បញ្ហា (The Problem)៖ អត្ថបទនេះសិក្សាពីស្ថានភាព និងកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់ឥរិយាបថនៃការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម (Social Media) របស់ក្រុមមនុស្សវ័យកណ្តាលដែលមានអាយុពី ៤០ ទៅ ៦០ ឆ្នាំ នៅក្នុងស្រុក Ninh Kieu ទីក្រុង Can Tho ប្រទេសវៀតណាម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណដោយធ្វើការស្ទង់មតិលើសំណាក ហើយប្រើប្រាស់កម្មវិធី SPSS ដើម្បីវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Exploratory Factor Analysis (EFA) ការវិភាគកត្តាស្វែងរក (EFA) |
ជួយបង្រួមអថេរជាច្រើនទៅជាក្រុម ឬកត្តាតូចៗដែលមានអត្ថន័យច្បាស់លាស់។ វាងាយស្រួលក្នុងការទាញរកមូលហេតុលាក់កំបាំងដែលជះឥទ្ធិពលលើទិន្នន័យ។ | ទាមទារទំហំសំណាកធំសមរម្យ (យ៉ាងហោចណាស់អ្នកឆ្លើយតប ១០០ នាក់)។ វាអាចមានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការបកស្រាយប្រសិនបើអថេរមិនមានទំនាក់ទំនងគ្នាច្បាស់លាស់។ | បង្រួមអថេរចំនួន ១៨ មកនៅត្រឹម ៣ កត្តាសំខាន់ៗគឺ៖ កត្តាគ្រួសារនិងសហគមន៍ កត្តាអាកប្បកិរិយា និងកត្តាការយល់ដឹង។ |
| Multiple Linear Regression ការវិភាគតំរែតម្រង់លីនេអ៊ែរពហុគុណ |
អាចកំណត់យ៉ាងច្បាស់ពីទម្ងន់នៃឥទ្ធិពល (Beta) របស់អថេរឯករាជ្យនីមួយៗទៅលើអថេរអាស្រ័យ។ វាបង្ហាញពីកម្រិតនៃការទស្សន៍ទាយលទ្ធផលបានយ៉ាងល្អ។ | ងាយទទួលរងឥទ្ធិពលពីបញ្ហាពហុទាក់ទង (Multicollinearity) ប្រសិនបើអថេរឯករាជ្យមានទំនាក់ទំនងគ្នាខ្លាំងពេក។ អនុវត្តបានតែលើទិន្នន័យដែលមានទំនាក់ទំនងជាលីនេអ៊ែរប៉ុណ្ណោះ។ | រកឃើញថាកត្តាគ្រួសារនិងសហគមន៍មានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេ (Beta = 0.345) ទៅលើឥរិយាបថនៃការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម។ |
| Descriptive Statistics ស្ថិតិពណ៌នា (មធ្យមភាគ និងប្រេកង់) |
ងាយស្រួលយល់ និងផ្តល់រូបភាពរួមយ៉ាងច្បាស់លាស់អំពីស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃសំណាកដែលបានសិក្សា (អាយុ ភេទ កម្រិតវប្បធម៌)។ | មិនអាចបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផល ឬកម្រិតឥទ្ធិពលរវាងអថេរផ្សេងៗនោះទេ។ | កំណត់បានថាមនុស្សវ័យកណ្តាលចំណាយពេលមធ្យម ២,១១ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃលើបណ្តាញសង្គម ដោយចូលចិត្តប្រើ Zalo (មធ្យម ៣,៥២) ជាង Facebook (មធ្យម ៣,៣៤)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានហិរញ្ញវត្ថុច្រើនសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យានោះទេ ប៉ុន្តែពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិដើម្បីវិភាគ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តោតជាចម្បងលើតំបន់ទីក្រុង (ស្រុក Ninh Kieu) នៃប្រទេសវៀតណាម ដែលប្រជាជនភាគច្រើនជាមន្ត្រីរាជការ និងបុគ្គលិកការិយាល័យ (ជាង ៤១%) និងមានកម្រិតវប្បធម៌ខ្ពស់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលម្អៀងប្រសិនបើចង់យកមកទស្សន៍ទាយឥរិយាបថប្រជាជនវ័យកណ្តាលនៅតំបន់ជនបទ ឬខេត្តដាច់ស្រយាល ដែលមានកម្រិតជីវភាព និងការយល់ដឹងពីបច្ចេកវិទ្យាខុសគ្នា។
វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ និងរបកគំហើញមួយចំនួននៅក្នុងឯកសារនេះ អាចយកមកអនុវត្តយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការសិក្សាពីបរិបទសង្គមឌីជីថលនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការយល់ដឹងពីឥរិយាបថនេះជួយដល់អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យានៅកម្ពុជាក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងចំគោលដៅសម្រាប់ប្រជាសាស្រ្តវ័យកណ្តាល។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Exploratory Factor Analysis (EFA) | គឺជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីបង្រួមអថេរច្រើនរាប់សិប ឱ្យទៅជាក្រុម ឬកត្តាតូចៗដែលមានអត្ថន័យច្បាស់លាស់ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានពីទិន្នន័យស្រាវជ្រាវ។ | ដូចជាការរៀបចំបែងចែកទំនិញរាប់រយមុខនៅក្នុងផ្សារទំនើប ដាក់ទៅតាមផ្នែកនីមួយៗ (ឧ. ផ្នែកភេសជ្ជៈ ផ្នែកនំ) ដើម្បីងាយស្រួលស្វែងរកអញ្ចឹង។ |
| Cronbach's Alpha | គឺជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពជឿជាក់ (Reliability) ឬភាពសង្គតិភាពខាងក្នុងនៃកម្រងសំណួរ ថាតើសំណួរជាច្រើនដែលសួរទាក់ទងនឹងបញ្ហាតែមួយ ពិតជាទទួលបានចម្លើយស្របគ្នាមែនឬទេ។ | ដូចជាការថ្លឹងជញ្ជីងជាច្រើនដងលើវត្ថុដដែល ហើយអ្នកទទួលបានលទ្ធផលទម្ងន់ដូចគ្នាជានិច្ច ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះអាចទុកចិត្តបាន។ |
| Multiple Linear Regression | គឺជាម៉ូដែលវិភាគស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីទស្សន៍ទាយលទ្ធផលនៃអថេរអាស្រ័យមួយ ដោយផ្អែកលើការវាយតម្លៃឥទ្ធិពលរួមគ្នានៃអថេរឯករាជ្យពីរ ឬច្រើន ថាតើកត្តាណាមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេ។ | ដូចជាការទស្សន៍ទាយពិន្ទុប្រឡងរបស់សិស្សម្នាក់ ដោយយកកត្តាជាច្រើនដូចជា ម៉ោងសិក្សា ម៉ោងគេង និងចំនួនសៀវភៅដែលគេបានអាន មកគិតបញ្ចូលគ្នា។ |
| Likert Scale | គឺជាប្រព័ន្ធរង្វាស់ដែលប្រើជាទូទៅក្នុងកម្រងសំណួរស្រាវជ្រាវ ដើម្បីឱ្យអ្នកឆ្លើយបញ្ជាក់ពីកម្រិតនៃការយល់ស្រប ឬមិនយល់ស្របរបស់ពួកគេចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយ (ជាទូទៅមាន ៥ កម្រិត ពីមិនយល់ស្របទាំងស្រុង ដល់ យល់ស្របទាំងស្រុង)។ | ដូចជាការឱ្យពិន្ទុផ្កាយពី ១ ដល់ ៥ លើសេវាកម្មភោជនីយដ្ឋានមួយ ដើម្បីប្រាប់គេថាអ្នកពេញចិត្តកម្រិតណា។ |
| ANOVA (Analysis of Variance) | គឺជាការធ្វើតេស្តស្ថិតិមួយប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមសំណាកចំនួនបី ឬច្រើន ដើម្បីមើលថាតើពួកវាមានភាពខុសគ្នាជាអត្ថន័យស្ថិតិឬទេ (ឧទាហរណ៍ ប្រៀបធៀបឥរិយាបថរវាងកម្រិតវប្បធម៌៤ផ្សេងគ្នា)។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបកម្ពស់ជាមធ្យមរបស់សិស្សថ្នាក់ទី១០ ទី១១ និងទី១២ ក្នុងពេលតែមួយ ដើម្បីមើលថាថ្នាក់ណាមានសិស្សខ្ពស់ជាងគេជារួម។ |
| Rational Choice Theory | ទ្រឹស្ដីសង្គមវិទ្យាដែលសន្មតថាបុគ្គលម្នាក់ៗតែងតែធ្វើសកម្មភាពដោយគិតគូរ និងថ្លឹងថ្លែងពីផលចំណេញ ឬការខាតបង់ ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលល្អបំផុតសម្រាប់ខ្លួនឯង មុននឹងសម្រេចចិត្តធ្វើអ្វីមួយ។ | ដូចជាអ្នកទិញទំនិញដែលតែងតែដើរសួរតម្លៃពីតូបជាច្រើន មុននឹងសម្រេចចិត្តទិញនៅកន្លែងដែលលក់ថោកជាងគេ។ |
| KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) Measure | គឺជារង្វាស់ស្ថិតិសម្រាប់ពិនិត្យមើលថាតើទំហំសំណាក និងទិន្នន័យដែលប្រមូលបាន មានភាពសមស្របគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការយកទៅរត់ការវិភាគកត្តា (EFA) ដែរឬទេ ដោយតម្លៃត្រូវមានចន្លោះពី ០.៥ ទៅ ១។ | ដូចជាការភ្លក់រសជាតិស៊ុបមួយស្លាបព្រាសិន ដើម្បីដឹងថាវាឆ្អិន និងមានរសជាតិស័ក្តិសមសម្រាប់យកទៅបម្រើភ្ញៀវហើយឬនៅ មុននឹងដួសដាក់ចានធំ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
