បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការកើនឡើងនៃជំងឺឆ្លង និងស្វែងរកសារធាតុប្រឆាំងអតិសុខុមប្រាណថ្មីៗពីធម្មជាតិ តាមរយៈការវាយតម្លៃលើរុក្ខជាតិពពួកស្លែ (Ferns) និង Lycophytes ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាឱសថបុរាណ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអនុវត្តការធ្វើតេស្តសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងបាក់តេរីដោយប្រើប្រាស់សារធាតុរំលាយផ្សេងៗគ្នាលើមេរោគបង្កជំងឺចំនួន ៤ ប្រភេទ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Ethanol Extract (70%) ការចម្រាញ់ដោយប្រើអេតាណុល ៧០% |
ទាញយកសមាសធាតុសកម្មបានច្រើនប្រភេទ និងបង្ហាញទំហំនៃការរារាំងមេរោគ (Zone of inhibition) ធំជាងគេសម្រាប់រុក្ខជាតិ Lygodium altum។ | មិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទាញយកសារធាតុសកម្មពីរុក្ខជាតិ Salvinia molesta ឡើយ។ | បង្កើតបានទំហំនៃការរារាំងមេរោគរហូតដល់ ១០ មីលីម៉ែត្រ ប្រឆាំងនឹងបាក់តេរី B. cerus (សំណាករុក្ខជាតិ L. altum)។ |
| Methanol Extract (70%) ការចម្រាញ់ដោយប្រើមេតាណុល ៧០% |
ជាសារធាតុរំលាយតែមួយគត់ដែលទទួលជោគជ័យក្នុងការទាញយកសារធាតុប្រឆាំងអតិសុខុមប្រាណពីរុក្ខជាតិ Salvinia molesta។ | ជាទូទៅផ្តល់ទំហំនៃការរារាំងមេរោគតូចជាងបើធៀបនឹងការប្រើអេតាណុលសម្រាប់រុក្ខជាតិផ្សេងទៀត។ | រារាំងការលូតលាស់របស់បាក់តេរី K. pneumoniae បាន ៧ មីលីម៉ែត្រ (សំណាករុក្ខជាតិ L. altum)។ |
| Acetone Extract (70%) ការចម្រាញ់ដោយប្រើអាសេតូន ៧០% |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការទាញយកសារធាតុពីរុក្ខជាតិ Dryopteris filix-mas ដើម្បីប្រឆាំងនឹងបាក់តេរី B. cerus និង V. cholarae។ | មិនមានសកម្មភាពទាល់តែសោះចំពោះរុក្ខជាតិ S. molesta, S. cuculata និង H. zeylanica។ | រារាំងការលូតលាស់របស់បាក់តេរី B. cerus បាន ៧ មីលីម៉ែត្រ (សំណាករុក្ខជាតិ D. filix-mas)។ |
| Aqueous Extract (Deionized Water) ការចម្រាញ់ដោយប្រើទឹកគ្មានអ៊ីយ៉ុង (Aqueous Extract) |
ជាវិធីសាស្ត្រដែលមានសុវត្ថិភាព មិនប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងស្រដៀងទៅនឹងការស្ងោរថ្នាំក្នុងឱសថបុរាណទូទៅ។ | បរាជ័យទាំងស្រុងក្នុងការបង្ហាញសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងបាក់តេរីនៅក្នុងការពិសោធន៍ក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍នេះ។ | មិនមានសកម្មភាពរារាំងបាក់តេរីទាល់តែសោះ (០ មីលីម៉ែត្រ) សម្រាប់គ្រប់សំណាករុក្ខជាតិ និងបាក់តេរីទាំងអស់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍មីក្រូជីវសាស្ត្រមូលដ្ឋាន និងសារធាតុគីមីមួយចំនួនសម្រាប់ការចម្រាញ់ និងបណ្តុះមេរោគ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងស្រុក Paschim Medinipore រដ្ឋ West Bengal ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលមានលក្ខខណ្ឌបរិស្ថាន និងអាកាសធាតុជាក់លាក់។ នេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពីព្រោះសមាសធាតុគីមីរបស់រុក្ខជាតិអាចប្រែប្រួលទៅតាមលក្ខខណ្ឌដី និងអាកាសធាតុ ដូច្នេះរុក្ខជាតិប្រភេទដូចគ្នានៅកម្ពុជាអាចមានប្រសិទ្ធភាពខុសពីការសិក្សានេះ ហើយចាំបាច់ត្រូវមានការធ្វើតេស្តក្នុងស្រុកផ្ទាល់។
វិធីសាស្ត្រ និងការរកឃើញនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលសំបូរទៅដោយធនធានរុក្ខជាតិ និងការពឹងផ្អែកលើឱសថបុរាណ។
ការអនុវត្តការស្រាវជ្រាវបែបនេះនៅកម្ពុជានឹងជួយជំរុញការអភិវឌ្ឍឱសថពីធនធានធម្មជាតិក្នុងស្រុក និងចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបញ្ហាបាក់តេរីស៊ាំនឹងថ្នាំដែលកំពុងកើនឡើង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Antimicrobial activity (សកម្មភាពប្រឆាំងអតិសុខុមប្រាណ) | សមត្ថភាពនៃសារធាតុណាមួយ (ដូចជាសារធាតុចម្រាញ់ពីរុក្ខជាតិ) ក្នុងការសម្លាប់ ឬបញ្ឈប់ការលូតលាស់របស់ពពួកមេរោគតូចៗដូចជា បាក់តេរី វីរុស ឬផ្សិតបង្កជំងឺ។ | ដូចជាកងទ័ពការពាររាងកាយដែលរារាំង ឬកម្ទេចសត្រូវមិនឱ្យចូលមកឈ្លានពាន និងពង្រីកទឹកដីបាន។ |
| Gram-positive and gram-negative bacteria (បាក់តេរី ក្រាមវិជ្ជមាន និង ក្រាមអវិជ្ជមាន) | ការបែងចែកប្រភេទបាក់តេរីជាពីរក្រុមធំៗដោយផ្អែកលើរចនាសម្ព័ន្ធជញ្ជាំងកោសិការបស់វា ដែលធ្វើឱ្យពួកវាមានប្រតិកម្មខុសគ្នាចំពោះថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិច។ បាក់តេរី Gram-negative ជាទូទៅពិបាកសម្លាប់ជាងដោយសារវាមានភ្នាសការពារពីរជាន់។ | ដូចជាការពាក់អាវក្រោះការពារ៖ Gram-positive ពាក់អាវក្រោះក្រាស់តែមួយជាន់ ចំណែក Gram-negative ពាក់អាវក្រោះស្តើងតែមានអាវធំការពារពីក្រៅមួយជាន់ទៀត ដែលពិបាកឱ្យគ្រាប់កាំភ្លើងទម្លុះចូល។ |
| Agar cup method (វិធីសាស្ត្រធ្វើតេស្តលើចាហួយមានរន្ធ) | ជាវិធីសាស្ត្រក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដើម្បីធ្វើតេស្តថាតើសារធាតុណាមួយអាចសម្លាប់បាក់តេរីបានកម្រិតណា ដោយគេចោះរន្ធតូចមួយនៅលើចាហួយដែលពោរពេញដោយមេរោគ រួចបន្តក់ថ្នាំចូលទៅក្នុងរន្ធនោះ ហើយរង់ចាំវាស់ទំហំរង្វង់ដែលមេរោគត្រូវបានសម្លាប់។ | ដូចជាការទម្លាក់គ្រាប់បែកចូលក្នុងទីវាលស្មៅ ហើយយើងវាស់ទំហំរណ្ដៅដែលស្មៅត្រូវឆេះខ្លោច ដើម្បីដឹងថាតើគ្រាប់បែកនោះមានកម្លាំងផ្ទុះខ្លាំងប៉ុណ្ណា។ |
| Zones of inhibition (ទំហំនៃតំបន់រារាំង) | តំបន់រង្វង់ថ្លាជុំវិញរន្ធដាក់ថ្នាំនៅលើចាហួយបណ្តុះមេរោគ ដែលបង្ហាញថាមេរោគមិនអាចលូតលាស់ ឬរស់រានបាននៅតំបន់នោះ។ ទំហំរង្វង់គិតជាមីលីម៉ែត្រនេះកាន់តែធំ បញ្ជាក់ថាថ្នាំនោះកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ | ដូចជារង្វង់នៃក្លិនថ្នាំមូស៖ ក្លិនសាយភាយបានចម្ងាយប៉ុណ្ណា មូសនឹងមិនហ៊ានហើរចូលក្នុងបរិវេណនោះប៉ុណ្ណឹងដែរ។ |
| Ethno-medicinal uses (ការប្រើប្រាស់ក្នុងឱសថប្រជាប្រិយ) | ចំណេះដឹង និងការអនុវត្តផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រតាមបែបប្រពៃណីរបស់សហគមន៍ ឬជនជាតិដើមភាគតិច ដែលប្រើប្រាស់រុក្ខជាតិ សត្វ ឬធនធានធម្មជាតិក្នុងតំបន់ ដើម្បីព្យាបាលជំងឺផ្សេងៗតាំងពីបុរាណកាលមក។ | ដូចជាក្បួនថ្នាំខ្មែរបុរាណដែលចាស់ៗធ្លាប់កត់ត្រាក្នុងក្រាំង ឬស្លឹករឹត ដើម្បីបេះរុក្ខជាតិមកស្ងោរ ឬបុកផ្សំជាថ្នាំព្យាបាលជំងឺ។ |
| Crude extract (សារធាតុចម្រាញ់ឆៅ) | ល្បាយនៃសារធាតុគីមីជាច្រើនប្រភេទដែលត្រូវបានទាញយកចេញពីរុក្ខជាតិទាំងស្រុងដោយប្រើសារធាតុរំលាយ (ដូចជាអេតាណុល ឬទឹក) ដោយមិនទាន់ឆ្លងកាត់ការបន្សុទ្ធបំបែកយកសារធាតុណាមួយជាលក្ខណៈឯកត្តជន (Pure compound) នៅឡើយទេ។ | ដូចជាទឹកតែដែលយើងទើបតែឆុងចេញពីស្លឹកតែ ដែលក្នុងនោះមានលាយឡំទាំងក្លិន ពណ៌ និងរសជាតិផ្សេងៗចូលគ្នា មិនទាន់ចម្រាញ់យកតែជាតិកាហ្វេអ៊ីនសុទ្ធនៅឡើយ។ |
| Lycophytes and ferns (ពពួកស្លែ និងរុក្ខជាតិគ្មានផ្កា) | ក្រុមរុក្ខជាតិសរសៃឈាមដែលវិវត្តន៍ដំបូងគេបង្អស់នៅលើផែនដី ដោយពួកវាមិនបង្កើតជាផ្កា ឬគ្រាប់នោះទេ ប៉ុន្តែបន្តពូជតាមរយៈការបញ្ចេញស្ប៉ា (Spores)។ Ferns ជារុក្ខជាតិគ្មានផ្កាមានស្លឹកធំៗចំណែក Lycophytes ជាក្រុមរុក្ខជាតិស្រដៀងស្លែដែលមានស្លឹកតូចៗ។ | ដូចជាក្រុមរុក្ខជាតិសម័យដាយណូស័រ ដែលកើតមានមុនគេបង្អស់ ហើយបន្តពូជដោយប្រើម្សៅរោយតាមខ្យល់ជំនួសឱ្យការប្រើគ្រាប់ពូជ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
