បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហាទាក់ទងនឹងការយល់ឃើញខុសគ្នាលើតួនាទីនៃកីឡានៅក្នុងសាលារៀន ដោយអ្នកខ្លះចាត់ទុកថាវាជួយដល់ការសិក្សា ខណៈអ្នកខ្លះទៀតយល់ថាវាជាការរំខានដល់ពេលវេលាសិក្សារបស់សិស្ស។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់ការរចនាស្រាវជ្រាវបែបស្ទង់មតិ (Survey research design) ដោយផ្តោតលើសាលាមធ្យមសិក្សានៅក្នុងស្រុក Rachuonyo ប្រទេសកេនយ៉ា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Active Sports Participation (Student-Athletes) ការចូលរួមលេងកីឡាសកម្ម (សិស្ស-អត្តពលិក) |
ជួយលើកកម្ពស់កាយសម្បទា សុខភាព វិន័យ ទំនុកចិត្ត និងបណ្តុះទម្លាប់ខិតខំប្រឹងប្រែង។ កាត់បន្ថយស្ត្រេស និងបង្កើនអត្រារក្សាសិស្សមិនឱ្យបោះបង់ការសិក្សា។ | ទាមទារពេលវេលា និងកម្លាំងកាយដែលអាចត្រូវបានមាតាបិតាខ្លះយល់ខុសថាជាការរំខានដល់ការសិក្សា។ | ៨១,៧៤% នៃសិស្សមានកាយសម្បទាល្អប្រសើរ ហើយ ៨០,៤០% មានទម្លាប់ខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើការ (Hard work ethic)។ |
| Non-Participation in Sports (Non-Athletes) ការមិនចូលរួមលេងកីឡា (សិស្សធម្មតា) |
មានពេលវេលាច្រើនសម្រាប់ផ្តោតលើការសិក្សានៅក្នុងថ្នាក់រៀនសុទ្ធសាធ ដោយមិនចាំបាច់បែងចែកពេលសម្រាប់ការហ្វឹកហាត់កីឡា។ | ងាយប្រឈមនឹងបញ្ហាសុខភាព (ឈឺញឹកញាប់) ងាយមានបញ្ហាវិន័យ និងខ្វះបំណិនទំនាក់ទំនងសង្គមបើធៀបនឹងសិស្ស-អត្តពលិក។ | មានទំនាក់ទំនងរវាងកាយសម្បទាខ្សោយ និងលទ្ធផលសិក្សាទាប ទោះបីជាសិស្សមានសក្តានុពលបញ្ញាខ្ពស់ក៏ដោយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធីកីឡានៅតាមសាលារៀនទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគលើធនធានមនុស្ស និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្តជាមូលដ្ឋាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងស្រុក Rachuonyo ប្រទេសកេនយ៉ា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសាលាមធ្យមសិក្សាចំនួន ២៤ និងសិស្សចំនួន ៥០០ នាក់។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសង្គម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងផ្នត់គំនិតមាតាបិតានៅតំបន់ជនបទនៃប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ នេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះសាលារៀននៅកម្ពុជា (ជាពិសេសនៅតាមបណ្តាខេត្ត) ក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហាខ្វះខាតទីលានកីឡា និងផ្នត់គំនិតអាណាព្យាបាលដែលគិតថាកីឡារំខានដល់ការសិក្សាដូចគ្នាដែរ។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ការកែទម្រង់វិស័យអប់រំកាយនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការបញ្ជ្រាបសកម្មភាពកីឡាទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាមិនត្រឹមតែជួយដល់សុខភាពផ្លូវកាយប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មុតស្រួចក្នុងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សប្រកបដោយវិន័យ និងសក្តានុពលនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Stratified random sampling (ការជ្រើសរើសគំរូចៃដន្យតាមស្រទាប់) | គឺជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបែងចែកចំនួនប្រជាជនគោលដៅជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នា រួចទើបជ្រើសរើសដោយចៃដន្យពីក្រុមនីមួយៗនោះ ដើម្បីធានាបាននូវតំណាងស្មើភាពគ្នាសម្រាប់ការសិក្សា។ | ដូចជាការយកផ្លែឈើចម្រុះចេញពីកន្ត្រក ដោយញែកជាគំនរតាមប្រភេទផ្លែឈើសិន (ចេក ស្វាយ ស៊ីប) រួចទើបចាប់យកពីគំនរនីមួយៗខ្លះៗ ដើម្បីប្រាកដថាបានភ្លក់គ្រប់រសជាតិដោយមិនលម្អៀង។ |
| Cathartic release (ការរំសាយអារម្មណ៍តានតឹង) | ក្នុងបរិបទចិត្តសាស្ត្រ និងកីឡា វាគឺជាដំណើរការនៃការបញ្ចេញ ឬរំសាយនូវអារម្មណ៍ដែលកប់ទុកក្នុងចិត្ត (ដូចជាការខឹង ការតានតឹង ការអាក់អន់ចិត្ត) តាមរយៈសកម្មភាពរាងកាយដែលអាចទទួលយកបានក្នុងសង្គម ដើម្បីទទួលបាននូវការធូរស្បើយផ្លូវចិត្ត។ | ដូចជាការបើកគម្របឆ្នាំងស៊ុបដែលកំពុងពុះ ដើម្បីឱ្យចំហាយក្តៅហុយចេញមកក្រៅ ការពារកុំឱ្យផ្ទុះឆ្នាំង។ |
| Somatotonia (អត្តចរិតបែបសកម្ម និងក្លាហាន) | គឺជាប្រភេទបុគ្គលិកលក្ខណៈដែលទាក់ទងនឹងភាពរឹងមាំខាងរាងកាយ ដែលបុគ្គលនោះមានទំនោរចូលចិត្តសកម្មភាពផ្សងព្រេង កីឡា ភាពអង់អាច និងការបញ្ចេញសកម្មភាពដោះស្រាយបញ្ហាដោយផ្ទាល់។ | ដូចជាតួអង្គក្នុងរឿងសកម្មភាព ដែលតែងតែចូលចិត្តប្រើកម្លាំងបាយ និងភាពក្លាហានដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ជាជាងការអង្គុយគិតស្ងៀមស្ងាត់។ |
| Cerebrotonia (អត្តចរិតបែបគិតច្រើន និងប្រុងប្រយ័ត្ន) | ជាប្រភេទបុគ្គលិកលក្ខណៈដែលផ្ទុយពី Somatotonia ដោយបុគ្គលប្រភេទនេះតែងតែមានការអត់ធ្មត់ខ្ពស់ លាក់អារម្មណ៍ ប្រុងប្រយ័ត្ន ចូលចិត្តគិតច្រើន និងអាចមានភាពស្ទាក់ស្ទើរពេលស្ថិតក្នុងចំណោមមនុស្សច្រើន។ | ដូចជាអ្នកប្រាជ្ញដែលចូលចិត្តសម្ងំគិតតែម្នាក់ឯងក្នុងបន្ទប់ និងមិនសូវហ៊ានចេញទៅរត់លេងឡូឡាជាមួយអ្នកដទៃ។ |
| Circulo-respiratory capacity (សមត្ថភាពប្រព័ន្ធផ្លូវដង្ហើម និងសរសៃឈាម) | គឺជាសមត្ថភាពរបស់បេះដូង សួត និងសរសៃឈាម ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់អុកស៊ីសែនទៅកាន់សាច់ដុំដែលកំពុងធ្វើការ ដើម្បីឱ្យរាងកាយអាចស៊ូទ្រាំនឹងសកម្មភាពធ្ងន់ៗ ឬកីឡាបានក្នុងរយៈពេលយូរ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនបូមទឹកដែលមានកម្លាំងខ្លាំង អាចបាញ់ទឹកបានឆ្ងាយ និងយូរដោយមិនងាយខូច ឬឡើងកម្តៅ។ |
| Ego strength (ភាពរឹងមាំនៃអត្មា ឬភាពរឹងប៉ឹងផ្លូវចិត្ត) | សំដៅលើសមត្ថភាពរបស់បុគ្គលក្នុងការរក្សាស្ថិរភាពផ្លូវចិត្ត និងការសម្របខ្លួននៅពេលជួបប្រទះនឹងភាពតានតឹង ឬការបរាជ័យ ដោយមិនបណ្តោយឱ្យអារម្មណ៍អវិជ្ជមានគ្រប់គ្រងខ្លួន។ | ដូចជាដើមឬស្សីដែលចេះទោរទន់តាមខ្យល់ព្យុះ តែមិនបាក់បែក ហើយអាចងើបឈរត្រង់មកវិញពេលខ្យល់ស្ងប់។ |
| Likert-scale (មាត្រដ្ឋានវាស់ស្ទង់ Likert) | ជាឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ក្នុងការស្រាវជ្រាវដែលប្រើសម្រាប់វាយតម្លៃកម្រិតនៃការយល់ស្រប ឬមិនយល់ស្របរបស់អ្នកចូលរួមចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយ (ឧទាហរណ៍៖ ១=មិនយល់ស្របខ្លាំង ដល់ ៤=យល់ស្របខ្លាំង)។ | ដូចការឱ្យពិន្ទុចំណាត់ថ្នាក់ម្ហូបនៅភោជនីយដ្ឋាន ដោយរើសយកចម្លើយពី "ឆ្ងាញ់ខ្លាំង" រហូតដល់ "អត់ឆ្ងាញ់សោះ"។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
