វែងយល់ពីសិល្បៈនៃការប្រើប្រាស់អំណាចរួមផ្សំជាមួយនឹងការយល់ពីតម្រូវការរបស់គ្រូបង្រៀន គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ដែលអាចជួយលើកកម្ពស់គុណភាពនៃការបង្រៀននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Stepwise multiple regression | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិមួយប្រភេទដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីស្វែងរកថាតើកត្តា (អថេរ) មួយចំនួនណាខ្លះដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេទៅលើលទ្ធផលណាមួយ ដោយវានឹងទាញយកកត្តាសំខាន់ៗបំផុតមកប្រើ និងកាត់ចោលកត្តាដែលមិនពាក់ព័ន្ធដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ | វាប្រៀបដូចជាការរែងយកតែគ្រាប់អង្ករដែលល្អបំផុតចេញពីអង្ករចម្រុះ ដើម្បីយកមកដាំបាយឱ្យបានឆ្ងាញ់។ |
| Expert power | គឺជាអំណាចដែលកើតចេញពីការទទួលស្គាល់របស់អ្នកដទៃទៅលើចំណេះដឹង ជំនាញ និងបទពិសោធន៍ជាក់លាក់របស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកក្រោមបង្គាប់គោរព និងយល់ព្រមធ្វើតាមដោយស្ម័គ្រចិត្ត។ | ដូចជាការដែលយើងជឿ និងធ្វើតាមវេជ្ជបណ្ឌិត ដោយសារយើងដឹងថាគាត់មានជំនាញច្បាស់លាស់ក្នុងការពិនិត្យជំងឺ។ |
| Coercive power | គឺជាអំណាចក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្ម ព្រមាន ឬកាត់បន្ថយអត្ថប្រយោជន៍ ដែលអ្នកដឹកនាំប្រើប្រាស់ដើម្បីបង្ខំឱ្យបុគ្គលិកធ្វើតាមច្បាប់ ឬវិន័យ ដើម្បីជៀសវាងកំហុសឆ្គង។ | ដូចជាការដែលប៉ូលីសចរាចរណ៍កាន់សៀវភៅផាកពិន័យ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកបើកបរត្រូវគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ព្រោះខ្លាចអស់លុយ។ |
| ERG theory | ជាទ្រឹស្តីចិត្តសាស្ត្ររបស់លោក Alderfer ដែលបែងចែកតម្រូវការរបស់មនុស្សជាបីកម្រិតធំៗគឺ តម្រូវការរស់រានមានជីវិត (Existence) តម្រូវការទំនាក់ទំនងសង្គម (Relatedness) និងតម្រូវការរីកចម្រើនផ្ទាល់ខ្លួន (Growth)។ | វាដូចជាដើមឈើមួយដែលត្រូវការដីនិងទឹកជាមូលដ្ឋាន (E) ត្រូវការរុក្ខជាតិផ្សេងៗនៅក្បែរដើម្បីការពារខ្យល់ (R) និងត្រូវការលូតលាស់បញ្ចេញមែកធាងខ្ពស់ទៅលើ (G)។ |
| Stratified random sampling | គឺជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមៗ (ស្រទាប់) ទៅតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យណាមួយ (ដូចជាទំហំសាលា) រួចទើបចាប់ឆ្នោតយកអ្នកតំណាងពីក្រុមនីមួយៗតាមសមាមាត្រ ដើម្បីឱ្យលទ្ធផលតំណាងឱ្យមនុស្សគ្រប់ក្រុមស្មើៗគ្នា។ | ដូចជាការភ្លក់សម្លរដោយការកូរបន្លែ សាច់ និងទឹកបញ្ចូលគ្នាឱ្យសព្វសិន ទើបដួសមួយស្លាបព្រាមកភ្លក់ ដើម្បីដឹងរស់ជាតិពិតប្រាកដ។ |
| Legitimate power | គឺជាអំណាចផ្លូវការដែលបានផ្តល់ឱ្យបុគ្គលណាមួយតាមរយៈតួនាទី ឬច្បាប់បញ្ញត្តិនៃស្ថាប័ន ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកក្រោមបង្គាប់ត្រូវតែគោរព និងអនុវត្តតាមបទបញ្ជា។ | ដូចជាអំណាចរបស់នាយកសាលាដែលក្រសួងតែងតាំង ដែលសិស្សានុសិស្សនិងគ្រូត្រូវតែស្តាប់តាមការណែនាំ។ |
| Index of Item-Objective Congruence (IOC) | ជាសន្ទស្សន៍ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពត្រឹមត្រូវនៃកម្រងសំណួរ ដោយឱ្យអ្នកជំនាញពិនិត្យមើលថាតើសំណួរនីមួយៗពិតជាបានសួរចំគោលដៅដែលចង់ស្រាវជ្រាវដែរឬទេ។ | ដូចជាការយកកាំភ្លើងទៅឱ្យអ្នកជំនាញបាញ់សាកល្បង ដើម្បីបញ្ជាក់ថាវានឹងបាញ់ចំគោលដៅល្អ មុនពេលយកទៅបាញ់មែនទែន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
