បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការពិនិត្យមើលពីរបៀបដែលអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលផ្នែកបរិស្ថាន (ENGO) នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកដើម្បីប្រាស្រ័យទាក់ទងអំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងជំរុញអាកប្បកិរិយាគាំទ្របរិស្ថាននៅក្នុងសហគមន៍មូលដ្ឋាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ ដោយរួមបញ្ចូលការវិភាគមាតិកា និងការសម្ភាសន៍អ្នកជំនាញដើម្បីវាយតម្លៃយុទ្ធសាស្ត្រទំនាក់ទំនង។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Information Posts ការបង្ហោះផ្តល់ព័ត៌មាន |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងទូទៅ និងទទួលបានការចែករំលែក (Shares) និងការបញ្ចេញមតិ (Comments) ច្រើនជាងគេ។ | ជាការប្រាស្រ័យទាក់ទងឯកទិស (One-way) និងមិនសូវជម្រុញឱ្យមានសកម្មភាពផ្ទាល់នៅក្រៅបណ្តាញសង្គមនោះទេ។ | ស្មើនឹង ៧១% នៃការបង្ហោះសរុប ទទួលបានការចែករំលែក ៧៦% និងការបញ្ចេញមតិ ៦៦% សរុប។ |
| Action Posts ការបង្ហោះជំរុញសកម្មភាព |
ជំរុញការចូលរួមរបស់សាធារណជនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជាក់ស្តែង យុទ្ធនាការបរិស្ថាន ឬការស្ម័គ្រចិត្ត និងទទួលបានការចុចចូលចិត្ត (Likes) ច្រើនបំផុត។ | ទាមទារធនធានច្រើនក្នុងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ ហើយទទួលបានការបញ្ចេញមតិ និងចែករំលែកទាបជាងការបង្ហោះព័ត៌មាន។ | ទោះមានត្រឹម ១៨% នៃការបង្ហោះសរុប ប៉ុន្តែទទួលបានការចុចចូលចិត្ត (Likes) ច្រើនជាងគេរហូតដល់ ៤៩%។ |
| Community Posts ការបង្ហោះកសាងសហគមន៍ |
ជួយបង្កើតកិច្ចសន្ទនា ផ្តល់ការទទួលស្គាល់ដល់អ្នកពាក់ព័ន្ធ និងកសាងទំនុកចិត្តរវាងអង្គការ និងសាធារណជន។ | ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ (Engagement) ទាបបំផុតពីអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមទូទៅ បើធៀបនឹងមាតិកាពីរខាងលើ។ | មានត្រឹមតែ ១១% នៃការបង្ហោះសរុប និងទទួលបានការចុចចូលចិត្តត្រឹមតែ ១០% ប៉ុណ្ណោះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះបានគូសបញ្ជាក់ថាបញ្ហាប្រឈមចម្បងរបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល (NGOs) គឺកង្វះខាតធនធានដើម្បីជំរុញយុទ្ធនាការឲ្យកាន់តែមានទំហំធំ និងមានប្រសិទ្ធភាព។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្តោតតែលើអង្គការ EcoKnights មួយប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ព្រមទាំងផ្តោតជាចម្បងលើការបង្ហោះជាភាសាអង់គ្លេស និងម៉ាឡេ។ វាមិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពេញលេញពីទស្សនិកជនដែលប្រើប្រាស់ភាសាផ្សេង (ដូចជាចិន និងតាមីល) ឡើយ។ សម្រាប់កម្ពុជា ចំណុចនេះមានសារៈសំខាន់ ពីព្រោះការផ្សព្វផ្សាយសារអប់រំបរិស្ថានចាំបាច់ត្រូវតែមានការគិតគូរដល់ប្រជាជននៅតំបន់ជនបទដែលការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត និងភាសាមានភាពខុសគ្នាពីទីក្រុង។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនិងចំណាត់ថ្នាក់មាតិកាលើហ្វេសប៊ុកនេះ គឺមានប្រយោជន៍ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់អង្គការ និងស្ថាប័នបរិស្ថាននៅកម្ពុជា។
ការប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រទំនាក់ទំនងផ្អែកលើទិន្នន័យច្បាស់លាស់ នឹងជួយបំលែងការយល់ដឹងអំពីបរិស្ថានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ទៅជាអាកប្បកិរិយាគាំទ្របរិស្ថានជាក់ស្តែង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Social marketing | ទ្រឹស្តីទីផ្សារសង្គម គឺជាការយកបច្ចេកទេស និងគោលការណ៍ទីផ្សារពាណិជ្ជកម្ម (ដូចជាការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មលក់ផលិតផល) មកប្រើប្រាស់ដើម្បីជំរុញ ឬផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយារបស់ប្រជាជនដើម្បីផលប្រយោជន៍រួមក្នុងសង្គម ដូចជាការបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិក។ | ដូចជាការធ្វើការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដែរ ប៉ុន្តែជំនួសឲ្យការបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យមនុស្សទិញទំនិញ គេបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យមនុស្សប្រកាន់យកទម្លាប់ល្អវិញ ដូចជាការចោលសំរាមក្នុងធុង។ |
| Content analysis | ការវិភាគមាតិកា គឺជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវមួយដែលគេប្រើដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យ (ដូចជាការបង្ហោះលើហ្វេសប៊ុក អត្ថបទព័ត៌មាន) រួចអាន ចាត់ថ្នាក់ និងរាប់ចំនួនដើម្បីវាយតម្លៃ និងទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានពីអត្ថន័យ គោលបំណង និងនិន្នាការនៃសារទាំងនោះ។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនដងដែលតួឯកនិយាយពាក្យថា "ស្រលាញ់" ក្នុងរឿងភាគ ដើម្បីវាយតម្លៃថារឿងនោះរ៉ូមែនទិកកម្រិតណា។ |
| Information-Community-Action scheme | ជាប្រព័ន្ធចំណាត់ថ្នាក់មួយដែលអ្នកស្រាវជ្រាវ (Lovejoy & Saxton) បង្កើតឡើងដើម្បីបែងចែកការបង្ហោះរបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជាបីប្រភេទគោល៖ ការផ្តល់ព័ត៌មាន (Information) ការកសាងសហគមន៍ឬទំនាក់ទំនង (Community) និងការជំរុញឱ្យធ្វើសកម្មភាពជាក់ស្តែង (Action)។ | ដូចជាការបែងចែកសំបុត្រជាបីថត៖ ថតទី១សម្រាប់ព្រឹត្តិបត្រព័ត៌មាន ថតទី២សម្រាប់សំបុត្រសួរសុខទុក្ខពីមិត្តភក្តិ និងថតទី៣សម្រាប់វិក្កយបត្រដែលតម្រូវឲ្យយើងយកលុយទៅបង់។ |
| User engagement | ការចូលរួមរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ សំដៅលើសកម្មភាពឆ្លើយតបជាក់ស្តែងរបស់ទស្សនិកជនទៅនឹងមាតិកានៅលើបណ្តាញសង្គម ដែលជារឿយៗត្រូវបានវាស់វែងតាមរយៈទិន្នន័យនៃការចុចចូលចិត្ត (Likes) ការបញ្ចេញមតិ (Comments) និងការចែករំលែក (Shares)។ | ដូចជាការទះដៃ ការហ៊ោរកញ្ជ្រៀវ ឬការប្រាប់តៗគ្នា បន្ទាប់ពីទស្សនិកជនបានទស្សនាការសម្តែងសិល្បៈមួយនៅលើឆាក។ |
| Exchange theory | ទ្រឹស្តីផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងទីផ្សារសង្គម គឺជាគោលគំនិតដែលបញ្ជាក់ថា មនុស្សនឹងព្រមផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយារបស់ពួកគេ លុះត្រាតែពួកគេមើលឃើញថា អត្ថប្រយោជន៍ដែលពួកគេនឹងទទួលបាន មានតម្លៃធំជាងការលំបាក ឬការលះបង់ដែលពួកគេត្រូវធ្វើ។ | ដូចជាការទិញទំនិញនៅផ្សារ អ្នកនឹងព្រមហុចលុយទៅអ្នកលក់ លុះត្រាតែអ្នកគិតថាទំនិញនោះមានតម្លៃស្មើ ឬលើសលុយដែលអ្នកបានបង់។ |
| Pro-environmental behaviours | អាកប្បកិរិយាគាំទ្របរិស្ថាន គឺជាទម្លាប់ សកម្មភាព និងការសម្រេចចិត្តប្រចាំថ្ងៃរបស់បុគ្គល ដែលធ្វើឡើងដោយមានស្មារតីចង់កាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន ឬផ្តល់ផលវិជ្ជមានដល់បរិស្ថានធម្មជាតិដោយផ្ទាល់។ | ដូចជាការជ្រើសរើសជិះកង់ទៅសាលារៀន ឬយកកែវទឹកផ្ទាល់ខ្លួនទៅទិញកាហ្វេ ជំនួសឲ្យការប្រើប្រាស់កែវជ័រដែលប្រើបានតែម្តង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
