បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីការយល់ឃើញរបស់គ្រូបង្រៀនថ្នាក់រៀនអំពីការប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសវាយតម្លៃ និងរង្វាយតម្លៃបែបជម្រើស ដែលត្រូវបានស្នើឡើងដោយកម្មវិធីសិក្សាភាសាទួគីថ្មីផ្អែកលើអភិក្រមស្ថាបនាវិទ្យា (Constructivist approach)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្ថិតិពណ៌នា ដោយប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈកម្រងសំណួរពីគ្រូបង្រៀនកម្រិតបឋមសិក្សាចំនួន ១៨០ នាក់នៅប្រទេសទួគី។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Alternative Assessment (Constructivist Approach) ការវាយតម្លៃបែបជម្រើស (អភិក្រមស្ថាបនាវិទ្យា) |
ផ្តោតលើការវាយតម្លៃតាមបែបប្រព័ន្ធ និងដំណើរការសិក្សា។ ជួយអភិវឌ្ឍជំនាញគិតកម្រិតខ្ពស់ និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីសមត្ថភាពពិតរបស់សិស្សគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (ឧ. តាមរយៈ Portfolio, ការសម្ភាសន៍)។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើន ការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ និងអាចជួបការលំបាកក្នុងការអនុវត្តប្រសិនបើចំនួនសិស្សក្នុងថ្នាក់ច្រើនពេក។ | គ្រូបង្រៀនមានការយល់ឃើញជាវិជ្ជមាន (ពិន្ទុមធ្យម ៣.៨២/៥) ហើយកម្រិតយល់ដឹងមិនមានភាពខុសគ្នាទៅតាមបទពិសោធន៍ ឬប្រវត្តិការសិក្សានោះទេ។ |
| Traditional Assessment (Behaviorist Approach) ការវាយតម្លៃតាមបែបប្រពៃណី (អភិក្រមអាកប្បកិរិយាវិទ្យា) |
ងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំ និងកែសន្លឹកកិច្ចការ។ ចំណាយពេលតិច និងស័ក្តិសមសម្រាប់ថ្នាក់រៀនដែលមានសិស្សចំនួនច្រើន។ | ផ្តោតខ្លាំងតែលើលទ្ធផលចុងក្រោយ (Output) និងប្រើប្រាស់តែការធ្វើតេស្តសំនួរពហុជ្រើសរើស ឬចម្លើយខ្លីៗ ដែលមិនអាចវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពជាក់ស្តែងបានល្អ។ | ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាហួសសម័យ និងត្រូវបានជំនួសដោយកម្មវិធីសិក្សាថ្មីនៅក្នុងប្រទេសទួគី។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីតម្លៃធនធានផ្នែករឹង (Hardware) នោះទេ ប៉ុន្តែការសិក្សានេះទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគលើកម្មវិធីស្ថិតិ និងធនធានពេលវេលាសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងការបណ្តុះបណ្តាល។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុងមួយនៃតំបន់ Central Anatolia ប្រទេសទួគី ដោយជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀនថ្នាក់បឋមសិក្សាតែ ១៨០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ទំហំសំណាក និងបរិបទភូមិសាស្ត្រតូចចង្អៀតនេះ អាចជាឧបសគ្គក្នុងការទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានទូទៅ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការខ្វះខាតធនធាន ទំហំថ្នាក់រៀនធំ និងបរិយាកាសវប្បធម៌ខុសគ្នា ទាមទារឱ្យមានការសិក្សាស្រាវជ្រាវក្នុងស្រុកបន្ថែមដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់។
ទោះបីជាបរិបទប្រទេសខុសគ្នាក៏ដោយ របកគំហើញនៃការសិក្សានេះមានសារៈប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់កំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជា ដែលកំពុងងាកមករកការវាយតម្លៃបែបស្ថាបនាវិទ្យា។
សរុបមក ដើម្បីឱ្យការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃថ្មីមានជោគជ័យ កម្ពុជាមិនត្រឹមតែត្រូវរៀបចំឯកសារកម្មវិធីសិក្សាឱ្យបានល្អប៉ុណ្ណោះទេ តែត្រូវធានាថាមានការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសជាប្រចាំដល់គ្រូបង្រៀននៅតាមសាលានីមួយៗ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| alternative assessment and evaluation (ការវាយតម្លៃនិងរង្វាយតម្លៃបែបជម្រើស) | វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃដែលមិនពឹងផ្អែកតែលើការប្រឡងសរសេរ ឬសំណួរពហុជ្រើសរើស (Multiple-choice) ប៉ុន្តែប្រើប្រាស់ទម្រង់ផ្សេងៗជាច្រើនដូចជា ការសង្កេត កម្រងសំណុំស្នាដៃ (Portfolio) និងការសម្ភាសន៍ ដើម្បីវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពសិស្សគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការសិក្សា។ | ដូចជាការវាយតម្លៃចុងភៅម្នាក់ដោយមើលរបៀបដែលគាត់ចម្អិនម្ហូបផ្ទាល់ មិនមែនគ្រាន់តែឱ្យគាត់ធ្វើតេស្តគូសអក្សរខ្វែងនៅលើក្រដាសអំពីសៀវភៅធ្វើម្ហូបនោះទេ។ |
| constructivist approach (អភិក្រមស្ថាបនាវិទ្យា) | ទ្រឹស្តីអប់រំដែលជឿថាសិស្សបង្កើតចំណេះដឹងដោយខ្លួនឯងតាមរយៈបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ និងការត្រិះរិះពិចារណា មិនមែនគ្រាន់តែទទួលយកព័ត៌មានពីគ្រូដោយទន្ទេញចាំមាត់នោះទេ។ កម្មវិធីសិក្សាថ្មីទាមទារឱ្យមានការវាយតម្លៃទៅលើដំណើរការនៃការគិតរបស់សិស្សផងដែរ។ | ដូចជាការឱ្យក្មេងៗលេងតម្រៀបដុំឡេហ្គោ (Lego) ដើម្បីយល់ពីរបៀបសាងសង់ផ្ទះដោយខ្លួនឯង ជាជាងគ្រាន់តែបង្ហាញរូបភាពផ្ទះរួចឱ្យពួកគេទន្ទេញចាំ។ |
| behaviorist education philosophy (ទស្សនវិជ្ជាអប់រំបែបអាកប្បកិរិយាវិទ្យា) | ទ្រឹស្តីអប់រំចាស់ដែលផ្តោតលើការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយាតាមរយៈការផ្តល់រង្វាន់ និងការពិន័យ ហើយការរៀនសូត្រត្រូវបានវាស់ស្ទង់តាមរយៈលទ្ធផលចុងក្រោយ (Output) សុទ្ធសាធ ដូចជាការពឹងផ្អែកលើពិន្ទុប្រឡងចុងឆ្នាំជាដើម។ | ដូចជាការបង្ហាត់សត្វឱ្យចេះធ្វើតាមបញ្ជាដោយការឱ្យចំណីនៅពេលវាធ្វើត្រូវ (រៀនតាមរយៈការឆ្លើយតបនឹងរំញោចខាងក្រៅ)។ |
| factor analysis (ការវិភាគកត្តា) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើដើម្បីកាត់បន្ថយចំនួនអថេរ (សំណួរជាច្រើនក្នុងកម្រងសំណួរ) ទៅជាក្រុមតូចៗ (កត្តា) ដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានពីទិន្នន័យទំហំធំ។ | ដូចជាការចាត់ថ្នាក់ទំនិញរាប់រយមុខនៅក្នុងផ្សារទំនើប ទៅជាប្រភេទទំនិញធំៗប៉ុន្មានផ្នែក (ឧ. ផ្នែកបន្លែ ផ្នែកសាច់ ផ្នែកគ្រឿងទេស) ដើម្បីងាយស្រួលយល់។ |
| KMO and Barlett's tests (តេស្ត KMO និង Bartlett) | ការធ្វើតេស្តស្ថិតិបឋមដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើទិន្នន័យដែលប្រមូលបានមានភាពស័ក្តិសម (ទំហំសំណាកគ្រប់គ្រាន់ និងអថេរមានទំនាក់ទំនងគ្នា) សម្រាប់ការយកទៅធ្វើការវិភាគកត្តា (Factor Analysis) បន្តទៀតដែរឬទេ។ ជោគជ័យទាល់តែ KMO ធំជាង ០.៥០។ | ដូចជាការភ្លក់គ្រឿងផ្សំស៊ុបជាមុន ដើម្បីបញ្ជាក់ថាវាមានរសជាតិចូលគ្នាល្អ មុននឹងសម្រេចចិត្តចាក់វាចូលឆ្នាំងធំដើម្បីរម្ងាស់។ |
| Cronbach's Alpha (មេគុណ អាល់ហ្វា របស់ គ្រុនបាច) | រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់ភាពជឿជាក់ (Reliability) និងភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាខាងក្នុង (Internal consistency) នៃកម្រងសំណួរ។ បើមេគុណនេះខិតជិត ១ មានន័យថាសំណួរទាំងអស់វាស់ស្ទង់ទិសដៅតែមួយបានល្អ (ក្នុងឯកសារនេះទទួលបាន ០.៨៩)។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ខ្លួនឯងលើជញ្ជីង៣ដងជាប់គ្នា ហើយជញ្ជីងបង្ហាញលេខដដែលៗ ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះអាចទុកចិត្តបាន។ |
| variance analysis (ANOVA) (ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់) | តេស្តស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមលើសពីពីរ (ឧទាហរណ៍ កម្រិតថ្នាក់បង្រៀនផ្សេងៗគ្នា) ដើម្បីរកមើលថាតើមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់ផ្នែកស្ថិតិរវាងក្រុមទាំងនោះដែរឬទេ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបកម្ពស់មធ្យមនៃសិស្សមកពី ៣ សាលាផ្សេងគ្នា ដើម្បីរកមើលថាតើសាលាណាមួយមានសិស្សខ្ពស់ជាងគេជារួមមែនឬអត់។ |
| Kruskal Wallis test (តេស្ត គ្រូស្កាល់ វ៉ាលីស) | តេស្តស្ថិតិប្រភេទ Non-parametric (មិនពឹងផ្អែកលើទម្រង់បែងចែកទិន្នន័យជាកណ្តឹងស្តង់ដារ) ដែលប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបក្រុមឯករាជ្យចាប់ពី ៣ ឡើងទៅ នៅពេលដែលទិន្នន័យមិនមានលក្ខខណ្ឌគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើ ANOVA បាន។ | ជាកូនសោរជំនួសសម្រាប់ប្រៀបធៀបក្រុមលើសពីពីរ នៅពេលកូនសោរដើម (ANOVA) ប្រើមិនបានដោយសារទិន្នន័យមានសណ្ឋានមិនប្រក្រតី។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
