បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះពិនិត្យមើលទៅលើបញ្ហារដ្ឋបាល និងភស្តុភារដែលរារាំងដល់ការអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សាសិល្បៈច្នៃប្រឌិត និងការសម្តែង (CPA) នៅកម្រិតបឋមសិក្សាក្នុងប្រទេសបូតស្វាណា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០១ មក។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រគុណវិស័យតាមរយៈការប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកគ្រប់គ្រងសាលារៀនដោយផ្ទាល់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Top-Down Fidelity Implementation (Current Approach) ការអនុវត្តតាមការណែនាំពីថ្នាក់លើ (វិធីសាស្ត្របច្ចុប្បន្ន) |
ងាយស្រួលក្នុងការដាក់ឱ្យអនុវត្តជាផ្លូវការ និងផ្តោតលើការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្រៀនផ្ទាល់ដើម្បីអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សា។ | មិនបានបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងដល់អ្នកគ្រប់គ្រងសាលា ធ្វើឱ្យពួកគេខ្វះសមត្ថភាពក្នុងការវាយតម្លៃ និងណែនាំគ្រូបង្រៀន ព្រមទាំងខ្វះខាតធនធានគាំទ្រ។ | ការអនុវត្តជួបប្រទះបញ្ហារដ្ឋបាល និងភស្តុភារជាច្រើន ហើយនាយកសាលាមិនមានលទ្ធភាពជួយដោះស្រាយបញ្ហាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ |
| Management-Oriented Model (Recommended Approach) ការអនុវត្តដោយមានការចូលរួមពីអ្នកគ្រប់គ្រង (វិធីសាស្ត្រដែលបានស្នើ) |
ផ្តល់អំណាច និងចំណេះដឹងដល់នាយកសាលាដើម្បីដឹកនាំការផ្លាស់ប្តូរ និងជំរុញឱ្យមានការចូលរួមពីសហគមន៍ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ធនធានក្នុងតំបន់។ | ទាមទារឱ្យមានការរៀបចំផែនការម៉ត់ចត់ ការចំណាយពេលវេលា និងថវិកាច្រើនជាងមុនសម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាលរួមគ្នា។ | រំពឹងថានឹងធ្វើឱ្យការអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ តាមរយៈការត្រួតពិនិត្យច្បាស់លាស់ និងការគាំទ្រពេញលេញពីថ្នាក់ដឹកនាំសាលា។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ យោងតាមការសិក្សា ការអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សាសិល្បៈចម្រុះនេះ ទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគច្រើនលើធនធានមនុស្ស សម្ភារៈរូបវន្ត និងការបណ្តុះបណ្តាល។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសបូតស្វាណា ដោយផ្តោតលើអ្នកគ្រប់គ្រងសាលាបឋមសិក្សាតែ ៤១ នាក់ប៉ុណ្ណោះក្នុងតំបន់រដ្ឋបាលភាគខាងត្បូង។ ទិន្នន័យនេះមានលក្ខណៈបរិយាយគុណវិស័យច្រើន (Qualitative) ដែលអាចឆ្លុះបញ្ចាំងតែបរិបទអប់រំនៅទីនោះ។ យ៉ាងណាក្តី វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាក៏តែងតែជួបប្រទះបញ្ហាប្រហាក់ប្រហែលគ្នានៅពេលដាក់ឱ្យអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សាថ្មី (ដូចជាមុខវិជ្ជាបំណិនជីវិត ឬសិល្បៈ) នៅតាមសាលារដ្ឋ ដែលជារឿយៗខ្វះការតម្រង់ទិសដល់ថ្នាក់ដឹកនាំសាលា។
ទោះបីជាការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅទ្វីបអាហ្រ្វិកក៏ដោយ គំរូនៃអភិបាលកិច្ចសាលារៀន និងបញ្ហាប្រឈមក្នុងការអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សា គឺមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងដែលអាចយកមកអនុវត្តនៅកម្ពុជាបាន។
ជារួម ភាពជោគជ័យនៃការកែទម្រង់កម្មវិធីសិក្សាអប់រំនៅកម្ពុជា ទាមទារឱ្យមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីនាយកសាលាក្នុងនាមជាអ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីសិក្សា ព្រមទាំងការគាំទ្រធនធានឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Integrated arts curriculum (កម្មវិធីសិក្សាសិល្បៈចម្រុះ) | ជាការបង្រួបបង្រួមមុខវិជ្ជាសិល្បៈផ្សេងៗ (ដូចជា តន្ត្រី របាំ គំនូរ និងសិប្បកម្ម) បញ្ចូលគ្នាទៅជាមុខវិជ្ជាតែមួយ ដើម្បីឱ្យសិស្សងាយយល់ពីទំនាក់ទំនងនៃទម្រង់សិល្បៈទាំងនោះ និងងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងម៉ោងសិក្សា។ | ដូចជាការយកបន្លែ សាច់ និងគ្រឿងទេសផ្សេងៗមកស្លជាសម្លមួយមុខ ដើម្បីទទួលបានរសជាតិរួមដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ ជាជាងការចម្អិនវាដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ |
| Curriculum implementation (ការអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សា) | គឺជាដំណាក់កាលដែលគ្រូបង្រៀន និងនាយកសាលាយកសៀវភៅកម្មវិធីសិក្សាគោល ឬគោលការណ៍ណែនាំពីថ្នាក់លើ មកអនុវត្តបង្រៀនជាក់ស្តែងនៅក្នុងថ្នាក់រៀន។ | ដូចជាមេចុងភៅយកសៀវភៅរូបមន្តធ្វើម្ហូបដែលគេសរសេររួច មកចាប់ផ្តើមចម្អិនផ្ទាល់នៅក្នុងផ្ទះបាយ។ |
| Semi-structured interviews (ការសម្ភាសន៍ពាក់កណ្តាលរចនាសម្ព័ន្ធ) | ជាវិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យស្រាវជ្រាវ ដោយអ្នកសម្ភាសន៍មានបញ្ជីសំណួរព្រាងទុកជាមុន ប៉ុន្តែអនុញ្ញាតឱ្យមានភាពបត់បែនក្នុងការសួរសំណួរបន្ថែម ឬលម្អិតទៅតាមចម្លើយរបស់អ្នកផ្តល់បទសម្ភាសន៍។ | ដូចជាការជជែកគ្នាលេងជាមួយមិត្តភក្តិដោយមានប្រធានបទច្បាស់លាស់ក្នុងចិត្ត ប៉ុន្តែយើងអាចសួរបន្តតាមសាច់រឿងដែលគេកំពុងនិយាយដោយសេរី។ |
| Fidelity perspective (ទស្សនទាននៃការអនុវត្តតាមច្បាប់ដើម) | នៅក្នុងបរិបទអប់រំ វាគឺជាការវាយតម្លៃថា តើគ្រូបង្រៀនបានអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សាថ្មីបានត្រឹមត្រូវ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយទៅតាមអ្វីដែលអ្នកតាក់តែងកម្មវិធីបានសរសេរទុកឬអត់ ដោយមិនមានការកែច្នៃ ឬរំលង។ | ដូចជាជាងសំណង់ដែលត្រូវសង់ផ្ទះឱ្យដូចបេះបិទទៅនឹងប្លង់ដែលស្ថាបត្យករបានគូស ដោយមិនកែប្រែទំហំ ឬម៉ូដទ្វារឡើយ។ |
| Focus group discussion (ការពិភាក្សាជាក្រុមគោលដៅ) | គឺជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបគុណវិស័យ ដែលប្រមូលផ្តុំមនុស្សមួយក្រុមតូច (ដែលមានបទពិសោធន៍ស្រដៀងគ្នា) មកអង្គុយពិភាក្សា និងផ្តល់មតិយោបល់លើប្រធានបទជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីស្វែងយល់ពីទស្សនៈរួមរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការហៅសិស្សពូកែ៥នាក់មកអង្គុយជុំគ្នា ដើម្បីសួរពីវិធីសាស្ត្ររៀនសូត្ររបស់ពួកគេឱ្យបានជោគជ័យ។ |
| In-service training (ការបណ្តុះបណ្តាលពេលកំពុងបម្រើការងារ) | ជាវគ្គបណ្តុះបណ្តាល ឬសិក្ខាសាលាដែលរៀបចំឡើងសម្រាប់គ្រូបង្រៀន ឬនាយកសាលាដែលកំពុងបម្រើការងារស្រាប់ ដើម្បីបំប៉នសមត្ថភាព ផ្តល់ចំណេះដឹងថ្មីៗ និងជំនាញបន្ថែមទាក់ទងនឹងមុខវិជ្ជា ឬកម្មវិធីសិក្សាថ្មី។ | ដូចជាជាងជួសជុលឡានដែលចេះធ្វើតែឡានសាំង ត្រូវទៅរៀនវគ្គខ្លីបន្ថែមពីរបៀបជួសជុលឡានអគ្គិសនី ដើម្បីអាចបន្តអាជីពបានរលូនក្នុងយុគសម័យថ្មី។ |
| Summation evaluation (ការវាយតម្លៃសរុប) | គឺជាការវាយតម្លៃនៅដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃគម្រោង ឬការអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សា ដើម្បីវាស់ស្ទង់ថាតើលទ្ធផលសម្រេចបានកម្រិតណា ធៀបនឹងគោលដៅដែលបានកំណត់តាំងពីដំបូង។ | ដូចការប្រឡងឆមាសនៅចុងឆ្នាំ ដើម្បីវាស់ស្ទង់ថាតើសិស្សរៀនចេះបានកម្រិតណាក្នុងរយៈពេលពេញមួយឆ្នាំ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
