បញ្ហា (The Problem)៖ តើការយល់ឃើញពីខ្លួនឯង (Self-concept) របស់សិស្សមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងណាទៅនឹងលទ្ធផលសិក្សារបស់ពួកគេក្នុងមុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យា និងភាសាអង់គ្លេស នៅក្នុងបរិបទវប្បធម៌ និងសាលាបែងចែកយេនឌ័រនៃប្រទេសកេនយ៉ា?
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណវិស័យ ដោយធ្វើការស្ទង់មតិ និងប្រមូលទិន្នន័យលទ្ធផលសិក្សាជាក់ស្តែងរបស់សិស្ស។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Self Description Questionnaire-III (SDQ III) កម្រងសំណួរពណ៌នាពីខ្លួនឯង (SDQ III) |
ឧបករណ៍នេះមានសុពលភាពខ្ពស់ និងអាចវាស់វែងទស្សនទានខ្លួនឯងបានច្រើនវិមាត្រ (គណិតវិទ្យា ភាសា ទំនាក់ទំនងសង្គម ស្មារតី)។ លទ្ធផលផ្តល់នូវការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីចិត្តសាស្ត្រសិស្ស។ | ទិន្នន័យផ្អែកលើការរាយការណ៍ដោយខ្លួនឯង (Self-reported) ដែលអាចមានភាពលម្អៀង។ សំណួរខ្លះមានពាក្យស្លោកបរទេសដែលពិបាកយល់សម្រាប់សិស្សនៅតំបន់អាហ្វ្រិក តម្រូវឱ្យមានការកែសម្រួល។ | សិស្សប្រុសវាយតម្លៃសមត្ថភាពនិងទស្សនទានខ្លួនឯងខ្ពស់ជាងសិស្សស្រីយ៉ាងច្បាស់លាស់លើស្ទើរគ្រប់ផ្នែក លើកលែងតែការយល់ឃើញពីរូបរាងកាយ។ |
| Teacher-Assigned Report Card Grades របាយការណ៍ពិន្ទុដែលផ្តល់ដោយគ្រូបង្រៀន |
ងាយស្រួលប្រមូលទិន្នន័យ និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីលទ្ធផលសិក្សាជាក់ស្តែងក្នុងថ្នាក់រៀន រួមទាំងការវាយតម្លៃរបស់អ្នកអប់រំផ្ទាល់។ | មិនមានស្តង់ដាររួមសម្រាប់សាលាទាំងអស់ អាចមានភាពលម្អៀងពីគ្រូ និងការដាក់ពិន្ទុមានភាពតឹងរ៉ឹងខុសគ្នាតាមកម្រិតថ្នាក់ (ជាពិសេសថ្នាក់ត្រៀមប្រឡងជាតិ)។ | ទោះបីមានទស្សនទានខ្លួនឯងទាបជាង ក៏សិស្សស្រីទទួលបានពិន្ទុគណិតវិទ្យាល្អជាងសិស្សប្រុស។ សិស្សថ្នាក់ទី៩ និងទី១០ មានពិន្ទុខ្ពស់ជាងសិស្សថ្នាក់ទី១១ និងទី១២។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនទាមទារធនធានហិរញ្ញវត្ថុច្រើនសម្រាប់ការចុះប្រមូលទិន្នន័យនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវការកម្មវិធីស្ថិតិ និងជំនាញរឹងមាំក្នុងការវិភាគទិន្នន័យចិត្តសាស្ត្រអប់រំ។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅប្រទេសកេនយ៉ា លើសិស្សវិទ្យាល័យចំនួន ១.៩៩០ នាក់ ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសចេញពីសាលាបណ្ដុះបណ្ដាលសិស្សពូកែបែងចែកយេនឌ័រ (សាលាប្រុសសុទ្ធ និងស្រីសុទ្ធ)។ ទិន្នន័យនេះតំណាងឱ្យសិស្សឆ្នើមក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំជាក់លាក់មួយ ដែលមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីសិស្សទូទៅឡើយ។ សម្រាប់កម្ពុជា ការយល់ដឹងពីភាពលម្អៀងនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះសាលានៅកម្ពុជាភាគច្រើនជារបៀបចម្រុះ (Co-ed) និងមានវប្បធម៌ខុសគ្នាពាក់ព័ន្ធនឹងយេនឌ័រ និងការបញ្ចេញមតិផ្ទាល់ខ្លួន។
វិធីសាស្ត្រវាស់វែងទស្សនទានខ្លួនឯង (Self-concept) និងឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើការសិក្សា គឺមានសារៈប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់ការកែលម្អប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជា។
ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីទំនាក់ទំនងរវាងការវាយតម្លៃខ្លួនឯង និងលទ្ធផលសិក្សា នឹងជួយគ្រូបង្រៀននៅកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្រលើកទឹកចិត្តសិស្ស និងជួយលុបបំបាត់ផ្នត់គំនិតយេនឌ័រនៅក្នុងមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រពិត។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Self-concept (ទស្សនទានខ្លួនឯង) | ការយល់ឃើញ ជំនឿ ឬរូបភាពរួមដែលបុគ្គលម្នាក់ៗមានចំពោះខ្លួនឯង ទាំងលើសមត្ថភាពបញ្ញា ទំនាក់ទំនងសង្គម រូបរាងកាយ និងអត្តចរិត ដែលជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់ការសម្រេចចិត្ត និងសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ។ | វាប្រៀបដូចជាកញ្ចក់ឆ្លុះមើលខ្លួនឯងនៅក្នុងចិត្ត ដែលប្រាប់យើងថាយើងជាអ្នកណា និងពូកែខាងអ្វីខ្លះ។ |
| Confirmatory factor analysis (ការវិភាគកត្តាបញ្ជាក់ / CFA) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវប្រើដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ និងបញ្ជាក់ថាតើកម្រងសំណួរដែលពួកគេប្រើប្រាស់ ពិតជាអាចវាស់វែងបានត្រឹមត្រូវនូវគំនិតអរូបី (ឧទាហរណ៍៖ ទស្សនទានខ្លួនឯង) ដែលវាត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីវាស់វែងមែនឬអត់។ | វាប្រៀបដូចជាការប្រើដុំដែកដែលមានទម្ងន់ស្តង់ដារមកដាក់លើជញ្ជីង ដើម្បីតេស្តបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះពិតជាថ្លឹងបានត្រឹមត្រូវមែន មុននឹងយកវាទៅថ្លឹងមនុស្សពិតប្រាកដ។ |
| Multivariate Analysis of Variance / MANOVA (ការវិភាគវ៉ារ្យង់ពហុអថេរ) | បច្ចេកទេសវិភាគស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមឯករាជ្យខុសៗគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ សិស្សប្រុស និង សិស្សស្រី តាមកម្រិតថ្នាក់) ទៅលើលទ្ធផលឬអថេរអាស្រ័យច្រើនជាងមួយក្នុងពេលតែមួយ (ឧទាហរណ៍៖ ពិន្ទុគណិតវិទ្យា និងពិន្ទុភាសាអង់គ្លេសព្រមគ្នា) ដើម្បីមើលថាមានភាពខុសប្លែកគ្នាយ៉ាងសំខាន់ខាងស្ថិតិឬទេ។ | វាប្រៀបដូចជាការប្រៀបធៀបសិស្សពីរក្រុមក្នុងពេលតែមួយ ទាំងលើសមត្ថភាពរត់ប្រណាំង និងសមត្ថភាពហែលទឹក ដើម្បីកាត់ក្តីថាចុងក្រោយក្រុមណាមានកាយសម្បទារឹងមាំជាង ជំនួសឱ្យការប្រកួតម្តងមួយៗ។ |
| Cronbach’s alpha (អាល់ហ្វារបស់ Cronbach) | រង្វាស់ស្ថិតិ (ចន្លោះពី ០ ទៅ ១) ដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពជឿជាក់ (Reliability) ឬភាពស៊ីចង្វាក់គ្នាខាងក្នុងនៃកម្រងសំណួរ ដើម្បីធានាថាសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងក្រុមរង្វាស់តែមួយ (ឧទាហរណ៍៖ សំណួរវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពគណិត) កំពុងតែសួរដេញដោលទៅរកគោលដៅតែមួយ។ | វាប្រៀបដូចជាការសួរសំណួរដដែលៗក្នុងទម្រង់ខុសគ្នា៤ទៅ៥ដងទៅកាន់មនុស្សម្នាក់ ដើម្បីមើលថាតើគាត់ឆ្លើយត្រូវគ្នារហូតឬអត់ មុននឹងជឿជាក់លើចម្លើយរបស់គាត់។ |
| Internal/external frame of reference (I/E) model (គំរូនៃក្របខ័ណ្ឌយោងខាងក្នុង និងខាងក្រៅ) | ទ្រឹស្ដីដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលសិស្សវាយតម្លៃសមត្ថភាពខ្លួនឯង ដោយប្រើការប្រៀបធៀប២ផ្លូវ គឺ៖ ប្រៀបធៀបខ្លួនឯងជាមួយសិស្សដទៃ (ខាងក្រៅ) និងប្រៀបធៀបភាពខ្លាំងទន់រវាងមុខវិជ្ជាខ្លួនឯង (ខាងក្នុង - ឧទាហរណ៍៖ ទោះពិន្ទុខ្ពស់ទាំងពីរ តែគិតថាខ្លួនឯងពូកែគណិតជាងអង់គ្លេស)។ | វាប្រៀបដូចជាកីឡាករម្នាក់ដឹងថាខ្លួនឯងខ្លាំង ព្រោះទី១ គាត់រត់លឿនជាងមិត្តភក្តិរួមក្រុម (ខាងក្រៅ) និងទី២ គាត់ដឹងថាខ្លួនឯងពូកែរត់ល្បឿន ល្អជាងការលោតចម្ងាយផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ (ខាងក្នុង)។ |
| Reciprocal relation model (គំរូទំនាក់ទំនងកόνត្រា ឬទៅវិញទៅមក) | ជាទ្រឹស្ដីដែលអះអាងថា ទស្សនទានខ្លួនឯងល្អធ្វើឱ្យសិស្សខិតខំរហូតទទួលបានលទ្ធផលសិក្សាល្អ ហើយលទ្ធផលសិក្សាល្អនោះក៏ជួយបំប៉នឱ្យទស្សនទានខ្លួនឯងកាន់តែមានភាពវិជ្ជមានឡើងវិញដែរ ពោលគឺវាជះឥទ្ធិពលទៅវិញទៅមកជាវដ្តបន្តបន្ទាប់។ | វាប្រៀបដូចជារឿងមាន់និងស៊ុតអញ្ចឹង គឺទំនុកចិត្តបង្កើតឱ្យមានភាពជោគជ័យ ហើយភាពជោគជ័យដែលទទួលបានក៏បង្កើតទំនុកចិត្តបន្ថែមទៀតដើម្បីបន្តទៅមុខ។ |
| Macrosystem (ប្រព័ន្ធម៉ាក្រូ / ប្រព័ន្ធសង្គមធំ) | កម្រិតធំបំផុតនៅក្នុងទ្រឹស្តីប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីរបស់ Bronfenbrenner ដែលសំដៅលើឥទ្ធិពលរួមនៃវប្បធម៌ ជំនឿ ច្បាប់ ទម្លាប់ និងតម្លៃសង្គមទាំងមូល ដែលជះឥទ្ធិពលប្រយោលតែយ៉ាងជ្រាលជ្រៅដល់ការលូតលាស់និងការវាយតម្លៃខ្លួនឯងរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ។ | វាប្រៀបដូចជាទឹកសមុទ្រដែលត្រីកំពុងរស់នៅ អ្វីៗដែលកើតឡើងនៅក្នុងសមុទ្រ (ដូចជាសីតុណ្ហភាពទឹក ឬចរន្តទឹក) សុទ្ធតែកំណត់របៀបរស់នៅរបស់ត្រីទាំងអស់នោះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
