បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការខ្វះខាតការគ្រប់គ្រង និងការទាញយកអត្តសញ្ញាណប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌នៃទីក្រុងបុរាណទាំង ៥ នៅក្នុងខេត្ត Kamphaeng Phet ដើម្បីអភិវឌ្ឍទៅជាតំបន់ទេសចរណ៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងភាពច្នៃប្រឌិត។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវចម្រុះ (Mixed-methods) ដោយរួមបញ្ចូលទាំងទិន្នន័យគុណវុឌ្ឍិ និងបរិមាណដើម្បីវាយតម្លៃសក្តានុពលទេសចរណ៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Qualitative Research (In-depth Interviews) ការស្រាវជ្រាវគុណវុឌ្ឍិ (ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ និងការពិនិត្យឯកសារ) |
ផ្តល់ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីអត្តសញ្ញាណប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងសង្គម ព្រមទាំងចាប់យកតម្រូវការពិតប្រាកដរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន។ | ត្រូវការពេលវេលាច្រើនក្នុងការប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យពីអ្នកជំនាញ អ្នកដឹកនាំសហគមន៍ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ។ | បានរកឃើញអត្តសញ្ញាណសំខាន់ៗទាំង៣ នៃទីក្រុងបុរាណទាំង៥ និងចង្អុលបង្ហាញពីតម្រូវការចូលរួមពីសហគមន៍ក្នុងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ច្នៃប្រឌិត។ |
| Quantitative Research (Questionnaires) ការស្រាវជ្រាវបរិមាណ (ការស្ទង់មតិកម្រងសំណួរ) |
អាចប្រមូលទិន្នន័យពីក្រុមគោលដៅធំ និងងាយស្រួលក្នុងការវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការពេញចិត្តរបស់ភ្ញៀវទេសចរជាតួលេខច្បាស់លាស់។ | អាចខ្វះព័ត៌មានលម្អិតពីអារម្មណ៍ ឬមូលហេតុស៊ីជម្រៅនៅពីក្រោយការឆ្លើយតបនីមួយៗរបស់ភ្ញៀវទេសចរ។ | បង្ហាញថាភ្ញៀវទេសចរមានការពេញចិត្តកម្រិតខ្ពស់ (មធ្យម ៤.០០) លើសកម្មភាពវប្បធម៌ពិតប្រាកដ ប៉ុន្តែមានការពេញចិត្តកម្រិតមធ្យមលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ទោះបីជាឯកសារមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតអំពីថវិកា ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវបែបចម្រុះនេះទាមទារធនធានសំខាន់ៗមួយចំនួនដើម្បីអនុវត្តការប្រមូលទិន្នន័យ។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងតែនៅក្នុងខេត្ត Kamphaeng Phet ប្រទេសថៃ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីភ្ញៀវទេសចរជនជាតិថៃចំនួន ៤០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ កង្វះការចូលរួមពីសំណាក់ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិអាចធ្វើឱ្យលទ្ធផលមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពេញលេញពីតម្រូវការទីផ្សារសកល។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកចិត្តទុកដាក់លើគម្លាតនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះវិស័យទេសចរណ៍វប្បធម៌កម្ពុជាពឹងផ្អែកខ្លាំងលើភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ។
យុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការចងក្រងអត្តសញ្ញាណប្រវត្តិសាស្ត្រ ដើម្បីបង្កើតជាទេសចរណ៍ច្នៃប្រឌិត (Creative Tourism) គឺស័ក្តិសមយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលសម្បូរទៅដោយតំបន់បេតិកភណ្ឌ និងប្រាសាទបុរាណ។
ការទាញយកតម្លៃវប្បធម៌ពិតប្រាកដមកបំប្លែងជាសកម្មភាពទេសចរណ៍ ដោយមានសហគមន៍ជាអ្នកចូលរួមផ្ទាល់ នឹងជួយកម្ពុជាពង្រីកសក្តានុពលទេសចរណ៍ប្រកបដោយចីរភាព និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលមូលដ្ឋានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Creative tourism | ទម្រង់នៃទេសចរណ៍ដែលផ្តល់ឱកាសឱ្យភ្ញៀវទេសចរបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការរៀនសូត្រពីវប្បធម៌ និងរបៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនក្នុងសហគមន៍ ជាជាងគ្រាន់តែដើរមើលកម្សាន្ត។ វាទាមទារឱ្យមានអន្តរកម្មរវាងភ្ញៀវនិងអ្នកស្រុក។ | ដូចជាការទៅលេងផ្ទះមិត្តភ័ក្តិ ហើយចូលរួមធ្វើម្ហូបជាមួយគ្នា ជាជាងគ្រាន់តែអង្គុយរង់ចាំញ៉ាំអាហារដែលគេធ្វើរួច។ |
| Tangible heritage | បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ជារូបវន្តដែលអាចមើលឃើញ និងប៉ះពាល់បាន ដូចជា ប្រាសាទបុរាណ វត្តអារាម អគារប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវត្ថុសិល្បៈផ្សេងៗ ដែលជាភស្តុតាងនៃអតីតកាល។ | ដូចជាគ្រឿងអលង្ការ ឬផ្ទះចាស់កេរ្តិ៍ដំណែលពីដូនតាដែលអាចប៉ះ និងមើលឃើញផ្ទាល់ភ្នែក។ |
| Intangible heritage | បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី ដែលមិនអាចប៉ះពាល់បានដោយផ្ទាល់ ដូចជា ចំណេះដឹង ជំនឿ ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ភាសា និងរបាំប្រចាំតំបន់ ដែលរស់រានតាមរយៈការអនុវត្តប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្ស។ | ដូចជារូបមន្តធ្វើម្ហូបសម្ងាត់ ឬរឿងនិទានប្រចាំគ្រួសារដែលត្រូវបញ្ជូនបន្តពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ។ |
| Collective identity | អត្តសញ្ញាណរួម ឬលក្ខណៈសម្គាល់ទូទៅដែលសមាជិកក្នុងសង្គម ឬសហគមន៍មួយមានដូចគ្នា ដែលកើតចេញពីប្រវត្តិសាស្ត្រ ការចងចាំ និងបទពិសោធន៍រួមគ្នាក្នុងអតីតកាល។ | ដូចជាឯកសណ្ឋានសាលា ឬពាក្យស្លោកប្រចាំសាលាដែលធ្វើឱ្យសិស្សទាំងអស់មានអារម្មណ៍ថាខ្លួនជាក្រុមតែមួយ ទោះបីម្នាក់ៗមានចរិតខុសគ្នាក៏ដោយ។ |
| Marketing 4.0 | យុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារទំនើបដែលរួមបញ្ចូលគ្នារវាងការធ្វើទីផ្សារបែបប្រពៃណី និងឌីជីថល ដោយផ្តោតលើការតាមដានដំណាក់កាលទាំង៥របស់អតិថិជន (5A) គឺ៖ ដឹង (Aware), ទាក់ទាញ (Appeal), សួរ (Ask), ធ្វើសកម្មភាពទិញ (Act), និងគាំទ្រប្រាប់បន្ត (Advocate)។ | ដូចជាការឃើញទំនិញតាមហ្វេសប៊ុក (ដឹង) ចាប់អារម្មណ៍ (ទាក់ទាញ) ឆាតសួរតម្លៃ (សួរ) ទិញ (ធ្វើសកម្មភាព) និងថតផុសសរសើរប្រាប់មិត្តភ័ក្តិបន្ត (ប្រាប់បន្ត)។ |
| Multi - Stage Cluster Sampling | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូក្នុងការស្រាវជ្រាវបរិមាណ ដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមធំៗ រួចធ្វើការជ្រើសរើសដោយចៃដន្យជាដំណាក់កាលៗរហូតដល់បានបុគ្គលគោលដៅចុងក្រោយ ដើម្បីងាយស្រួលប្រមូលទិន្នន័យពីចំនួនប្រជាជនដែលនៅរាយប៉ាយ។ | ដូចជាការរើសសិស្សដើម្បីស្ទង់មតិ ដោយដំបូងរើសខេត្ត បន្ទាប់មករើសសាលាក្នុងខេត្តនោះ ហើយចុងក្រោយទើបរើសសិស្សក្នុងថ្នាក់នីមួយៗនៃសាលានោះ។ |
| Content analysis | វិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យគុណវុឌ្ឍិ ដោយយកអត្ថបទ ឬចម្លើយពីការសម្ភាសន៍មកអាន ចាត់ថ្នាក់ជាប្រធានបទ និងរកអត្ថន័យស្នូល ដើម្បីទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានជារួម។ | ដូចជាការអានសៀវភៅមួយក្បាល ហើយគូសចំណាំពាក្យគន្លឹះ ឬប្រធានបទសំខាន់ៗដើម្បីសង្ខេបថាសៀវភៅនោះចង់និយាយពីអ្វីជារួម។ |
| Living monument | តំបន់បេតិកភណ្ឌ ឬប្រាសាទបុរាណដែលមិនត្រឹមតែជាកន្លែងបាក់បែកសម្រាប់ទស្សនាប៉ុណ្ណោះទេ តែនៅមានសហគមន៍ ព្រះសង្ឃ ឬមនុស្សរស់នៅ និងនៅតែបន្តប្រើប្រាស់ទីតាំងនោះសម្រាប់សកម្មភាពសាសនា ឬសង្គមប្រចាំថ្ងៃ។ | ដូចជាផ្ទះបុរាណដែលអ្នកទេសចរមកមើលកម្សាន្តផង ហើយម្ចាស់ផ្ទះក៏នៅបន្តរស់នៅ ដាំបាយ និងដេកក្នុងផ្ទះនោះរាល់ថ្ងៃផងដែរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
