បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សាពីឥរិយាបថនៃការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងការស្វែងរកព័ត៌មានអំពីជំងឺកូវីដ-១៩ របស់អ្នកស្ម័គ្រចិត្តសុខភាពភូមិ (VHVs) និងប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងឃុំ Seekaew ដើម្បីលើកកម្ពស់វិធានការការពារខ្លួន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ (Mixed-method approach) ដោយរួមបញ្ចូលទាំងការស្រាវជ្រាវបរិមាណ និងគុណភាព ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកពាក់ព័ន្ធ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Offline/Personal Media Communication ការប្រាស្រ័យទាក់ទងតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្ទាល់ ឬក្រៅបណ្តាញ (បុគ្គលិកសុខាភិបាល អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត) |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការកសាងទំនុកចិត្ត អាចសួរសំណួរផ្ទាល់ និងស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់សហគមន៍ជនបទដែលខ្វះខាតការតភ្ជាប់អ៊ីនធឺណិត។ | ទាមទារពេលវេលា និងកម្លាំងមនុស្សច្រើនក្នុងការចុះអប់រំផ្ទាល់ដល់មូលដ្ឋានតាមខ្នងផ្ទះ។ | ប្រជាពលរដ្ឋរហូតដល់ ៩៧,៦៩% ទទួលបានព័ត៌មាននិងការណែនាំតាមវិធីនេះ។ |
| Online Media Communication (Mobile Apps, Websites) ការប្រាស្រ័យទាក់ទងតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអនឡាញ (កម្មវិធីទូរស័ព្ទ គេហទំព័រ) |
អាចផ្តល់ព័ត៌មានបានលឿន ទូលំទូលាយ និងអាចធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទិន្នន័យបានភ្លាមៗក្នុងពេលមានវិបត្តិ។ | មានកម្រិតសម្រាប់ប្រជាជនដែលគ្មានស្មាតហ្វូន គ្មានសេវាអ៊ីនធឺណិត ឬមនុស្សចាស់ដែលមិនចេះប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា។ | ប្រជាពលរដ្ឋត្រឹមតែ ៥៨,០៩% ប៉ុណ្ណោះដែលទទួលបានព័ត៌មានតាមកម្មវិធីទូរស័ព្ទ និង ៥៤,៩១% តាមគេហទំព័រ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រប្រាស្រ័យទាក់ទងនេះ ទាមទារការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីធនធានមនុស្សនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន និងការរៀបចំសម្ភារៈផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានត្រឹមត្រូវនិងសាមញ្ញ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងឃុំ Seekaew ខេត្ត Roi-et ប្រទេសថៃ ដែលជាតំបន់ពាក់កណ្តាលទីក្រុងនិងជនបទ ហើយអ្នកឆ្លើយសំណួរភាគច្រើនជាស្ត្រីដែលមានអាយុជាមធ្យម ៥៧ឆ្នាំ។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាមានប្រជាសាស្ត្រ និងសហគមន៍ជនបទស្រដៀងគ្នា ដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើទំនាក់ទំនងបុគ្គល និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានក្នុងការទទួលព័ត៌មានសុខភាព។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រទំនាក់ទំនងសុខភាពសាធារណៈនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការប្រើប្រាស់ធនធានមូលដ្ឋាន។
សរុបមក ការផ្សារភ្ជាប់រវាងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដោយមន្ត្រីជំនាញ និងការចុះផ្សព្វផ្សាយផ្ទាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ គឺជាគន្លឹះឆ្ពោះទៅរកភាពជោគជ័យក្នុងការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថសុខភាពនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Communication Behavior | ឥរិយាបថដែលបុគ្គលម្នាក់ៗស្វែងរក ទទួលយក និងឆ្លើយតបទៅនឹងព័ត៌មាន ឬសារនានាដែលបានផ្សព្វផ្សាយ ដោយជ្រើសរើសទម្រង់និងប្រភពព័ត៌មានដែលស័ក្តិសមនឹងខ្លួន។ | របៀបដែលយើងតាមដានព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មទៅនឹងអ្វីដែលយើងបានឮ ឬបានឃើញ។ |
| Information Searching | ដំណើរការសកម្មដែលមនុស្សម្នាក់ព្យាយាមស្វែងរកទិន្នន័យ ឬចំណេះដឹងពីប្រភពផ្សេងៗ (ដូចជាអ៊ីនធឺណិត ឬមនុស្សជុំវិញខ្លួន) ដើម្បីបំពេញចម្ងល់ ឬតម្រូវការចង់ដឹងរបស់ខ្លួន។ | ដូចជាការដើររកសៀវភៅក្នុងបណ្ណាល័យដើម្បីយកមកធ្វើកិច្ចការសាលា។ |
| Media Exposure | កម្រិតនៃការបើកចំហ ឬការដែលបុគ្គលម្នាក់ៗបានប៉ះពាល់ និងទទួលបានព័ត៌មានពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗ ទាំងប្រព័ន្ធអនឡាញ (អ៊ីនធឺណិត) និងក្រៅបណ្តាញ (ទូរទស្សន៍ វិទ្យុ ខិត្តប័ណ្ណ)។ | ចំនួនដងដែលយើងឃើញពាណិជ្ជកម្ម ឬស្តាប់ព័ត៌មាននៅលើទូរទស្សន៍ ឬហ្វេសប៊ុកក្នុងមួយថ្ងៃ។ |
| Village Health Volunteers (VHVs) | ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋានដែលស្ម័គ្រចិត្តជួយផ្សព្វផ្សាយ អប់រំ និងថែទាំសុខភាពបឋមដល់អ្នកភូមិ ដោយសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយមន្ត្រីសុខាភិបាលផ្លូវការ។ | អ្នកជិតខាងរបស់យើងដែលតែងតែដើរប្រាប់ និងណែនាំពីរបៀបការពារជំងឺគ្រុនឈាម ឬកូវីដ-១៩ នៅក្នុងភូមិ។ |
| Crisis Risk Communication | ការផ្តល់ព័ត៌មានបន្ទាន់ និងសំខាន់ៗដល់សាធារណជនក្នុងអំឡុងពេលមានគ្រោះថ្នាក់ ឬជំងឺរាតត្បាត ដើម្បីឱ្យពួកគេយល់ដឹងពីហានิភ័យ ដឹងពីរបៀបការពារខ្លួន និងកាត់បន្ថយការភ័យស្លន់ស្លោ។ | ដូចជាការវាយជួង និងប្រកាសប្រាប់អ្នកភូមិឱ្យត្រៀមខ្លួនជាបន្ទាន់នៅពេលមានទឹកជំនន់មកដល់។ |
| Selective Attention | ដំណើរការផ្លូវចិត្តដែលមនុស្សជ្រើសរើសយកចិត្តទុកដាក់តែលើព័ត៌មានណាដែលខ្លួនចាប់អារម្មណ៍ ឬស្របនឹងជំនឿរបស់ខ្លួន ហើយមិនអើពើ ឬរំលងព័ត៌មានផ្សេងទៀត។ | ដូចជាការផ្តោតអារម្មណ៍ស្តាប់តែសំឡេងមិត្តភក្តិយើងនិយាយ ទោះបីជាកំពុងស្ថិតក្នុងទីផ្សារដែលមានសំឡេងអ៊ូអរក៏ដោយ។ |
| Mixed-method approach | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលរួមបញ្ចូលគ្នានូវការស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ (ការប្រើប្រាស់តួលេខ/ស្ថិតិ) និងគុណភាព (ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅពីមតិយោបល់) ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលកាន់តែសុក្រឹត និងអាចពន្យល់ពីហេតុផលនៅពីក្រោយតួលេខបាន។ | ដូចជាការវាស់កម្ពស់សិស្សដើម្បីយកតួលេខផង និងសួរពួកគេពីអារម្មណ៍របស់ពួកគេចំពោះកម្ពស់នោះផង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
