បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការរៀបចំសិស្សសម្រាប់សតវត្សរ៍ទី ២១ ដោយផ្លាស់ប្តូរពីការទន្ទេញមេរៀនគីមីវិទ្យា (អាស៊ីត-បាស) ទៅជាការអភិវឌ្ឍជំនាញជាក់ស្តែងដូចជាការគិតត្រិះរិះ និងការសហការគ្នា ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារការងារ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រគុណភាព (Qualitative Methods) ដើម្បីវិភាគបទពិសោធន៍របស់សិស្សថ្នាក់ទី ១១ ចំនួន ៣៥ នាក់ តាមរយៈការអនុវត្តគម្រោង STEAM រួមបញ្ចូលជាមួយការរៀនតាមបែបគម្រោង (Project-Based Learning)។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| STEAM-PjBL (Integrated Project-Based Learning) ការរៀនតាមបែបគម្រោងរួមបញ្ចូល STEAM (វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម សិល្បៈ និងគណិតវិទ្យា) |
ភ្ជាប់ទ្រឹស្តីទៅនឹងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ជំរុញការគិតត្រិះរិះ (Critical Thinking) និងបង្កើនជំនាញសហការគ្នាបានយ៉ាងល្អ។ | ត្រូវការពេលវេលាច្រើនជាងការរៀនធម្មតា (ចំណាយពេល ៨ ដងជួបគ្នា) និងទាមទារឱ្យគ្រូផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតបង្រៀន។ | សិស្សបានអភិវឌ្ឍជំនាញសតវត្សរ៍ទី២១ យ៉ាងច្បាស់លាស់ ពិសេសគឺជំនាញនវានុវត្តន៍ និងចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។ |
| Traditional Chemistry Learning ការរៀនគីមីវិទ្យាតាមបែបប្រពៃណី (ការទន្ទេញមេរៀន) |
ចំណាយពេលតិចក្នុងការគ្របដណ្តប់ខ្លឹមសារមេរៀន និងមិនត្រូវការសម្ភារៈឧបទេសច្រើន។ | សិស្សពិបាកយល់គន្លឹះអរូបី (Abstract Concepts) និងខ្វះការផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងជីវិតជាក់ស្តែង។ | សិស្សផ្តោតតែលើការចងចាំទ្រឹស្តី ប៉ុន្តែខ្វះជំនាញដោះស្រាយបញ្ហានិងគំនិតច្នៃប្រឌិត។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះមិនតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍ថ្លៃៗទេ ប៉ុន្តែទាមទារសម្ភារៈពិសោធន៍ និងពេលវេលារៀបចំច្រើន។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅសាលារដ្ឋមួយក្នុងទីក្រុងហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី លើសិស្សថ្នាក់ទី១១ ចំនួន ៣៥ នាក់។ ទោះបីជាបរិបទនៃប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីមានភាពស្រដៀងគ្នានឹងកម្ពុជាក៏ដោយ ចំនួនសិស្សតិចតួច (Sample size) អាចធ្វើឱ្យលទ្ធផលមិនទាន់តំណាងឱ្យសិស្សទូទៅទាំងអស់ ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទ។
វិធីសាស្ត្រនេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់កម្ពុជា ដែលកំពុងជំរុញការអប់រំផ្នែក STEM និងបំណិនសតវត្សរ៍ទី២១។
ការអនុវត្តគម្រោង STEAM លើប្រធានបទអាស៊ីត-បាស គឺជាគំរូដ៏ល្អសម្រាប់គ្រូគីមីវិទ្យានៅកម្ពុជា ដើម្បីធ្វើឱ្យមេរៀនមានភាពរស់រវើក និងពង្រឹងសមត្ថភាពសិស្ស។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| STEAM (Science, Technology, Engineering, Art, and Mathematics) | ជាវិធីសាស្រ្តអប់រំដែលរួមបញ្ចូលសិល្បៈ (Art) ទៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យា ដើម្បីជំរុញឱ្យសិស្សមានគំនិតច្នៃប្រឌិត និងសមត្ថភាពដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងដែលមិនមែនគ្រាន់តែគិតលើទិន្នន័យតែមួយមុខ។ | ដូចជាការសាងសង់ផ្ទះមួយ ដែលត្រូវការវិស្វករដើម្បីឱ្យរឹងមាំ (STEM) និងត្រូវការស្ថាបត្យករដើម្បីឱ្យមានសោភ័ណភាពស្រស់ស្អាត និងគួរឱ្យចង់រស់នៅ (Art)។ |
| Project-Based Learning (PjBL) | ជាការរៀនសូត្រដែលតម្រូវឱ្យសិស្សចុះអនុវត្តបង្កើតគម្រោងជាក់ស្តែងក្នុងរយៈពេលមួយ ដើម្បីស្វែងយល់ពីមេរៀនតាមរយៈការដោះស្រាយបញ្ហា ជាជាងការអង្គុយស្តាប់គ្រូពន្យល់តែមួយមុខ។ | ដូចជាការរៀនធ្វើម្ហូបដោយការចុះទៅទិញបន្លែ និងចម្អិនដោយផ្ទាល់ មិនមែនគ្រាន់តែអង្គុយមើលរូបភាពក្នុងសៀវភៅធ្វើម្ហូបនោះទេ។ |
| 21st Century Skills | ជាបណ្តុំនៃជំនាញចាំបាច់សម្រាប់ទីផ្សារការងារសម័យថ្មី ដែលផ្តោតសំខាន់លើការគិតស៊ីជម្រៅ ការសហការគ្នា ការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា។ | ដូចជាការមានប្រអប់ឧបករណ៍ដែលមានញញួរ និងទួណឺវីស ដើម្បីអាចដោះស្រាយបញ្ហាគ្រប់កាលៈទេសៈ មិនមែនគ្រាន់តែចេះចាំមេរៀនក្នុងសៀវភៅនោះទេ។ |
| Acid-Base | ជាគោលគំនិតគីមីវិទ្យាវាស់វែងកម្រិត pH នៃសារធាតុ (អាស៊ីត ឬ បាស) ដែលសិស្សត្រូវយល់ដឹងដើម្បីអនុវត្តក្នុងការដាំដុះ និងពិសោធន៍លើការលូតលាស់របស់រុក្ខជាតិ។ | ប្រៀបដូចជាការថ្លឹងថ្លែងរសជាតិក្នុងអាហារ អាស៊ីតតំណាងឱ្យរសជាតិជូរ ចំណែកបាសតំណាងឱ្យរសជាតិល្វីង ឬរអិលដូចសាប៊ូ។ |
| Inquiry Process | ជាដំណើរការនៃការរៀនដែលសិស្សត្រូវចោទសួរ និងស្រាវជ្រាវរកចម្លើយដោយខ្លួនឯង ដើម្បីបង្កើតចំណេះដឹងថ្មី ជាជាងការចាំទទួលយកចម្លើយពីគ្រូ។ | ដូចជាអ្នកស៊ើបអង្កេតដែលត្រូវដើររកភស្តុតាងដើម្បីដោះស្រាយរឿងក្តីដោយខ្លួនឯង ជាជាងការរង់ចាំគេប្រាប់ថាអ្នកណាជាចោរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
