Original Title: CREATING CONSTRUCTIVIST LEARNING ENVIRONMENTS ON THE WEB: THE CHALLENGE IN HIGHER EDUCATION
Source: maaz.ihmc.us
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការបង្កើតបរិស្ថានសិក្សាតាមបែបស្ថាបនាវិទ្យានៅលើគេហទំព័រ៖ បញ្ហាប្រឈមក្នុងការអប់រំឧត្តមសិក្សា

ចំណងជើងដើម៖ CREATING CONSTRUCTIVIST LEARNING ENVIRONMENTS ON THE WEB: THE CHALLENGE IN HIGHER EDUCATION

អ្នកនិពន្ធ៖ Geraldine Lefoe (Centre for Educational Development and Interactive Resources, University of Wollongong, Australia)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 1998, ASCILITE '98 Conference Proceedings

វិស័យសិក្សា៖ Instructional Design and Educational Technology

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនៃការផ្លាស់ប្តូរពីការរចនាការបង្រៀនបែបអាកប្បកិរិយានិយម (Behaviourist) ទៅកាន់ការអនុវត្តទ្រឹស្តីរៀនសូត្របែបស្ថាបនា (Constructivism) នៅក្នុងបរិស្ថានសិក្សាតាមគេហទំព័រកម្រិតឧត្តមសិក្សា។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ការវាយតម្លៃទ្រឹស្តីនៃការរចនា ធៀបនឹងការអនុវត្តជាក់ស្ដែងលើមុខវិជ្ជាឧត្តមសិក្សាតាមអនឡាញចំនួនពីរ។

ការពិនិត្យឡើងវិញនូវគោលដៅនៃការរចនាស្ថាបនា (Review of Constructivist Design Goals)
ការវិភាគករណីសិក្សាលើមុខវិជ្ជារចនាពហុព័ត៌មានតាមអនឡាញ (Case Study Analysis of MDD and IETBL)
ការវាយតម្លៃលើបរិស្ថានសិក្សាផ្អែកលើបញ្ហា និងកិច្ចសហការ (Evaluation of Problem-Based and Collaborative Learning Environments)

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

បរិស្ថានផ្អែកលើគេហទំព័រអាចគាំទ្រដល់ដំណើរការសិក្សាតាមបែបសង្គម-វប្បធម៌ និងការសន្ទនា (Socio-cultural and dialogical processes) តាមរយៈការផ្ដល់បរិបទពិភពពិត និងឱកាសសហការសម្រាប់សិស្សានុសិស្ស។
គោលដៅនៃការរចនាចំនួន៧របស់ Duffy និង Cunningham ផ្ដល់នូវក្របខណ្ឌចាប់ផ្តើមដ៏ល្អ ប៉ុន្តែនៅមានការខ្វះខាតការណែនាំជាក់ស្តែងក្នុងការដោះស្រាយភាពលំបាកសម្រាប់អ្នករចនាការបង្រៀនថ្មីថ្មោង (Novice instructional designers)។
ការរចនាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពទាមទារឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរតួនាទីគ្រូទៅជាអ្នកសម្របសម្រួល (Coach and facilitator) និងតម្រូវឱ្យនិស្សិតចូលរួមសកម្មក្នុងការកសាងចំណេះដឹងជាជាងការទទួលព័ត៌មានដោយអកម្ម។

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method)	គុណសម្បត្តិ (Pros)	គុណវិបត្តិ (Cons)	លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Fully Online Simulated Environment (MDD) បរិស្ថានសិក្សាអនឡាញតាមរយៈការត្រាប់តាមតួនាទី (មុខវិជ្ជា MDD)	ជំរុញគំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ និងផ្តល់បទពិសោធន៍បរិបទការងារជាក់ស្តែង (Authentic context) តាមរយៈការដើរតួជាបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុន។ និស្សិតអាចសហការគ្នាយ៉ាងទូលំទូលាយទោះនៅឆ្ងាយពីគ្នាក៏ដោយ។	អាចមានការលំបាកផ្នែកវប្បធម៌សម្រាប់និស្សិតអន្តរជាតិក្នុងការស្វែងយល់ពីរបៀបធ្វើការងារ និងដំណើរការសន្ទនា។ ការឆ្លុះបញ្ចាំងពីការរៀនសូត្រ (Reflexivity) មិនសូវច្បាស់លាស់ប្រសិនបើគ្មានការតម្រូវឱ្យសរសេរកំណត់ហេតុ។	សកម្មភាពសហការ និងផលិតផលពហុព័ត៌មានរបស់និស្សិតគឺ មានភាពច្នៃប្រឌិត គុណភាព និងជម្រៅលើសពីការរំពឹងទុក។
Blended Problem-Based Learning (IETBL) ការរៀនសូត្រចម្រុះផ្អែកលើការដោះស្រាយបញ្ហា (មុខវិជ្ជា IETBL)	រួមបញ្ចូលការជួបមុខគ្នាផ្ទាល់ ការខលជាវីដេអូ និងការប្រើវេទិកាគេហទំព័រ ដែលជួយពង្រឹងការគិតបែបស៊ីជម្រៅ។ ការតម្រូវឱ្យនិស្សិតសរសេរកំណត់ហេតុឆ្លុះបញ្ចាំង (Reflective journal) ជួយឱ្យពួកគេដឹងពីការវិវឌ្ឍចំណេះដឹងខ្លួនឯងច្បាស់លាស់។	ទាមទារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកទេសកម្រិតខ្ពស់ (ដូចជាប្រព័ន្ធវីដេអូកុងហ្វេរ៉ង់ ISDN) និងកំណត់ពេលវេលាជួបគ្នាជាក់លាក់ដែលកាត់បន្ថយភាពបត់បែន។	និស្សិតអាចវាយតម្លៃឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាបានល្អ និងធ្វើសមាហរណកម្មចំណេះដឹងចូលទៅក្នុងសហគមន៍សិក្សាតាមរយៈការធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលសិក្ខាសាលាដោយខ្លួនឯង។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការបង្កើតបរិស្ថានសិក្សាតាមគេហទំព័របែបស្ថាបនាទាមទារនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាទាំងផ្នែករឹងនិងផ្នែកទន់សម្រាប់គាំទ្រការទំនាក់ទំនង ក៏ដូចជាធនធានពេលវេលាសម្រាប់ការរចនាការបង្រៀន។

Hardware: កុំព្យូទ័រដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ និងប្រព័ន្ធវីដេអូកុងហ្វេរ៉ង់ (ISDN) សម្រាប់ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងគ្នារវាងទីតាំងសិក្សាផ្សេងៗគ្នា។
Software: កម្មវិធីជជែកកម្សាន្ត (Live chat, IRC), វេទិកាពិភាក្សា (Discussion forums), ប្រព័ន្ធសម្លេង (RealAudio), និងគេហទំព័រសម្រាប់ផ្ទុកឯកសារមេរៀន។
Expertise: អ្នករចនាការបង្រៀន (Instructional Designers) ដែលមានជំនាញទាំងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា និងការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីទ្រឹស្តី Constructivism ដើម្បីបំប្លែងគោលដៅរៀនសូត្រទៅជាសកម្មភាពជាក់ស្តែង។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងបរិបទសាកលវិទ្យាល័យអូស្ត្រាលី (Wollongong និង Southern Queensland) ជាមួយនិស្សិតថ្នាក់អនុបណ្ឌិត ដែលមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងទម្លាប់រៀនសូត្រដោយឯករាជ្យរួចជាស្រេច។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា វាជារឿងសំខាន់ដែលត្រូវពិចារណាពីកម្រិតនៃការយល់ដឹងផ្នែកឌីជីថល (Digital Literacy) អ៊ីនធឺណិតមិនទាន់ទូលំទូលាយ និងទម្លាប់សិក្សារបស់សិស្សដែលតែងតែពឹងផ្អែកលើគ្រូជាចម្បង មុននឹងអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

ទោះបីជាមានគម្លាតផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងទម្លាប់នៃការរៀនសូត្រក៏ដោយ ការអនុវត្តទ្រឹស្តីស្ថាបនាវិទ្យា (Constructivism) មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការកែទម្រង់ឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា។

សាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ និងឯកជន (Public and Private Universities): អាចប្រើប្រាស់គំរូ Blended Learning នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ (RUPP) ឬ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា (ITC) ដើម្បីប្តូរពីការរៀនតាមរយៈការទន្ទេញ ទៅជាការរៀនតាមរយៈការពិភាក្សា និងដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងក្នុងវិស័យវិស្វកម្ម ឬអាជីវកម្ម។
ការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្រៀន (Teacher Training Institutions): វិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ (NIE) អាចយកគោលដៅរចនាទាំង៧នេះ ទៅបណ្តុះបណ្តាលអនាគតគ្រូបង្រៀន ដើម្បីឱ្យពួកគេចេះបង្កើតបរិស្ថានសិក្សាដែលសិស្សជាមជ្ឈមណ្ឌល (Student-centered learning) នៅតាមវិទ្យាល័យ។
កម្មវិធីអប់រំពីចម្ងាយ (Distance Education Programs): ក្រសួងអប់រំអាចរៀបចំវគ្គបំប៉នសមត្ថភាពដល់មន្ត្រីរាជការតាមខេត្ត ដោយប្រើប្រាស់ការត្រាប់តាមតួនាទី (Roleplay simulations) តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ដើម្បីជួយពួកគេអភិវឌ្ឍជំនាញជាក់ស្តែងដោយមិនបាច់ធ្វើដំណើរមកភ្នំពេញ។

ការរៀបចំបរិស្ថានសិក្សាដែលសិស្សអាចកសាងចំណេះដឹងដោយខ្លួនឯងតាមរយៈការសហការ នឹងជួយផលិតធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជាដែលមានជំនាញត្រិះរិះពិចារណា (Critical thinking) និងត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់ទីផ្សារការងារឌីជីថល។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

សិក្សា និងស្វែងយល់ពីប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងការសិក្សា: និស្សិតជំនាញរចនាការបង្រៀន ត្រូវចាប់ផ្តើមដោយការស្វែងយល់ពីរបៀបប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងការសិក្សាដូចជា Moodle ឬ Google Classroom ដើម្បីបង្កើតទីធ្លាអនឡាញ (Virtual space) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរមតិ និងការផ្តល់ធនធានសិក្សាសម្បូរបែប។
រចនាកិច្ចការសហការ និងផ្អែកលើបញ្ហាជាក់ស្តែង (PBL): ជំនួសឱ្យការសរសេរតែឯកសារស្រាវជ្រាវធម្មតា ត្រូវបង្កើតគម្រោងដែលទាមទារឱ្យសិស្សធ្វើការជាក្រុម (Teamwork) និងដើរតួនាទីជាក់ស្តែង (ឧ. ជានាយកក្រុមហ៊ុន ឬ អ្នកប្រឹក្សាយោបល់) ដោយអាចប្រើប្រាស់ Miro សម្រាប់ការគិតគូរជាក្រុម (Brainstorming) ។
រៀបចំប្រព័ន្ធគាំទ្រការសន្ទនាអនឡាញ (Socio-Dialogical Support): អ្នករចនាត្រូវចាត់ចែងឧបករណ៍សម្រាប់ទំនាក់ទំនងទាំងក្នុងពេលតែមួយ និងខុសពេលគ្នា (Synchronous & Asynchronous)។ ប្រើប្រាស់ Telegram Groups សម្រាប់ការសន្ទនារហ័ស និង Zoom Breakout Rooms សម្រាប់ការជជែកពិភាក្សាគ្នាក្នុងក្រុមតូចៗ។
លើកកម្ពស់ការវាយតម្លៃខ្លួនឯង (Implement Reflexive Evaluation): បង្កើតសកម្មភាពដែលតម្រូវឱ្យនិស្សិតឆ្លុះបញ្ចាំងពីអ្វីដែលពួកគេបានរៀន និងរបៀបដែលការគិតរបស់ពួកគេមានការផ្លាស់ប្តូរ ដោយការសរសេរកំណត់ហេតុប្រចាំសប្តាហ៍ ឬប្លុកផ្ទាល់ខ្លួនតាមរយៈ Blogger ឬ Google Docs ដើម្បីវាស់ស្ទង់ការយល់ដឹងយ៉ាងស៊ីជម្រៅ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស	ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation)	និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Constructivism	ជាទ្រឹស្តីនៃការរៀនសូត្រដែលជឿថាមនុស្សបង្កើតចំណេះដឹងនិងអត្ថន័យដោយខ្លួនឯង តាមរយៈបទពិសោធន៍ផ្ទាល់របស់ពួកគេ និងការធ្វើអន្តរកម្មជាមួយអ្នកដទៃ ជាជាងការទទួលយកព័ត៌មានដោយផ្ទាល់ពីគ្រូ។	ដូចជាការយកបំណែកល្បែងតម្រៀបរូប (Lego) មកផ្គុំជារូបរាងថ្មីដោយខ្លួនឯង តាមការគិតនិងបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ជាជាងទិញរូបដែលគេផ្គុំរួចស្រេចមកមើល។
Behaviourist instructional strategies	ជាយុទ្ធសាស្ត្របង្រៀនដែលផ្តោតលើការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយាដែលអាចសង្កេតបាន ដោយប្រើការលើកទឹកចិត្ត ឬការពិន័យ ហើយជឿថាសិស្សរៀនបានល្អតាមរយៈការអនុវត្តតាមលំដាប់លំដោយដែលមានគោលដៅកំណត់ទុកជាមុន។	ដូចជាការបង្ហាត់សត្វឱ្យចេះធ្វើតាមបញ្ជា ដោយឱ្យចំណីជារង្វាន់នៅពេលវាធ្វើត្រូវតម្រូវការ។
Epistemology	ជាសាខាមួយនៃទស្សនវិជ្ជាដែលសិក្សាអំពីធម្មជាតិនៃចំណេះដឹង ថាតើយើងដឹងអ្វីមួយដោយរបៀបណា និងតើអ្វីទៅដែលចាត់ទុកថាជាសេចក្តីពិត ឬការពិតនៅក្នុងបរិបទនៃការសិក្សា។	ដូចជាការសួរសំណួរថា "តើខ្ញុំដឹងថាផ្លែប៉ោមនេះផ្អែមដោយសារខ្ញុំធ្លាប់ញ៉ាំវា ឬដោយសារគេប្រាប់ខ្ញុំ?" ដើម្បីស្វែងរកប្រភពនៃការពិត។
Objectivism	ជាទស្សនៈដែលជឿថាការពិត និងចំណេះដឹងមានវត្តមានដោយឯករាជ្យពីគំនិតរបស់មនុស្ស ហើយមនុស្សអាចទទួលបានចំណេះដឹងនេះតាមរយៈការសង្កេតដោយប្រើវិញ្ញាណយ៉ាងច្បាស់លាស់។	ដូចជាការជឿថាច្បាប់ទំនាញផែនដីនៅតែមានពិត ទោះបីជាគ្មានមនុស្សណាម្នាក់នៅលើផែនដីនេះដើម្បីគិតឬដឹងពីវាក៏ដោយ។
Reflexivity	ជាដំណើរការនៃការត្រិះរិះពិចារណាលើខ្លួនឯងយ៉ាងស៊ីជម្រៅ ដើម្បីដឹងពីរបៀបដែលជំនឿ តម្លៃ និងសកម្មភាពផ្ទាល់ខ្លួនមានឥទ្ធិពលលើការយល់ដឹង និងការរៀនសូត្ររបស់ខ្លួន ជាពិសេសនៅពេលជួបស្ថានភាពដែលធ្វើឱ្យជំនឿចាស់លែងមានប្រសិទ្ធភាព។	ដូចជាការឆ្លុះកញ្ចក់មើលខ្លួនឯង ហើយសួរខ្លួនឯងថា "ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំជឿគំនិតនេះ? តើវានៅតែត្រូវឬទេសម្រាប់ស្ថានភាពឥឡូវនេះ?"
Synchronous and asynchronous	គឺជាប្រភេទនៃការប្រាស្រ័យទាក់ទងតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក។ Synchronous គឺការជជែកគ្នាក្នុងពេលតែមួយ (ឧ. វីដេអូខល) ចំណែក Asynchronous គឺការទាក់ទងគ្នាដែលមិនទាមទារការឆ្លើយតបភ្លាមៗ (ឧ. ការផ្ញើអ៊ីមែល ឬទុកសារក្នុងវេទិកាពិភាក្សា)។	Synchronous ដូចជាការនិយាយទូរស័ព្ទតបតគ្នាភ្លាមៗ ចំណែក Asynchronous ដូចជាការសរសេរសំបុត្រផ្ញើឱ្យគេហើយចាំគេតបវិញនៅពេលក្រោយ។
Mediated action	ជាគំនិតដែលថា សកម្មភាពនិងការគិតរបស់មនុស្សតែងតែត្រូវបានជួយសម្រួល ឬមានឥទ្ធិពលពីឧបករណ៍ (ដូចជាកុំព្យូទ័រ) និងសញ្ញា (ដូចជាភាសា ឬនិមិត្តសញ្ញា) ដែលមាននៅក្នុងវប្បធម៌និងសង្គមរបស់ពួកគេ។	ដូចជាការពាក់វ៉ែនតាពណ៌ក្រហម (ឧបករណ៍ជួយ) ដែលធ្វើឱ្យអ្នកមើលឃើញអ្វីៗជុំវិញខ្លួនមានពណ៌ក្រហមទាំងអស់ (របៀបដែលយើងយល់ដឹងពីពិភពលោកតាមរយៈឧបករណ៍)។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖