បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធអប់រំពីការរៀនមុខវិជ្ជាដាច់ដោយឡែក ទៅជាការអប់រំតាមបែបជារួម (Holistic Education) និងពហុជំនាញ ដើម្បីអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពសិស្សឱ្យបានពេញលេញ និងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់បញ្ហាសកលដ៏ស្មុគស្មាញ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ សៀវភៅនេះគឺជាការប្រមូលផ្តុំនៃអត្ថបទស្រាវជ្រាវ និងឯកសារទស្សនទានចំនួន ១៩ ដែលប្រើប្រាស់ការវិភាគឯកសារ និងការសិក្សាបែបពណ៌នា ដើម្បីស្វែងយល់ពីទិដ្ឋភាពផ្សេងៗនៃការអប់រំទំនើប។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Teacher-Centered Education ការអប់រំតាមបែបប្រពៃណីដែលផ្តោតលើគ្រូ |
មានរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់លាស់ និងងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងថ្នាក់រៀនសម្រាប់គ្រូដែលមានបទពិសោធន៍បែបចាស់។ | សិស្សមានភាពអសកម្ម (Passive learners) ការច្នៃប្រឌិតត្រូវបានកម្រិត ហើយការរៀនសូត្រផ្តោតលើការចងចាំជាជាងការយល់ដឹង។ | បង្កើតសិស្សដែលពូកែចងចាំទ្រឹស្តី ប៉ុន្តែខ្វះជំនាញដោះស្រាយបញ្ហា និងការគិតបែបរិះគន់។ |
| Holistic and Multidisciplinary Education ការអប់រំតាមបែបជារួម និងពហុជំនាញ |
អភិវឌ្ឍសិស្សទាំងផ្នែកបញ្ញា រាងកាយ អារម្មណ៍ និងសង្គម ព្រមទាំងជំរុញការគិតបែបរិះគន់ (Critical thinking) និងភាពច្នៃប្រឌិត។ | ទាមទារឱ្យមានការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូខ្ពស់ ការផ្លាស់ប្តូរកម្មវិធីសិក្សាដ៏ស្មុគស្មាញ និងការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតនៃការវាយតម្លៃ។ | ការបង្កើតបុគ្គលដែលមានសមត្ថភាពពេញលេញ អាចបត់បែនបាន និងមានជំនាញសតវត្សរ៍ទី ២១។ |
| Technology-Enhanced Learning (TEL) / Online Education ការរៀនដែលជំរុញដោយបច្ចេកវិទ្យា / ការអប់រំតាមអ៊ីនធឺណិត |
ផ្តល់ភាពបត់បែន (Flexibility) លទ្ធភាពទទួលបានធនធានសិក្សាយ៉ាងសម្បូរបែប និងការរៀនសូត្រដោយខ្លួនឯង (Self-paced learning)។ | ប្រឈមនឹងបញ្ហាវិសមភាពឌីជីថល (Digital divide) កង្វះទំនាក់ទំនងសង្គមផ្ទាល់ និងតម្រូវការឧបករណ៍ថ្លៃៗ។ | បង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការរៀនសូត្រ និងការចូលរួមរបស់សិស្ស ប៉ុន្តែទាមទារឱ្យមានការដោះស្រាយបញ្ហាសមធម៌។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់ការអប់រំតាមបែបជារួម និងឌីជីថល ទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគគួរឱ្យកត់សម្គាល់លើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស។
សៀវភៅនេះគឺជាការប្រមូលផ្តុំនៃការស្រាវជ្រាវនៅក្នុងបរិបទនៃប្រទេសឥណ្ឌា (India) ដោយយោងយ៉ាងខ្លាំងទៅលើគោលនយោបាយអប់រំជាតិថ្មី (NEP 2020) របស់ពួកគេ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាប្រឈមដូចជាគម្លាតឌីជីថល (Digital Divide) រវាងតំបន់ទីក្រុង និងជនបទ និងតម្រូវការក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធអប់រំ គឺស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
វិធីសាស្រ្ត និងគំនិតដែលបានលើកឡើងនៅក្នុងសៀវភៅនេះ មានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការកែលម្អប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជា ដែលកំពុងឆ្ពោះទៅរកសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល។
ការអនុវត្តការអប់រំតាមបែបជារួមនឹងជួយកម្ពុជាក្នុងការកសាងមូលធនមនុស្សដែលមានគុណភាព សម្រាប់ទីផ្សារការងារក្នុងតំបន់ និងសកលលោក ប្រសិនបើបញ្ហាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធត្រូវបានដោះស្រាយ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Holistic Education | គឺជាទស្សនវិជ្ជាអប់រំដែលមិនផ្តោតតែលើការអភិវឌ្ឍបញ្ញា (ការចេះដឹងក្នុងសៀវភៅ) ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែយកចិត្តទុកដាក់លើការអភិវឌ្ឍរាងកាយ អារម្មណ៍ សង្គម ស្មារតី និងសីលធម៌របស់សិស្ស ដើម្បីឱ្យពួកគេរីកចម្រើនជាមនុស្សពេញលេញ។ | ដូចជាការដាំដើមឈើមួយដើម ដែលមិនត្រឹមតែត្រូវការទឹក (ចំណេះដឹង) ប៉ុណ្ណោះទេ តែត្រូវការដីល្អ ពន្លឺថ្ងៃ និងការការពារ (សុខភាពផ្លូវចិត្ត និងសីលធម៌) ដើម្បីលូតលាស់រឹងមាំ។ |
| Multidisciplinary Approach | គឺជាវិធីសាស្ត្រសិក្សាដែលនាំយកគំនិត ទ្រឹស្តី និងវិធីសាស្ត្រពីមុខវិជ្ជា ឬជំនាញផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនមកបញ្ចូលគ្នា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ឬវិភាគលើប្រធានបទណាមួយឱ្យបានស៊ីជម្រៅ និងទូលំទូលាយ។ | ដូចជាការសាងសង់ផ្ទះមួយ ដែលត្រូវការទាំងស្ថាបត្យករ វិស្វករ ជាងភ្លើង និងជាងទឹក ធ្វើការសហការគ្នាដើម្បីសម្រេចបានលទ្ធផលចុងក្រោយ។ |
| Asynchronous Learning Networks (ALN) | គឺជាបណ្តាញសិក្សាតាមប្រព័ន្ធអនឡាញដែលអនុញ្ញាតឱ្យសិស្សរៀនសូត្រតាមពេលវេលាផ្ទាល់ខ្លួន ដោយមិនចាំបាច់មានវត្តមានគ្រូនិងសិស្សក្នុងពេលតែមួយឡើយ (ដូចជាការមើលវីដេអូដែលថតទុក ឬឆ្លើយតបក្នុងវេទិកាពិភាក្សា)។ | ដូចជាការផ្ញើសំបុត្រ ឬអ៊ីមែលទៅមិត្តភក្តិ ដែលពួកគេអាចអាននិងឆ្លើយតបនៅពេលណាក៏បានដែលពួកគេទំនេរ មិនចាំបាច់ជួបផ្ទាល់ ឬនិយាយទូរស័ព្ទភ្លាមៗនោះទេ។ |
| Formative Assessment | គឺជាដំណើរការវាយតម្លៃដែលធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងពេលបង្រៀននិងរៀន ដើម្បីតាមដានការរីកចម្រើនរបស់សិស្ស និងផ្តល់មតិកែលម្អភ្លាមៗសម្រាប់កែតម្រូវចំណុចខ្វះខាត មុនពេលការប្រឡងបញ្ចប់វគ្គសិក្សា។ | ដូចជាចុងភៅភ្លក់សម្លនៅពេលកំពុងចម្អិន ដើម្បីថែមថយគ្រឿងឱ្យមានរសជាតិឆ្ងាញ់ មុននឹងដួសដាក់ចានឱ្យភ្ញៀវពិសារ។ |
| Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) | គឺជាក្របខ័ណ្ឌចំណេះដឹងសម្រាប់គ្រូបង្រៀន ដែលតម្រូវឱ្យចេះធ្វើសមាហរណកម្មបីយ៉ាងបញ្ចូលគ្នា៖ ចំណេះដឹងលើមុខវិជ្ជា (Content), វិធីសាស្ត្របង្រៀន (Pedagogy), និងជំនាញប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា (Technology) ដើម្បីបង្រៀនឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាចុងភៅដ៏ពូកែម្នាក់ដែលត្រូវស្គាល់គ្រឿងផ្សំ (មុខវិជ្ជា), ចេះបច្ចេកទេសចម្អិន (វិធីសាស្ត្របង្រៀន), និងចេះប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ចម្អិនទំនើប (បច្ចេកវិទ្យា) ទើបអាចបង្កើតម្ហូបដ៏ឆ្ងាញ់ពិសាបាន។ |
| Digital Divide | សំដៅលើគម្លាតរវាងប្រជាជនដែលមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើប (ដូចជាអ៊ីនធឺណិតល្បឿនលឿន និងកុំព្យូទ័រ) និងប្រជាជនដែលគ្មានលទ្ធភាព ដែលបណ្តាលឱ្យមានភាពមិនស្មើគ្នាក្នុងការទទួលបានឱកាសសិក្សា និងការងារ។ | ដូចជាមនុស្សពីរនាក់ដែលម្នាក់ជិះឡានទំនើបលើផ្លូវល្បឿនលឿន និងម្នាក់ទៀតដើរដោយជើងលើផ្លូវលំបាក ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។ |
| STEM Approach | គឺជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលធ្វើសមាហរណកម្មវិទ្យាសាស្ត្រ (Science), បច្ចេកវិទ្យា (Technology), វិស្វកម្ម (Engineering), និងគណិតវិទ្យា (Mathematics) បញ្ចូលគ្នាដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលសិស្សឱ្យចេះដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងជីវិតពិត។ | ដូចជាការរៀនធ្វើនំខេក ដែលយើងមិនមែនរៀនតែពីម្សៅ ឬស្ករដាច់ដោយឡែកទេ តែរៀនពីរបៀបលាយបញ្ចូលគ្នា (គីមី/វិទ្យាសាស្ត្រ) ការវាស់វែង (គណិតវិទ្យា) និងការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនដុត (បច្ចេកវិទ្យា) ដើម្បីបាននំមួយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
