បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សាពីអាកប្បកិរិយា និងកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចចិត្តទទួលយកការប្រើប្រាស់កម្មវិធីទំនាក់ទំនង LINE របស់មនុស្សចាស់ (អាយុ ៦០ ឆ្នាំឡើងទៅ) នៅក្នុងស្រុកមឿង ខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តតាមរយៈវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ ដោយប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរជាឧបករណ៍ចម្បងក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យពីក្រុមគោលដៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics Analysis ការវិភាគស្ថិតិពណ៌នា |
ងាយស្រួលក្នុងការបកស្រាយអំពីលក្ខណៈប្រជាសាស្ត្រ និងអាកប្បកិរិយាទូទៅរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ចំណាស់។ ផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពរួមបានយ៉ាងលឿន។ | មិនអាចកំណត់ពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផល ឬកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលស៊ីជម្រៅរវាងអថេរផ្សេងៗបានឡើយ។ | បានរកឃើញថាអ្នកប្រើប្រាស់វ័យចំណាស់ ៥៩.៩០% ប្រើប្រាស់ LINE ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយ ៨២.៧០% ប្រើប្រាស់មុខងារផ្ញើសារជាអក្សរច្រើនជាងគេ។ |
| Stepwise Multiple Regression Analysis ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណតាមជំហាន |
មានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការស្វែងរកកត្តាដែលមានឥទ្ធិពលបំផុត (Predictors) និងទំហំនៃឥទ្ធិពលនោះទៅលើការសម្រេចចិត្តទទួលយកបច្ចេកវិទ្យា។ | ទាមទារឲ្យទិន្នន័យត្រូវតាមលក្ខខណ្ឌស្ថិតិ (ដូចជាគ្មាន Multicollinearity) និងត្រូវការចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិដើម្បីបកស្រាយលទ្ធផល។ | បានបញ្ជាក់ថាកត្តាអត្ថប្រយោជន៍ កត្តាកម្សាន្ត និងកត្តាភាពងាយស្រួល រួមគ្នាជះឥទ្ធិពលដល់ការប្រើប្រាស់កម្មវិធី LINE ក្នុងកម្រិត ៤៦.៧០% (R-Square = 0.467)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានកុំព្យូទ័រធំដុំនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវការធនធានមនុស្សសម្រាប់ចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ និងចំណេះដឹងផ្នែកវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតែនៅក្នុងស្រុកមឿង (ទីក្រុង) នៃខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ ដោយអ្នកចូលរួមភាគច្រើនមានកម្រិតវប្បធម៌ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងមានប្រាក់ចំណូលមធ្យមទៅខ្ពស់។ លទ្ធផលនេះអាចមានភាពលម្អៀងទៅរកប្រជាជនទីក្រុងដែលមានចំណេះដឹង និងជីវភាពធូរធារ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកលទ្ធផលនេះទៅអនុវត្តប្រហែលជាត្រូវកែសម្រួលសម្រាប់បរិបទមនុស្សចាស់នៅតាមជនបទ ដែលអាចមានឧបសគ្គផ្នែកអក្ខរកម្ម និងកម្រិតជីវភាព។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ស្របពេលដែលការប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូនក្នុងចំណោមមនុស្សចាស់កំពុងកើនឡើង។
ការយល់ដឹងពីកត្តាដែលជំរុញឱ្យមនុស្សចាស់ប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា នឹងជួយឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជាអាចបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្របរិយាបន្នឌីជីថល (Digital Inclusion) ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ប្រជាជនវ័យចំណាស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Technology Acceptance Model (TAM) | ទ្រឹស្តីដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលអ្នកប្រើប្រាស់ទទួលយក និងសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មី ដោយផ្តោតលើកត្តាធំៗពីរគឺ៖ ការយល់ឃើញពីអត្ថប្រយោជន៍ (Perceived Usefulness) និងភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់ (Perceived Ease of Use)។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តទិញទូរស័ព្ទថ្មីមួយ បើវាជួយឱ្យយើងធ្វើការបានលឿនជាងមុន (មានប្រយោជន៍) ហើយងាយស្រួលចុចដោយមិនស្មុគស្មាញ (ងាយស្រួលប្រើ) នោះយើងច្បាស់ជាចង់ទិញវា។ |
| Multiple Regression Analysis | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីវិភាគទំនាក់ទំនងរវាងអថេរឯករាជ្យច្រើន (ឧទាហរណ៍៖ អត្ថប្រយោជន៍ ភាពងាយស្រួល កត្តាកម្សាន្ត) ទៅលើអថេរអាក្រាតតែមួយ (ឧទាហរណ៍៖ ការសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់កម្មវិធី) ដើម្បីទស្សន៍ទាយថាតើកត្តាណាមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេ។ | ដូចជាការរកមើលថាតើកត្តាណាខ្លះ (ភ្លៀង, ថ្ងៃស្អែកប្រឡង, ឬឈឺ) ដែលធ្វើឱ្យសិស្សម្នាក់សម្រេចចិត្តមិនមកសាលា ហើយកត្តាណាមានឥទ្ធិពលរុញច្រានខ្លាំងជាងគេបំផុត។ |
| Unified Theory of Acceptance and Use of Technology (UTAUT) | ទ្រឹស្តីរួមបញ្ចូលគ្នានៃការទទួលយក និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ដែលសិក្សាពីកត្តាជំរុញធំៗចំនួន៤គឺ៖ ការរំពឹងទុកលើប្រសិទ្ធភាព ការខិតខំប្រឹងប្រែង ឥទ្ធិពលសង្គម និងលក្ខខណ្ឌជួយសម្រួល ក្នុងការជំរុញអាកប្បកិរិយាប្រើប្រាស់។ | ដូចជាការវាយតម្លៃថាតើការជិះកង់ថ្មីមួយ វាលឿនជាងមុនឬទេ ស្រួលធាក់ឬទេ មានមិត្តភក្តិជិះដែរឬទេ និងមានផ្លូវកង់សម្រាប់ជិះឬទេ មុននឹងសម្រេចចិត្តទិញវា។ |
| Diffusion of Innovation Theory (DOI) | ទ្រឹស្តីដែលពន្យល់ពីរបៀប ហេតុផល និងល្បឿនដែលគំនិត ផលិតផល ឬបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ រាលដាល និងត្រូវបានទទួលយកដោយសមាជិកផ្សេងៗនៅក្នុងសង្គម។ | ដូចជាការសង្កេតមើលថាតើម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ថ្មីមួយ ផ្តើមចេញពីតារាល្បីៗ រួចរាលដាលដល់យុវជនទូទៅក្នុងសង្គមក្នុងល្បឿនលឿនកម្រិតណា។ |
| Perceived Usefulness (PU) | កម្រិតនៃការជឿជាក់របស់អ្នកប្រើប្រាស់ថា ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ ឬបច្ចេកវិទ្យាណាមួយនឹងជួយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារ ឬសម្រួលដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការគិតថា បើទិញម៉ាស៊ីនបោកខោអាវមកប្រើ វានឹងជួយសន្សំពេលវេលាជាងការបោកដោយដៃផ្ទាល់។ |
| Perceived Ease of Use (PEOU) | កម្រិតនៃការជឿជាក់របស់អ្នកប្រើប្រាស់ថា ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ ឬបច្ចេកវិទ្យាណាមួយនឹងមិនទាមទារការខិតខំប្រឹងប្រែងខ្លាំង ហើយងាយស្រួលក្នុងការរៀនសូត្រពីរបៀបប្រើ។ | ដូចជាការឃើញទូរទស្សន៍មួយដែលមានតេឡេបញ្ជាមានតែប៊ូតុង៣ ដែលធ្វើឱ្យយើងគិតថាវាងាយស្រួលចុចប្រើដោយមិនបាច់រៀនច្រើន។ |
| Theory of Reasoned Action (TRA) | ទ្រឹស្តីសកម្មភាពមានហេតុផល ដែលសន្មតថាអាកប្បកិរិយារបស់មនុស្សត្រូវបានកំណត់ដោយចេតនារបស់ពួកគេ ហើយចេតនានេះរងឥទ្ធិពលពីអាកប្បកិរិយាផ្ទាល់ខ្លួន និងឥទ្ធិពលសង្គម (ការរំពឹងទុកពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន)។ | ដូចការសម្រេចចិត្តញ៉ាំបន្លែ ដោយសារតែយើងជឿថាវាល្អចំពោះសុខភាពខ្លួនឯង ហើយគ្រួសារក៏តែងតែប្រាប់ឱ្យយើងញ៉ាំវាជារៀងរាល់ថ្ងៃដែរ។ |
| Cronbach's Alpha Coefficient | រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពជឿជាក់ (Reliability) ឬភាពស៊ីចង្វាក់គ្នានៃសំណួរនៅក្នុងកម្រងសំណួរ ថាតើសំណួរទាំងនោះពិតជាវាស់ស្ទង់ពីបញ្ហាដូចគ្នាកម្រិតណា (ជាទូទៅត្រូវមានតម្លៃលើសពី ០.៧ ទើបចាត់ទុកថាអាចទទួលយកបាន)។ | ដូចជាការថ្លឹងគីឡូរបស់មួយចំនួន៥ដងជាប់គ្នា ហើយឃើញថាគីឡូបង្ហាញទម្ងន់ស្មើៗគ្នាគ្រប់ដង ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះមានភាពទៀងទាត់គួរឱ្យទុកចិត្តបាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
