បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃកម្រិតនៃការយល់ដឹងរបស់និស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យកសិកម្មជាតិវៀតណាម (VNUA) ទាក់ទងនឹងមូលហេតុ ផលប៉ះពាល់ និងសកម្មភាពកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណនិងពណ៌នា ដោយធ្វើការស្ទង់មតិលើសំណាកនិស្សិត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics ការវិភាគស្ថិតិពណ៌នា (មធ្យមភាគ និងកម្រិតគម្លាតស្តង់ដារ) |
ងាយស្រួលយល់ និងជួយសង្ខេបទិន្នន័យធំៗឱ្យទៅជាតម្លៃតំណាងតែមួយ ដើម្បីបង្ហាញពីនិន្នាការទូទៅរបស់និស្សិត។ | មិនអាចបញ្ជាក់ពីភាពខុសគ្នាដែលមានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិរវាងក្រុមផ្សេងៗគ្នាបានទេ។ | បង្ហាញថានិស្សិតមានការយល់ដឹងជាមធ្យមខ្ពស់ (ពិន្ទុ > ៣.៥) អំពីមូលហេតុ និងផលប៉ះពាល់ផ្ទាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ |
| Analysis of Variance (ANOVA) ការវិភាគវ៉ារ្យង់ (ANOVA Test) |
អាចកំណត់បានយ៉ាងច្បាស់អំពីភាពខុសគ្នានៃការយល់ដឹងរវាងក្រុមអថេរឯករាជ្យ (ដូចជា មហាវិទ្យាល័យ ឬកម្រិតឆ្នាំសិក្សា) ដោយមានភស្តុតាងស្ថិតិត្រឹមត្រូវ។ | ទាមទារទិន្នន័យដែលមានរបាយធម្មតា (Normal distribution) និងត្រូវការជំនាញរឹងមាំក្នុងការបកស្រាយតម្លៃ P-value។ | រកឃើញថានិស្សិតមហាវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្របរិស្ថាន (FES) មានការយល់ដឹងល្អជាងនិស្សិតមហាវិទ្យាល័យផ្សេងទៀតយ៉ាងប្រាកដមែន ដោយមានកម្រិត P < 0.05 ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយហិរញ្ញវត្ថុជាក់លាក់នោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារធនធានកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ សមត្ថភាពវិភាគ និងធនធានមនុស្សសម្រាប់ប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសាកលវិទ្យាល័យកសិកម្មជាតិវៀតណាម (VNUA) ដោយមាននិស្សិតចូលរួមត្រឹមតែ ២៧៦ នាក់ ផ្តោតលើមហាវិទ្យាល័យចំនួន ៣ ប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះអាចមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានៅតាមសាកលវិទ្យាល័យកសិកម្ម ប៉ុន្តែវាប្រហែលជាមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីទិដ្ឋភាពរួមរបស់យុវជននៅតំបន់ទីក្រុង ឬអ្នកដែលមិនរៀនជំនាញពាក់ព័ន្ធនឹងបរិស្ថាននោះឡើយ ដោយសារកម្រិតនៃការទទួលបានព័ត៌មានអាចខុសគ្នា។
វិធីសាស្ត្រនៃការវាយតម្លៃការយល់ដឹងតាមរយៈការស្ទង់មតិនេះ គឺមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងងាយស្រួលនៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនេះ នឹងជួយឱ្យអ្នកតាក់តែងកម្មវិធីសិក្សា និងអ្នករៀបចំគោលនយោបាយនៅកម្ពុជា មើលឃើញពីចំណុចខ្វះខាតនៃការយល់ដឹង និងអាចបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រអប់រំបរិស្ថានបានចំគោលដៅជាងមុន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Greenhouse gases (ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់) | ឧស្ម័ននៅក្នុងបរិយាកាសផែនដី (ដូចជា កាបូនឌីអុកស៊ីត និងមេតាន) ដែលស្រូបយកកម្តៅព្រះអាទិត្យ និងរក្សាកម្តៅនេះមិនឱ្យភាយចេញទៅទីអវកាសវិញ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យផែនដីឡើងកម្តៅ។ | ដូចជាដំបូលកញ្ចក់នៃរថយន្តដែលចតហាលថ្ងៃ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពន្លឺថ្ងៃចូល តែមិនងាយឱ្យកម្តៅភាយចេញវិញ។ |
| Ocean acidification (ការកើនឡើងកម្រិតអាស៊ីតក្នុងមហាសមុទ្រ) | ដំណើរការដែលទឹកមហាសមុទ្រស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីតពីបរិយាកាសច្រើនពេក ដែលធ្វើឱ្យកម្រិត pH នៃទឹកធ្លាក់ចុះ និងក្លាយជាអាស៊ីត ប៉ះពាល់ដល់ការរស់រានរបស់សត្វសមុទ្រដែលមានសំបក ឬឆ្អឹង (ដូចជាផ្កាថ្ម និងខ្យង)។ | ដូចជាការច្របាច់ក្រូចឆ្មារចូលទៅក្នុងទឹកដោះគោ ដែលធ្វើឱ្យគុណភាពទឹកដោះគោប្រែប្រួល និងខូចខាត។ |
| Nationally Determined Contributions (ការចូលរួមចំណែកដែលកំណត់ដោយថ្នាក់ជាតិ) | ការសន្យា ឬផែនការសកម្មភាពអាកាសធាតុរបស់ប្រទេសនីមួយៗក្រោមការព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ដើម្បីកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងសម្របខ្លួនទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ | ដូចជាការសន្យារបស់សមាជិកគ្រួសារម្នាក់ៗក្នុងការកាត់បន្ថយការចំណាយផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីសន្សំប្រាក់សម្រាប់គ្រួសារទាំងមូល។ |
| Likert scale (រង្វាស់ Likert) | វិធីសាស្ត្រវាស់ស្ទង់ក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកឆ្លើយបញ្ជាក់ពីកម្រិតនៃការយល់ស្រប ឬមិនយល់ស្របរបស់ពួកគេចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយ (ឧទាហរណ៍ ពី "មិនយល់ស្របខ្លាំងបំផុត" ដល់ "យល់ស្របខ្លាំងបំផុត")។ | ដូចជាការអោយពិន្ទុផ្កាយពី ១ ដល់ ៥ ទៅលើសេវាកម្មភោជនីយដ្ឋាន ដើម្បីបញ្ជាក់ពីការពេញចិត្ត។ |
| Short-lived climate forcers (ភ្នាក់ងារជំរុញអាកាសធាតុអាយុកាលខ្លី) | សារធាតុបំពុល (ដូចជាឧស្ម័នមេតាន និងកាបូនខ្មៅ) ដែលស្ថិតនៅក្នុងបរិយាកាសក្នុងរយៈពេលខ្លីជាងឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីត ប៉ុន្តែមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការធ្វើឱ្យផែនដីឡើងកម្តៅយ៉ាងលឿន។ | ដូចជាការដុតក្រដាស ដែលឆេះលឿននិងបញ្ចេញកម្តៅខ្លាំងភ្លាមៗ តែឆាប់រលត់ទៅវិញ ផ្ទុយពីការដុតធ្យូងដែលឆេះយឺតៗតែស្ថិតនៅបានយូរ។ |
| Carbon sequestration (ការស្រូបនិងស្តុកទុកកាបូន) | ដំណើរការនៃការចាប់យក និងស្តុកទុកឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីតពីបរិយាកាស (ឧទាហរណ៍ តាមរយៈការដាំដើមឈើ) ដើម្បីកាត់បន្ថយបរិមាណឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ | ដូចជាការប្រើម៉ាស៊ីនបូមធូលីដើម្បីបូមយកធូលីដីដែលហោះហើរក្នុងផ្ទះ យកមកទុកក្នុងធុងសំរាមកុំឱ្យវាប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ |
| Analysis of Variance (ការវិភាគវ៉ារ្យង់ ឬតេស្ត ANOVA) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមចំនួនបី ឬច្រើន ដើម្បីចង់ដឹងថាតើក្រុមទាំងនោះមានភាពខុសគ្នាជារួមដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផ្នែកស្ថិតិ (Statistically significant) ដែរឬទេ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងមធ្យមរបស់សិស្សមកពីសាលា ៣ ផ្សេងគ្នា ដើម្បីរកមើលថាតើសាលាណាមួយបង្រៀនបានល្អជាងគេយ៉ាងពិតប្រាកដ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
