បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតសមត្ថភាពរបស់គ្រូបង្រៀនក្នុងការគ្រប់គ្រងការរៀនសូត្រសម្រាប់សតវត្សទី២១ រួមមានកង្វះជំនាញទំនាក់ទំនង ការបង្រៀនយកសិស្សជាមជ្ឈមណ្ឌល និងការស្រាវជ្រាវសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសិស្សនៅសាលា Ban Natan Khamkha។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវសកម្មភាពបែបចូលរួម (Participatory Action Research) ចំនួនពីរវដ្ត ដែលវដ្តនីមួយៗមាន ៤ ជំហានគឺ៖ ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ អនុវត្ត វាស់វែង និងឆ្លុះបញ្ចាំង។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Teacher Development (Top-down) ការអភិវឌ្ឍគ្រូបង្រៀនបែបប្រពៃណី (ថ្នាក់លើចុះក្រោម) |
ងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំ និងចំណាយពេលតិចក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលទ្រង់ទ្រាយធំ។ គ្រូទទួលបានចំណេះដឹងតាមរយៈការស្តាប់ការពន្យល់។ | គ្រូបង្រៀនខ្វះការចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ខ្វះការអនុវត្តជាក់ស្តែង និងមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាពិតប្រាកដនៅក្នុងថ្នាក់រៀនបាន។ | គ្រូបង្រៀនភាគច្រើននៅតែប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របង្រៀនយកគ្រូជាមជ្ឈមណ្ឌល និងខ្វះជំនាញប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា (ICT) សម្រាប់ការអប់រំ។ |
| Participatory Action Research (PAR) Program កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍តាមរយៈការស្រាវជ្រាវសកម្មភាពបែបចូលរួម (PAR) |
ជំរុញឱ្យមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីគ្រូបង្រៀន តាមរយៈការវិភាគបញ្ហារួមគ្នា និងបង្កើតសហគមន៍សិក្សាវិជ្ជាជីវៈ (PLC) ដែលជួយដោះស្រាយបញ្ហាបានចំគោលដៅ។ | ទាមទារការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ ចំណាយពេលវេលាច្រើនក្នុងការប្រជុំឆ្លុះបញ្ចាំង និងត្រូវការការគាំទ្រពេញទំហឹងពីថ្នាក់ដឹកនាំសាលា។ | សមត្ថភាពរួមរបស់គ្រូបង្រៀនកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់ (មធ្យមភាគ 4.40) ជាពិសេសការស្រាវជ្រាវអភិវឌ្ឍអ្នករៀនកើនឡើង ៨៦.៣៥% និងភាពជាអ្នកដឹកនាំកើន ៨៧.៤១% ក្នុងវដ្តទី២។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធី PAR នេះទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគពេលវេលា និងធនធានគាំទ្រពីសាលារៀន ជាពិសេសហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងថវិកាសម្រាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតែនៅក្នុងសាលារៀនបឋម និងអនុវិទ្យាល័យ Ban Natan Khamkha មួយប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុងខេត្តសកលនគរ ប្រទេសថៃ ជាមួយនឹងគ្រូបង្រៀនត្រឹមតែ ២១នាក់។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសាលាជនបទនៅប្រទេសថៃ ដែលអាចមានកម្រិតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងគោលនយោបាយខុសពីសាលារៀននៅកម្ពុជា។ ទោះយ៉ាងណា គោលការណ៍នៃការធ្វើ PAR គឺអាចយកមកកែច្នៃប្រើប្រាស់បាន។
វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវសកម្មភាពបែបចូលរួម (PAR) នេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពគ្រូបង្រៀននៅតាមសាលារដ្ឋ។
ជារួម ការប្រើប្រាស់ PAR នឹងជួយផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌សាលារៀននៅកម្ពុជា ពីការបង្រៀនបែបឯកកោ ទៅជាការរៀនសូត្ររួមគ្នាជាសហគមន៍វិជ្ជាជីវៈ (PLC) ដែលលើកកម្ពស់គុណភាពសិស្សពិតប្រាកដ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Participatory Action Research (PAR) | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលអ្នកស្រាវជ្រាវនិងអ្នកចូលរួម (ដូចជាគ្រូបង្រៀន) ធ្វើការរួមគ្នាគ្រប់ជំហាន ចាប់ពីការស្វែងរកបញ្ហា រៀបចំផែនការ អនុវត្តសកម្មភាព និងឆ្លុះបញ្ចាំងលទ្ធផល ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងនៅក្នុងសហគមន៍ឬសាលារៀនរបស់ពួកគេ។ | វាដូចជាក្រុមគ្រូពេទ្យ និងអ្នកជំងឺអង្គុយពិភាក្សាគ្នារកមូលហេតុនៃជំងឺ ហើយរួមគ្នាធ្វើការព្យាបាលជាជាងគ្រូពេទ្យបញ្ជាតែម្នាក់ឯង។ |
| Professional Learning Community | ការប្រមូលផ្តុំគ្នានៃក្រុមគ្រូបង្រៀននិងថ្នាក់ដឹកនាំសាលា ដើម្បីពិភាក្សា ចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយថ្មីៗសម្រាប់ការបង្រៀន សំដៅលើកកម្ពស់គុណភាពនៃការរៀនសូត្ររបស់សិស្ស។ | វាប្រៀបដូចជាក្លឹបសិក្សារបស់អ្នកជំនាញ ដែលសមាជិកម្នាក់ៗយកបញ្ហាមកជជែកគ្នាដើម្បីរកក្បួនដោះស្រាយដ៏ល្អបំផុត។ |
| Project - Based Learning | វិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលសិស្សទទួលបានចំណេះដឹងតាមរយៈការចុះអនុវត្តធ្វើគម្រោងជាក់ស្តែង ដោយស្វែងយល់ពីបញ្ហាពិតក្នុងសង្គម ហើយបង្កើតជាផលិតផលឬដំណោះស្រាយនៅចុងបញ្ចប់។ | វាដូចជាការរៀនធ្វើម្ហូបដោយការចូលចង្ក្រានធ្វើម្ហូបផ្ទាល់ ជាជាងការអង្គុយទន្ទេញសៀវភៅមុខម្ហូប។ |
| Constructivism | ទ្រឹស្តីនៃការរៀនសូត្រដែលជឿថាមនុស្សបង្កើតចំណេះដឹងនិងអត្ថន័យដោយខ្លួនឯង តាមរយៈបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ និងការឆ្លុះបញ្ចាំងលើបទពិសោធន៍ទាំងនោះ ជាជាងការទទួលយកចំណេះដឹងពីអ្នកដទៃដោយផ្ទាល់។ | វាប្រៀបដូចជាការផ្គុំរូបល្បែងឡេហ្គោ (Lego) ដោយខ្លួនឯង ដែលក្មេងម្នាក់ៗបង្កើតរូបរាងតាមការស្រមៃនិងបទពិសោធន៍របស់គេ ជាជាងទិញរូបដែលផ្គុំស្រាប់។ |
| Formative Assessment | ការវាយតម្លៃជាប្រចាំក្នុងអំឡុងពេលនៃការរៀននិងបង្រៀន ដើម្បីប្រមូលព័ត៌មានត្រឡប់ (Feedback) សម្រាប់យកមកកែលម្អវិធីសាស្ត្របង្រៀនរបស់គ្រូ និងជួយកែតម្រូវការយល់ដឹងរបស់សិស្សឱ្យទាន់ពេលវេលា។ | ដូចជាចុងភៅភ្លក់រសជាតិសម្លពេលកំពុងចម្អិន ដើម្បីថែមថយគ្រឿងឱ្យឆ្ងាញ់ មុននឹងដួសជូនភ្ញៀវ។ |
| Iceberg Model | ទ្រឹស្តីពន្យល់ពីសមត្ថភាពមនុស្សដែលប្រៀបធៀបទៅនឹងផ្ទាំងទឹកកក ដោយផ្នែកអណ្តែតលើទឹកគឺជាចំណេះដឹងនិងជំនាញដែលងាយមើលឃើញ ចំណែកផ្នែកលិចក្នុងទឹកដ៏ធំគឺអត្តចរិត ទឹកចិត្ត និងទស្សនៈដែលពិបាកមើលឃើញតែមានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើភាពជោគជ័យ។ | វាដូចជាដើមឈើដែលយើងឃើញតែស្លឹកនិងមែកខាងលើ ប៉ុន្តែឫសដ៏ធំដែលជួយឱ្យដើមឈើរឹងមាំគឺលាក់កប់ជ្រៅក្នុងដី។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
