Original Title: A shift in higher educational standard with scientific progress from segregation to integrative/holistic universal education in the twenty-first century
Source: internationalscholarsjournals.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការផ្លាស់ប្តូរស្តង់ដារអប់រំឧត្តមសិក្សាជាមួយនឹងវឌ្ឍនភាពវិទ្យាសាស្ត្រពីការបែងចែកដាច់ដោយឡែកទៅជាការអប់រំសកលបែបសមាហរណកម្មនិងរួមបញ្ចូលគ្នាក្នុងសតវត្សទី២១

ចំណងជើងដើម៖ A shift in higher educational standard with scientific progress from segregation to integrative/holistic universal education in the twenty-first century

អ្នកនិពន្ធ៖ Jang K. lee (Hanyang University), Seok Young-ae (Hanyang University), Kang Moo-sung (Hanyang University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2015 (International Journal of Educational Research and Reviews)

វិស័យសិក្សា៖ Education

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ពិភពលោកក្នុងសតវត្សទី២១ ដែលមានភាពស្មុគស្មាញនិងពោរពេញដោយការប្រកួតប្រជែង ទាមទារឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរគំរូអប់រំឧត្តមសិក្សា ពីការបង្រៀនចំណេះដឹងដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ទៅជាការអប់រំបែបសមាហរណកម្មដែលកសាងធនធានមនុស្សពេញលេញដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសកល។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ឯកសារនេះប្រើប្រាស់ការវិភាគទ្រឹស្តីប្រៀបធៀបការវិវត្តនៃវិទ្យាសាស្ត្រទៅនឹងទម្រង់នៃការអប់រំ និងទាញយកសាកលវិទ្យាល័យ Handong Global (HGU) ធ្វើជាករណីសិក្សាជាក់ស្តែង។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Traditional/Newtonian Educational Paradigm
គំរូអប់រំបែបប្រពៃណី/ញូតុន (យុគសម័យឧស្សាហកម្ម)		 ងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រង និងបណ្តុះបណ្តាលជំនាញឯកទេសច្បាស់លាស់សម្រាប់ទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចដែលពឹងផ្អែកលើកម្លាំងពលកម្មតាមរចនាសម្ព័ន្ធ។ ចំណេះដឹងត្រូវបានបែងចែកដាច់ពីគ្នា ផ្តោតតែលើការចងចាំ មិនឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាសកលដែលស្មុគស្មាញ និងខ្វះការអប់រំផ្នែកគុណធម៌និងស្មារតី។ បង្កើតធនធានមនុស្សត្រឹមតែជា 'ឧបករណ៍' បម្រើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចម៉ាស៊ីន ដោយខ្វះគំនិតច្នៃប្រឌិតនិងទស្សនៈរួម។
Integrative/Holistic Educational Paradigm (Quantum Model)
គំរូអប់រំសកលបែបសមាហរណកម្ម និងរួមបញ្ចូលគ្នា (ទស្សនៈកង់ទិច / គំរូ HGU)		 រួមបញ្ចូលចំណេះដឹងពហុជំនាញ (បច្ចេកវិទ្យា អាជីវកម្ម ច្បាប់) ព្រមទាំងផ្តល់តម្លៃខ្ពស់លើការអប់រំចរិយាធម៌ ស្មារតី និងការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់អនាគត។ ទាមទារការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតស៊ីជម្រៅពីថ្នាក់ដឹកនាំអប់រំ សាស្ត្រាចារ្យ និងទាមទារការរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ (ដូចជាអន្តេវាសិកដ្ឋាន និងប្រព័ន្ធក្រុម) ដែលមានចំណាយខ្ពស់។ បណ្តុះបណ្តាលអ្នកដឹកនាំសកលពេញលេញ (Whole-person) ដែលមានសមត្ថភាពដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ និងក្រមសីលធម៌។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធអប់រំពីទម្រង់ចាស់ទៅជាទម្រង់សមាហរណកម្មនិងរួមបញ្ចូលគ្នានេះ ទាមទារការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ពីស្ថាប័នអប់រំ និងការផ្លាស់ប្តូរហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើន។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះផ្អែកលើការត្រិះរិះពិចារណាផ្នែកទស្សនវិជ្ជាអប់រំទូទៅ និងបានលើកយកសាកលវិទ្យាល័យ Handong Global University (HGU) នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងជាករណីសិក្សាគោល។ ដោយសារ HGU ជាសាកលវិទ្យាល័យគ្រីស្ទានឯកជននៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ បរិបទវប្បធម៌ ជំនឿសាសនា និងធនធានសេដ្ឋកិច្ចអាចមានភាពខុសប្លែកពីកម្ពុជា។ យ៉ាងណាមិញ គោលការណ៍រួមនៃការអប់រំគុណធម៌ និងការកសាងសមត្ថភាពពហុជំនាញ គឺពិតជាមានតម្លៃសម្រាប់ការធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជា។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

ទស្សនៈទាននៃការអប់រំបែបសមាហរណកម្មនេះ គឺមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មទី៤។

ការរំកិលចេញពីការបង្រៀនផ្តោតលើការទន្ទេញចាំ ទៅរកការអប់រំមនុស្សពេញលេញ (Whole-person education) នឹងជួយកម្ពុជាបង្កើតបាននូវអ្នកដឹកនាំវ័យក្មេងដែលមានទាំងនវានុវត្តន៍ សមត្ថភាពបច្ចេកទេស និងក្រមសីលធម៌ខ្ពស់។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. រៀបចំកម្មវិធីសិក្សាអន្តរជំនាញ (Develop Interdisciplinary Curricula): គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជាគួរចាប់ផ្តើមសាកល្បងបញ្ចូលមុខវិជ្ជាផ្សេងៗគ្នាបញ្ចូលគ្នា ឧទាហរណ៍ដូចជាការបង្កើតកម្មវិធីស្រដៀងនឹង GEE-MBA របស់ HGU ដែលច្របាច់បញ្ចូលបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានវិទ្យា អាជីវកម្មសកល និងច្បាប់អន្តរជាតិ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងទីផ្សារការងារឌីជីថលពិតប្រាកដ។
  2. ជំរុញវប្បធម៌នៃភាពស្មោះត្រង់និងចរិយាធម៌ (Promote Integrity and Character Education): សាកលវិទ្យាល័យគួរពិចារណាបង្កើតវប្បធម៌កូដកិត្តិយស Honor Code ដែលតម្រូវឱ្យនិស្សិតប្តេជ្ញាចិត្តប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពស្មោះត្រង់ ដោយអាចសាកល្បងប្រព័ន្ធប្រឡងដោយគ្មានអ្នកយាម (Unsupervised examinations) ដើម្បីបណ្តុះការទទួលខុសត្រូវផ្ទាល់ខ្លួន និងសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ។
  3. កសាងសហគមន៍សិក្សាតាមរយៈប្រព័ន្ធក្រុម (Implement the Team System): រៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធនិស្សិតជាក្រុមតូចៗក្រោមការប្រឹក្សាយោបល់របស់សាស្ត្រាចារ្យម្នាក់ (Team System) ដោយជួបជុំគ្នាធ្វើការសិក្សា ចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងចូលរួមសកម្មភាពសង្គមរួមគ្នាពេញមួយឆ្នាំសិក្សា ដើម្បីពង្រឹងភាពជាអ្នកដឹកនាំ ស្មារតីក្រុម និងទំនាក់ទំនងផ្លូវចិត្ត។
  4. ពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ (Expand International Networks): ថ្នាក់ដឹកនាំសាកលវិទ្យាល័យគួរស្វែងរកភាពជាដៃគូជាមួយស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងបណ្តាញនានា ដូចជាបណ្តាញ UNESCO UNITWIN ជាដើម ដើម្បីទទួលបានការគាំទ្រផ្នែកពង្រឹងសមត្ថភាព ការផ្លាស់ប្តូរនិស្សិតនិងសាស្ត្រាចារ្យ និងចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាសកល។
  5. ផ្តោតលើលទ្ធផលនៃការរៀនសូត្របែបដោះស្រាយបញ្ហា (Focus on Problem-Solving Outcomes): ផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃពីការផ្អែកលើការចងចាំ ទៅជាការវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែង ការគិតស៊ីជម្រៅ និងការប្រើប្រាស់ព័ត៌មាន ដោយអាចសិក្សាស្វែងយល់ពីឧបករណ៍វាយតម្លៃអន្តរជាតិដូចជា OECD AHELO និងការអនុវត្តគម្រោងស្រាវជ្រាវផ្ទាល់។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Newtonian worldview (ទស្សនៈរូបវិទ្យាញូតុន) ជាទស្សនៈបែបវិទ្យាសាស្ត្រនិងទស្សនវិជ្ជាផ្អែកលើច្បាប់របស់លោក Isaac Newton ដែលចាត់ទុកលំហ ពេលវេលា និងរូបធាតុ ជារបស់ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ ក្នុងបរិបទអប់រំ វាសំដៅលើការរៀបចំប្រព័ន្ធសិក្សាដែលបែងចែកមុខវិជ្ជាដាច់ៗពីគ្នា ដូចជាម៉ាស៊ីនក្នុងយុគសម័យឧស្សាហកម្ម ដែលមិនសូវមានទំនាក់ទំនងគ្នា។ ដូចជារោងចក្រដែលកម្មករម្នាក់ៗធ្វើការតែផ្នែកមួយដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដោយមិនដឹងពីដំណើរការរួមនៃផលិតផលទាំងមូលនោះទេ។
Quantum Mechanics / Quantum worldview (ទស្សនៈរូបវិទ្យាកង់ទិច) ជាផ្នែកមួយនៃរូបវិទ្យាដែលសិក្សាពីភាគល្អិតតូចៗបំផុត ដោយបង្ហាញថាអ្វីៗនៅក្នុងចក្រវាលសុទ្ធតែមានទំនាក់ទំនងនិងឥទ្ធិពលលើគ្នាទៅវិញទៅមក។ ក្នុងន័យអប់រំ វាជំរុញឱ្យមានការរៀនសូត្របែបតភ្ជាប់មុខវិជ្ជាច្រើនចូលគ្នា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញក្នុងសតវត្សទី២១។ ដូចជាបណ្តាញអ៊ីនធឺណិត ដែលអ្វីៗទាំងអស់ប្រទាក់ក្រឡាគ្នា ហើយការផ្លាស់ប្តូរមួយកន្លែងអាចជះឥទ្ធិពលដល់កន្លែងផ្សេងទៀតក្នុងពេលតែមួយ។
Integrative/holistic education (ការអប់រំសកលបែបសមាហរណកម្មនិងរួមបញ្ចូលគ្នា) ជាអភិក្រមនៃការអប់រំដែលមិនត្រឹមតែផ្តោតលើការផ្តល់ចំណេះដឹងទូទៅប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងរួមបញ្ចូលការអភិវឌ្ឍមនុស្សទាំងមូល (រាងកាយ បញ្ញា ស្មារតី និងគុណធម៌) ព្រមទាំងតភ្ជាប់មុខវិជ្ជាសិក្សាផ្សេងៗគ្នាឱ្យក្លាយជាធ្លុងមួយ។ ដូចជាការចម្អិនម្ហូបមួយមុខដែលឆ្ងាញ់ ដោយសារការលាយបញ្ចូលគ្នានូវគ្រឿងផ្សំជាច្រើនមុខយ៉ាងស័ក្តិសម មិនមែនគ្រាន់តែហូបសាច់ឆៅដាច់ដោយឡែក ឬបន្លែដាច់ដោយឡែកនោះទេ។
Trans-disciplinary education (ការអប់រំឆ្លងដែនមុខវិជ្ជា) ជាការបណ្តុះបណ្តាលដែលបំបែករបាំងរវាងមុខវិជ្ជាផ្សេងៗគ្នាទាំងស្រុង (ឧទាហរណ៍៖ សិល្បៈ និង វិទ្យាសាស្ត្រ) ដើម្បីបង្កើតចំណេះដឹងថ្មី ឬដំណោះស្រាយសម្រាប់បញ្ហាជាក់ស្តែងនៅក្នុងសង្គម ដែលមុខវិជ្ជាតែមួយមិនអាចដោះស្រាយបាន។ ដូចជាការបង្កើតស្មាតហ្វូន ដែលទាមទារការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងវិស្វកម្ម គំនូររចនាបថ អាជីវកម្ម និងចិត្តសាស្ត្រអ្នកប្រើប្រាស់ ដើម្បីបង្កើតផលិតផលថ្មីមួយ។
Principle of Complementarity (គោលការណ៍បំពេញឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក) ជាទ្រឹស្តីវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ Niels Bohr ដែលបញ្ជាក់ថា លក្ខណៈពីរផ្ទុយគ្នា (ដូចជារលក និង ភាគល្អិតនៃពន្លឺ) មិនអាចវាស់វែងក្នុងពេលតែមួយបានទេ ប៉ុន្តែយើងត្រូវការទិន្នន័យទាំងពីរទើបអាចយល់ពីលក្ខណៈពេញលេញរបស់វា។ ក្នុងន័យអប់រំ គឺយើងត្រូវរៀនមើលបញ្ហាមួយពីជ្រុងច្រើនផ្សេងគ្នាទើបអាចយល់ស៊ីជម្រៅ។ ដូចជាកាក់មួយដែលមានពីរប៉ែក (ក្បាលនិងកន្ទុយ) អ្នកមិនអាចមើលឃើញទាំងសងខាងក្នុងពេលតែមួយទេ ប៉ុន្តែអ្នកត្រូវការទាំងពីរដើម្បីឱ្យវាក្លាយជាកាក់មួយដែលមានតម្លៃពេញលេញ។
Heisenberg’s Uncertainty Principle (គោលការណ៍នៃភាពមិនប្រាកដប្រជារបស់ Heisenberg) ជាគោលការណ៍រូបវិទ្យាដែលចែងថា កាលណាយើងកាន់តែដឹងច្បាស់ពីទីតាំងរបស់ភាគល្អិតមួយ យើងកាន់តែមិនអាចដឹងពីល្បឿនរបស់វា។ វត្ថុបំណងនៃការប្រើពាក្យនេះក្នុងអត្ថបទ គឺដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពមិនប្រាកដប្រជា និងភាពផ្លាស់ប្តូរលឿននៃពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន ដែលការអប់រំត្រូវតែបត់បែនតាម។ ដូចជាការថតរូបឡានដែលកំពុងបើកបរលឿន៖ បើអ្នកថតឱ្យច្បាស់រូបឡាន (ដឹងទីតាំង) អ្នកនឹងមិនដឹងថាវាលឿនប៉ុនណាទេ តែបើអ្នកថតឱ្យឃើញសម្លាកល្បឿន (ដឹងល្បឿន) រូបឡាននឹងព្រិលមើលមិនច្បាស់។
Futurization (អនាគតនីយកម្ម) ជាការតម្រង់ទិសនៃការអប់រំដែលបង្រៀននិស្សិតឱ្យចេះសម្លឹងមើលទៅមុខ រៀបចំផែនការ និងធ្វើការសម្រេចចិត្តនៅថ្ងៃនេះ ដោយគិតគូរពីផលប៉ះពាល់រយៈពេលវែង និងតម្លៃជាអមតៈ ជៀសវាងការគិតតែពីផលចំណេញរយៈពេលខ្លី។ ដូចជាការដាំដើមឈើហូបផ្លែនៅថ្ងៃនេះ ដោយសម្លឹងមើលឃើញពីម្លប់ និងផ្លែផ្កាដែលកូនចៅជំនាន់ក្រោយនឹងទទួលបាន។
Humanization (មនុស្សភាវូបនីយកម្ម) ការចាកចេញពីការគិតបែបសម្ភារនិយម (ដែលចាត់ទុកមនុស្សត្រឹមតែជាកម្លាំងពលកម្មបម្រើសេដ្ឋកិច្ច) ទៅរកការអប់រំដែលឱ្យតម្លៃលើភាពជាមនុស្សពេញលេញ ដែលមានទាំងរាងកាយ បញ្ញា ស្មារតី វិចារណញាណ និងមនសិការ។ ដូចជាការថែទាំសួនច្បារដែលមិនត្រឹមតែដាក់ជីរហូត (ចំណេះដឹង/សម្ភារៈ) តែត្រូវមានពន្លឺព្រះអាទិត្យនិងការថែទាំដោយក្តីស្រឡាញ់ (គុណធម៌និងស្មារតី) ទើបរុក្ខជាតិលូតលាស់ល្អ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖