បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃកង្វះខាតការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រ STEAM នៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំរបស់ប្រទេសរ៉ូម៉ានី និងការចាប់អារម្មណ៍ទាបរបស់សិស្សលើមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ ដោយសារកង្វះចំណេះដឹងរបស់គ្រូបង្រៀន និងរចនាសម្ព័ន្ធកម្មវិធីសិក្សា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះដោយរួមបញ្ចូលការស្រាវជ្រាវឯកសារ និងការស្រាវជ្រាវជាក់ស្តែងដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យពីភាគីពាក់ព័ន្ធ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional / Separate Subject Teaching ការបង្រៀនតាមមុខវិជ្ជាដាច់ដោយឡែក (ដែលកំពុងអនុវត្តបច្ចុប្បន្ន) |
ងាយស្រួលសម្រាប់គ្រូក្នុងការគ្រប់គ្រងពេលវេលា និងស្របតាមកាលវិភាគសិក្សាដែលមានស្រាប់ ជាពិសេសនៅកម្រិតបឋមសិក្សាថ្នាក់ខ្ពស់។ | ធ្វើឱ្យសិស្សខ្វះការចាប់អារម្មណ៍ ការរៀនសូត្រដាច់ដោយឡែកមិនផ្សារភ្ជាប់នឹងជីវិតជាក់ស្តែង និងមិនជំរុញគំនិតច្នៃប្រឌិត។ | លទ្ធផលតេស្ត PISA និង TIMSS នៅកម្រិតទាប សិស្សខ្វះចំណាប់អារម្មណ៍លើវិទ្យាសាស្ត្រ។ |
| Integrated STEAM Approach វិធីសាស្ត្រ STEAM បែបសមាហរណកម្ម (Science, Technology, Engineering, Arts, Math) |
បង្កើនការលើកទឹកចិត្តសិស្ស (Student Motivation) អភិវឌ្ឍបំណិនត្រិះរិះពិចារណា និងផ្សារភ្ជាប់ទ្រឹស្តីទៅនឹងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើនក្នុងការរៀបចំមេរៀន (Lesson Planning) ត្រូវការធនធានសម្ភារៈ និងការសហការគ្នារវាងគ្រូជំនាញផ្សេងៗគ្នា។ | សិស្សមានភាពសកម្មជាងមុន ហ៊ានពិសោធន៍ និងអភិវឌ្ឍទាំងបំណិនរឹង និងបំណិនទន់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះទាមទារការវិនិយោគគួរឱ្យកត់សម្គាល់លើធនធានមនុស្ស និងសម្ភារៈឧបទេស ដែលជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់សាលារៀននៅតំបន់ជនបទ។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្ត Dambovita ប្រទេសរ៉ូម៉ានី ជាមួយនឹងទំហំគំរូតូច (Focus Group) ដែលមានគ្រូបង្រៀន និងអ្នកជំនាញសរុបប្រហែល ៣៧នាក់។ សម្រាប់កម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ព្រោះបរិបទនៃការអប់រំនៅរ៉ូម៉ានីមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងកម្ពុជាត្រង់ចំណុចខ្វះខាតធនធាននៅតំបន់ជនបទ និងតម្រូវការក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មកម្មវិធីសិក្សា។
វិធីសាស្ត្រនេះមានប្រយោជន៍ខ្ពស់សម្រាប់កម្ពុជា ខណៈដែលក្រសួងអប់រំកំពុងជំរុញការអប់រំ STEM ប៉ុន្តែការអនុវត្ត STEAM នៅមានកម្រិតនៅឡើយ។
ការសិក្សានេះបង្ហាញថា ការផ្លាស់ប្តូរទៅរក STEAM មិនចាំបាច់រង់ចាំទាល់តែមានសម្ភារៈទំនើបគ្រប់គ្រាន់នោះទេ ប៉ុន្តែអាចចាប់ផ្តើមពីការផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្របង្រៀន និងការច្នៃប្រឌិតរបស់គ្រូ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| STEAM approach | វិធីសាស្ត្រអប់រំដែលបញ្ចូលសិល្បៈ (Arts) ទៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យា (STEM) ដើម្បីជំរុញការគិតបែបច្នៃប្រឌិត និងដោះស្រាយបញ្ហាដោយប្រើខួរក្បាលទាំងពីរផ្នែក (វិភាគ និងសិល្បៈ)។ | ដូចជាការសាងសង់ស្ពានមួយដែលមិនត្រឹមតែរឹងមាំ (វិស្វកម្ម) ប៉ុន្តែថែមទាំងមានសោភ័ណភាពស្អាត (សិល្បៈ)។ |
| Project-based learning | វិធីសាស្ត្ររៀនសូត្រដែលសិស្សទទួលបានចំណេះដឹង និងបំណិនតាមរយៈការធ្វើការងារជាក់ស្តែងលើគម្រោងរយៈពេលវែង ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ឬសំណួរដែលស្មុគស្មាញនៅក្នុងពិភពពិត។ | ដូចជាការរៀនធ្វើម្ហូបដោយការចម្អិនអាហារពិតប្រាកដជាក្រុម ជាជាងគ្រាន់តែអានសៀវភៅធ្វើម្ហូប។ |
| Transdisciplinary teaching | ការបង្រៀនដែលលុបបំបាត់ព្រំដែនរវាងមុខវិជ្ជាដាច់ដោយឡែក ដោយយកប្រធានបទមួយមកសិក្សាឆ្លងកាត់គ្រប់មុខវិជ្ជាទាំងអស់ក្នុងពេលតែមួយ ដើម្បីឱ្យសិស្សមើលឃើញទំនាក់ទំនងនៃចំណេះដឹង។ | ដូចជាការសិក្សាអំពី "ទឹក" ដោយរៀនគីមីវិទ្យា (រូបមន្តទឹក) ភូមិវិទ្យា (ទន្លេ) និងសិល្បៈ (គូររូបទឹក) ក្នុងពេលតែមួយ។ |
| Social and Emotional Learning | ដំណើរការនៃការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពក្នុងការយល់ និងគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ ការយល់ចិត្តអ្នកដទៃ និងការកសាងទំនាក់ទំនងល្អ ដែលចាំបាច់សម្រាប់ការងារជាក្រុមក្នុងគម្រោងវិទ្យាសាស្ត្រ។ | ដូចជាការរៀនលេងកីឡាក្រុម ដែលមិនត្រឹមតែត្រូវចេះលេងបាល់ ប៉ុន្តែត្រូវចេះសហការ និងមិនខឹងពេលចាញ់។ |
| Holistic approach | ការអប់រំដែលផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍកុមារគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ មិនមែនតែលើបញ្ញា (ចំណេះដឹង) ប៉ុណ្ណោះទេ គឺរួមទាំងកាយសម្បទា អារម្មណ៍ និងសង្គម។ | ដូចជាការដាំដើមឈើមួយដើម ដែលត្រូវថែទាំងឫស ដើម ស្លឹក និងផ្កា មិនមែនស្រោចទឹកតែស្លឹកនោះទេ។ |
| Gendered biased perceptions | ការយល់ឃើញ ឬជំនឿដែលលំអៀងទៅលើភេទណាមួយ ដោយមិនផ្អែកលើសមត្ថភាពពិតប្រាកដ ជាពិសេសគំនិតដែលថាជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រសាកសមតែជាមួយក្មេងប្រុស។ | ដូចជាការគិតថាពណ៌ផ្កាឈូកសម្រាប់តែក្មេងស្រី និងការដំឡើងគ្រឿងយន្តសម្រាប់តែក្មេងប្រុស។ |
| Key competencies | សំណុំនៃចំណេះដឹង បំណិន និងអាកប្បកិរិយាដែលចាំបាច់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍខ្លួន និងការរស់នៅក្នុងសង្គម ដែលត្រូវបានកំណត់ក្នុងកម្មវិធីសិក្សាជាតិ។ | ដូចជាប្រអប់ឧបករណ៍ជីវិត ដែលមានទាំងចំណេះដឹង (ញញួរ) និងរបៀបប្រើប្រាស់វាឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព (បំណិន)។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
