បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងការគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍ផ្អែកលើសហគមន៍ ដោយផ្តោតលើការវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាព និងកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់និរន្តរភាពនៃការចូលរួមរបស់សហគមន៍ក្នុងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ច្នៃប្រឌិតនៅកោះឡែណាំង ខេត្តសុងក្លា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តឡើងដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ (Mixed-methods) ដោយរួមបញ្ចូលទាំងការស្រាវជ្រាវបរិមាណ និងគុណភាព។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Quantitative Assessment (Survey & Descriptive Statistics) ការវាយតម្លៃបរិមាណ (ការស្ទង់មតិ និងស្ថិតិពិពណ៌នា) |
ផ្តល់ទិន្នន័យជាតួលេខច្បាស់លាស់ពីការយល់ឃើញរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ និងភ្ញៀវទេសចរចំនួនច្រើន (១៤០នាក់) ដែលងាយស្រួលក្នុងការប្រៀបធៀប។ | មិនបានផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតស៊ីជម្រៅអំពីមូលហេតុឫសគល់នៃបញ្ហានិងដំណោះស្រាយជាក់ស្តែងនោះទេ។ | ពិន្ទុមធ្យមនៃកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការគ្រប់គ្រងគឺ ២,៦២ (ទម្រង់ស្ថាប័ន ២,៩៥ សមាជិក ២,៩៤ ភ្ញៀវទេសចរ ២,៥៣ សហគ្រិន ២,៤៦)។ |
| Qualitative Assessment (In-depth Interviews & Focus Groups) ការវាយតម្លៃគុណភាព (ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ និងការពិភាក្សាក្រុម) |
ផ្តល់ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីបញ្ហាប្រឈមជាក់ស្តែងពីភាគីពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗ ថ្នាក់ដឹកនាំសហគមន៍ និងអ្នកជំនាញ។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើនក្នុងការប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យ (Content Analysis) ហើយលទ្ធផលអាចមានភាពលម្អៀងទៅតាមបុគ្គល។ | រកឃើញថាបញ្ហាចម្បងគឺគណៈកម្មការខ្វះចំណេះដឹង (២៧,១%) ខ្វះបទពិសោធន៍ (២៣,៦%) និងបញ្ហាការបែងចែកចំណូល។ |
| CBT Thailand Standard Assessment ការវាយតម្លៃតាមស្តង់ដារទេសចរណ៍សហគមន៍ (CBT Thailand) |
មានសូចនាករច្បាស់លាស់ (៣១ គោលដៅ ៦ ផ្នែក) ដែលជួយវាស់ស្ទង់កម្រិតការអភិវឌ្ឍធៀបនឹងស្តង់ដារជាតិបានត្រឹមត្រូវនិងមានប្រព័ន្ធច្បាស់លាស់។ | សហគមន៍ដែលទើបចាប់ផ្តើមអាចមានការលំបាកខ្លាំងក្នុងការបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌតម្រូវទាំងអស់ក្នុងពេលតែមួយ។ | សហគមន៍កោះឡែណាំងមិនទាន់ឆ្លងកាត់ស្តង់ដារនៅឡើយទេ (ផ្នែកវប្បធម៌ និងបរិស្ថានបានត្រឹម ៤ លើ ១០ ពិន្ទុ)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយថវិកាជាក់លាក់ឡើយ ប៉ុន្តែផ្តោតសំខាន់លើការប្រើប្រាស់ពេលវេលា និងធនធានមនុស្សសម្រាប់ការចុះប្រមូលទិន្នន័យនៅមូលដ្ឋាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសហគមន៍កោះឡែណាំង (Koh Lae Nang) ខេត្តសុងក្លា ប្រទេសថៃ ដែលមានបរិបទភូមិសាស្ត្រជាប់មាត់សមុទ្រ និងព្រៃកោងកាង។ ទិន្នន័យភាគច្រើនផ្តោតលើទស្សនៈរបស់អ្នកស្រុក និងមន្ត្រីមូលដ្ឋានថៃ។ សម្រាប់កម្ពុជា ការពឹងផ្អែកលើគំរូនេះទាំងស្រុងអាចនឹងមានភាពលម្អៀង ដោយសារសហគមន៍ទេសចរណ៍កម្ពុជា (ដូចជាតំបន់បឹងទន្លេសាប ឬតំបន់ភ្នំ) មានរចនាសម្ព័ន្ធសង្គម វប្បធម៌ ប្រភពចំណូល និងកម្រិតនៃការគាំទ្រពីស្ថាប័នរដ្ឋខុសពីប្រទេសថៃ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនិងគំរូគ្រប់គ្រងនេះពិតជាមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកកែច្នៃប្រើប្រាស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍សហគមន៍នៅប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម គំរូនេះផ្តល់នូវផែនទីចង្អុលផ្លូវមួយដ៏ច្បាស់លាស់សម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការផ្លាស់ប្តូរពីទេសចរណ៍សហគមន៍បែបធម្មតា ទៅជាទេសចរណ៍ច្នៃប្រឌិតដែលមានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរឹងមាំ និងមានការចូលរួមពិតប្រាកដ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Creative Tourism | ទម្រង់នៃទេសចរណ៍ដែលផ្តល់ឱកាសឱ្យភ្ញៀវទេសចរបានចូលរួមអនុវត្តផ្ទាល់ ផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ និងរៀនសូត្រពីរបៀបរស់នៅ ឬសិល្បៈប្រចាំតំបន់ ជាជាងការគ្រាន់តែដើរទស្សនាតាមរមណីយដ្ឋានធម្មតា។ | ដូចជាការដែលអ្នកមិនត្រឹមតែទៅមើលគេត្បាញហូលផាមួងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអ្នកបានចូលរួមរៀនត្បាញដោយផ្ទាល់ជាមួយអ្នកស្រុក។ |
| Community-Based Tourism (CBT) | ការអភិវឌ្ឍនិងគ្រប់គ្រងគោលដៅទេសចរណ៍ដោយប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋានផ្ទាល់ ដើម្បីធានាថាការសម្រេចចិត្ត និងអត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានបែងចែកទៅដល់សមាជិកសហគមន៍ដោយសមធម៌និងមាននិរន្តរភាព។ | ដូចជាការបើកអាជីវកម្មមួយដែលអ្នកភូមិទាំងអស់ជាម្ចាស់ភាគហ៊ុន រួមគ្នាធ្វើការ និងចែករំលែកប្រាក់ចំណេញជាមួយគ្នា ជំនួសឱ្យការឱ្យក្រុមហ៊ុនក្រៅស្រុកមកក្តោបក្តាប់។ |
| Mixed Method Research | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលប្រើប្រាស់ការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងទិន្នន័យបរិមាណ (ដូចជាការស្ទង់មតិជាតួលេខ) និងទិន្នន័យគុណភាព (ដូចជាការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ) ដើម្បីទទួលបានការយល់ដឹងកាន់តែទូលំទូលាយនិងស៊ីជម្រៅលើបញ្ហាណាមួយ។ | ដូចជាការពិនិត្យជំងឺដោយប្រើទាំងម៉ាស៊ីនវាស់សម្ពាធឈាម (តួលេខ) និងការសាកសួរពីអារម្មណ៍របស់អ្នកជំងឺ (គុណភាព) ទើបអាចសន្និដ្ឋានរោគសញ្ញាបានច្បាស់លាស់។ |
| Triangulation | បច្ចេកទេសផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពត្រឹមត្រូវនិងភាពជឿជាក់នៃទិន្នន័យស្រាវជ្រាវ ដោយធ្វើការប្រៀបធៀបព័ត៌មានដែលទទួលបានពីប្រភព វិធីសាស្ត្រ ឬអ្នកស្រាវជ្រាវច្រើនជាងមួយ។ | ដូចជាការសួរនាំសាក្សីបីនាក់ផ្សេងគ្នាពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍មួយ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ថាតើចម្លើយរបស់ពួកគេស៊ីសង្វាក់គ្នាឬអត់ មុននឹងសន្និដ្ឋានថានរណាខុស។ |
| Content Analysis | វិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យគុណភាព ដោយធ្វើការអាន ចាត់ថ្នាក់ និងទាញយកអត្ថន័យពីអត្ថបទកត់ត្រា បទសម្ភាសន៍ ឬឯកសារផ្សេងៗ ដើម្បីរកមើលគំរូ (Patterns) ឬប្រធានបទសំខាន់ៗដែលលេចធ្លោ។ | ដូចជាการអានសៀវភៅរាប់រយទំព័រ ហើយដកស្រង់យកតែចំណុចសំខាន់ៗមកចងក្រងជាក្រុមៗ ដើម្បីងាយស្រួលយល់ពីអត្ថន័យជារួម។ |
| Value added | ការបង្កើតចំណុចទាក់ទាញ លក្ខណៈពិសេស ឬគុណភាពបន្ថែមទៅលើផលិតផល និងសេវាកម្មទេសចរណ៍ដែលមានស្រាប់ ដើម្បីបង្កើនតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចនិងធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរពេញចិត្តក្នុងការចំណាយកាន់តែច្រើន។ | ដូចជាការយកផ្លែស្វាយធម្មតាដែលលក់បានថោក មកកែច្នៃជាដំណាប់ស្វាយវេចខ្ចប់យ៉ាងស្រស់ស្អាត ដែលអាចលក់បានថ្លៃជាងមុនទ្វេដង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
