បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះវាយតម្លៃលើខ្នាតរង្វាស់តម្លាភាព គណនេយ្យភាព និងការចូលរួមរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងការអនុវត្តថវិកាកម្មវិធី (Program Budget) នៅគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈនៅកម្ពុជា ដោយផ្អែកលើទ្រឹស្តីអភិបាលកិច្ចល្អ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណវិស័យ និងគុណវិស័យ តាមរយៈការប្រមូលទិន្នន័យពីបុគ្គលិកនិងភាគីពាក់ព័ន្ធចំនួន ១០៦នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistic Analysis ការវិភាគស្ថិតិពណ៌នា (រកមធ្យមភាគ និងកម្រិតលម្អៀង) |
ងាយស្រួលក្នុងការសង្ខេបទិន្នន័យ និងបង្ហាញពីកម្រិតនៃការយល់ឃើញទូទៅរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធយ៉ាងច្បាស់លាស់តាមរយៈមធ្យមភាគ (Mean)។ | ទោះជាអាចបង្ហាញពីកម្រិតនៃបញ្ហា ប៉ុន្តែវិធីនេះមិនអាចពន្យល់ពីមូលហេតុស៊ីជម្រៅដែលនាំឱ្យមានភាពខ្វះតម្លាភាពនោះទេ (ត្រូវការទិន្នន័យគុណវិស័យបន្ថែម)។ | មធ្យមភាគតម្លាភាព និងគណនេយ្យភាពទទួលបានត្រឹម M=2.77 និងការចូលរួមទទួលបាន M=2.78 ដែលបង្ហាញពីភាពមិនពេញចិត្ត (ក្រោម ៥០%)។ |
| Cronbach's Alpha Reliability Test ការធ្វើតេស្តភាពជឿជាក់នៃទិន្នន័យ (Cronbach's Alpha) |
ជួយបញ្ជាក់ និងធានាបាននូវភាពត្រឹមត្រូវ ភាពជឿជាក់ និងភាពស៊ីសង្វាក់គ្នានៃកម្រងសំណួរ មុននឹងយកទិន្នន័យទៅវិភាគជាផ្លូវការ។ | ទាមទារការសាកល្បងមុន (Pilot test) និងចំណាយពេលកែសម្រួលសំណួរឡើងវិញ ប្រសិនបើតម្លៃដែលគណនាបានទាបជាង ០.៧។ | សំណួរទាំង៣១ទទួលបានតម្លៃចាប់ពី 0.72 ដល់ 0.82 ដែលបញ្ជាក់ថាកម្រងសំណួរមានភាពជឿជាក់អាចទទួលយកបាន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញទេ ប៉ុន្តែទាមទារពេលវេលាក្នុងការចុះប្រមូលទិន្នន័យពីបុគ្គលិក និងទាមទារការយល់ព្រមពីថ្នាក់ដឹកនាំស្ថាប័នដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានពិតប្រាកដ។
ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យពីបុគ្គលិកចំនួន ១០៦នាក់ នៅក្នុងគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈតែមួយគត់នៅរាជធានីភ្នំពេញ (យោងតាមការថ្លែងអំណរគុណគឺសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ)។ នេះជាចំណុចខ្វះខាតមួយ ដោយសារលទ្ធផលនេះមិនអាចតំណាងឱ្យគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈទាំងអស់នៅទូទាំងប្រទេសបានទេ ហើយបរិបទនៃការគ្រប់គ្រងអាចមានភាពខុសគ្នារវាងសាកលវិទ្យាល័យនៅរាជធានី និងនៅតាមបណ្តាខេត្ត។
របកគំហើញពីការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ស្ថាប័នរដ្ឋ និងសាកលវិទ្យាល័យនានានៅកម្ពុជា ក្នុងការកែលម្អប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុរបស់ខ្លួនឱ្យស្របតាមស្តង់ដារអភិបាលកិច្ចល្អ។
ជារួម ការអនុវត្តតាមអនុសាសន៍នៃការសិក្សានេះ នឹងជួយកាត់បន្ថយភាពអសកម្មក្នុងការងារ បង្កើនទំនុកចិត្តពីបុគ្គលិកថ្នាក់ក្រោម និងធានាថាការចំណាយថវិការដ្ឋមានប្រសិទ្ធភាព និងចំគោលដៅពិតប្រាកដ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Transparency | គោលការណ៍នៃការបើកចំហរាល់ព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុ ការសម្រេចចិត្ត និងដំណើរការនានាឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធ និងសាធារណជនបានដឹងឮ និងអាចត្រួតពិនិត្យបានយ៉ាងងាយស្រួល។ | ដូចជាផ្ទះដែលមានជញ្ជាំងកញ្ចក់ ដែលអ្នកនៅខាងក្រៅអាចមើលឃើញសកម្មភាពអ្នកនៅខាងក្នុងបានយ៉ាងច្បាស់ គ្មានការលាក់កំបាំង។ |
| Accountability | កាតព្វកិច្ចក្នុងការទទួលខុសត្រូវលើលទ្ធផលនៃការសម្រេចចិត្ត និងសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ដោយធានាថាបានធ្វើតាមគោលការណ៍ ច្បាប់ទម្លាប់ និងអាចពន្យល់បកស្រាយបាននៅពេលមានការចោទសួរ។ | ដូចជាអ្នករត់តុត្រូវទទួលខុសត្រូវសងប្រាក់ ឬដោះស្រាយបញ្ហា ប្រសិនបើគាត់ធ្វេសប្រហែសធ្វើឱ្យកំពប់ទឹកលើភ្ញៀវ។ |
| Stakeholder Engagement | ដំណើរការនៃការផ្តល់ឱកាសឱ្យបុគ្គល ឬក្រុមដែលមានផលប្រយោជន៍ពាក់ព័ន្ធ (ដូចជា បុគ្គលិក និស្សិត សង្គមស៊ីវិល) ចូលរួមផ្តល់មតិយោបល់ និងធ្វើការសម្រេចចិត្តក្នុងស្ថាប័ន។ | ដូចជាការហៅសមាជិកគ្រួសារទាំងអស់មកជុំគ្នាដើម្បីពិភាក្សា និងបោះឆ្នោតសម្រេចថានឹងទៅលេងកន្លែងណាពេលឈប់សម្រាក ជំនួសឱ្យការសម្រេចចិត្តដោយឪពុកម្តាយតែម្នាក់ឯង។ |
| Program Budget (PB) | ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុរដ្ឋដែលរៀបចំកញ្ចប់ថវិកាដោយផ្អែកលើកម្មវិធី ឬគោលដៅជាក់លាក់ ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាពនៃការចំណាយ និងអាចវាស់ស្ទង់លទ្ធផលបានច្បាស់លាស់។ | ដូចជាការបែងចែកប្រាក់ខែជាកញ្ចប់ដាច់ដោយឡែកសម្រាប់ទិញម្ហូប បង់ថ្លៃទឹកភ្លើង និងសន្សំ ជំនួសឱ្យការទុកលុយគរចូលគ្នាតែមួយកន្លែង ហើយចាយគ្មានផែនការ។ |
| Good Governance | ប្រព័ន្ធនៃការគ្រប់គ្រងនិងដឹកនាំស្ថាប័នមួយប្រកបដោយតម្លាភាព គណនេយ្យភាព នីតិរដ្ឋ ការចូលរួម និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ឬបុគ្គលិក។ | ដូចជាប្រធានថ្នាក់ដែលដឹកនាំសិស្សប្រកបដោយយុត្តិធម៌ ចេះស្តាប់មតិអ្នកដទៃ មិនលម្អៀង និងធ្វើឱ្យសិស្សទាំងអស់គោរពស្រលាញ់។ |
| Cronbach's Alpha | រង្វាស់ស្ថិតិមួយប្រើសម្រាប់វាយតម្លៃកម្រិតភាពជឿជាក់ និងភាពស៊ីសង្វាក់គ្នានៃកម្រងសំណួរដែលបានប្រើក្នុងការស្រាវជ្រាវ (ជាទូទៅតម្លៃលើសពី ០.៧ គឺចាត់ទុកថាអាចទទួលយកបាន)។ | ដូចជាការយកវត្ថុមួយទៅថ្លឹងលើជញ្ជីងចំនួនបីដងដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ហើយទទួលបានលទ្ធផលទម្ងន់ដូចគ្នាទាំងបីដង ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះពិតជាមានភាពត្រឹមត្រូវ និងអាចទុកចិត្តបាន។ |
| Descriptive Statistic Analysis | វិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យដើម្បីសង្ខេប និងពណ៌នាពីលក្ខណៈទូទៅនៃសំណុំទិន្នន័យ តាមរយៈការរកមធ្យមភាគ ភាគរយ ឬប្រេកង់ ឱ្យងាយស្រួលយល់។ | ដូចជាការយកពិន្ទុប្រឡងរបស់សិស្សពេញមួយថ្នាក់ មកគណនារកពិន្ទុមធ្យម ដើម្បីប្រាប់ថាតើជាទូទៅសិស្សក្នុងថ្នាក់នេះរៀនពូកែកម្រិតណា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
