Original Title: THỰC TRẠNG GÓP VỐN BẰNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT CHO CÁC HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ, SẢN XUẤT KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ស្ថានភាពនៃការចូលរួមទុនដោយប្រើប្រាស់សិទ្ធិប្រើប្រាស់ដីធ្លីសម្រាប់សកម្មភាពវិនិយោគ និងអាជីវកម្មអចលនទ្រព្យ

ចំណងជើងដើម៖ THỰC TRẠNG GÓP VỐN BẰNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT CHO CÁC HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ, SẢN XUẤT KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN

អ្នកនិពន្ធ៖ Dương Xuân Hiện (Trung tâm Phát triển và Ứng dụng khoa học công nghệ về đất đai), Bùi Lê Thanh (Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2024 Tạp chí Môi trường

វិស័យសិក្សា៖ Law & Economics

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយពីបញ្ហាប្រឈម និងភាពមិនច្បាស់លាស់នៃច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមទាក់ទងនឹងការចូលរួមទុនដោយប្រើប្រាស់សិទ្ធិប្រើប្រាស់ដីធ្លី (Land Use Rights) សម្រាប់គម្រោងអចលនទ្រព្យ។ វាបញ្ជាក់ពីភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នារវាងច្បាប់ភូមិបាល ច្បាប់វិនិយោគ និងច្បាប់សហគ្រាស ដែលបង្កការលំបាកដល់ការអនុវត្តរបស់ម្ចាស់អាជីវកម្ម។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការវិភាគលើឯកសារច្បាប់ និងការវាយតម្លៃលើស្ថានភាពជាក់ស្តែង ដើម្បីកំណត់ពីឧបសគ្គក្នុងការអនុវត្តយន្តការចូលរួមទុន និងស្នើដំណោះស្រាយជាយុទ្ធសាស្ត្រ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Bank Credit & Future Asset Sales (Current Baseline)
ការប្រមូលទុនតាមរយៈឥណទានធនាគារ និងការលក់អចលនទ្រព្យដែលនឹងកើតមានក្នុងអនាគត (គម្រោងកំពុងសាងសង់)
ងាយស្រួលសម្រាប់ម្ចាស់គម្រោងក្នុងការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មដោយប្រើប្រាស់ដើមទុនតិចតួច។ មានហានិភ័យខ្ពស់សម្រាប់អ្នកទិញ និងងាយរងគ្រោះនៅពេលធនាគាររឹតបន្តឹងឥណទាន។ ជាប្រភពទុនចម្បងនាពេលបច្ចុប្បន្ន ប៉ុន្តែបង្កើតហានិភ័យប្រព័ន្ធកម្រិតខ្ពស់។
Real Estate Securitization & Investment Funds
ការធ្វើមូលបត្រកម្មអចលនទ្រព្យ និងមូលនិធិវិនិយោគ (យន្តការស្នើឡើង)
ផ្តល់ប្រភពទុនរយៈពេលវែង កាត់បន្ថយហានិភ័យបុគ្គល និងមានតម្លាភាពខ្ពស់តាមរយៈទីផ្សារមូលបត្រ។ ទាមទារឱ្យមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ និងក្របខ័ណ្ឌច្បាប់រឹងមាំ (ដូចនៅអាមេរិក ឬសិង្ហបុរី)។ អាចជួយជំនួសការពឹងផ្អែកលើការលក់មុនពេលសាងសង់ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យទីផ្សារ។
Direct Land Use Right Capital Contribution
ការចូលរួមទុនដោយផ្ទាល់តាមរយៈសិទ្ធិប្រើប្រាស់ដីធ្លី
ប្រើប្រាស់តម្លៃដីធ្លីជាដើមទុនផ្ទាល់ដើម្បីបង្កើតសហគ្រាសរួមគ្នាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ជួបប្រទះភាពស្មុគស្មាញផ្នែកច្បាប់ដូចជាការបំបែកក្បាលដី និងលក្ខខណ្ឌតម្រូវឱ្យមានការធ្វើលិខិតយុត្តិធម៌ (Notarization) ដែលងាយនឹងត្រូវភាគីម្ខាងកេងចំណេញលុបចោលកិច្ចសន្យា។ ត្រូវការការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ដើម្បីធានាភាពស៊ីសង្វាក់គ្នារវាងច្បាប់ភូមិបាល និងច្បាប់សហគ្រាស។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ដោយសារឯកសារនេះជាការសិក្សាផ្នែកច្បាប់ និងគោលនយោបាយ ធនធានដែលត្រូវការគឺផ្តោតលើការកែទម្រង់ស្ថាប័ន ក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្ត និងទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះផ្អែកលើបរិបទច្បាប់ និងទីផ្សារអចលនទ្រព្យនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ជាមួយនឹងការប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួន។ វាក៏មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ដោយសារកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះការរីកលូតលាស់យ៉ាងឆាប់រហ័សនៃវិស័យអចលនទ្រព្យ ហើយពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការប្រមូលទុនពីការលក់មុនពេលសាងសង់ (ដូចជាគម្រោងបុរីជាដើម)។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រនៃការធ្វើកំណែទម្រង់ច្បាប់ និងការធ្វើពិពិធកម្មប្រភពទុននេះ គឺមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងវិស័យអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា។

កម្ពុជាគួរតែពង្រឹងក្របខ័ណ្ឌច្បាប់របស់ខ្លួនជាមុន ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់យន្តការហិរញ្ញប្បទានអចលនទ្រព្យដែលកាន់តែស្មុគស្មាញ និងការពារអ្នកវិនិយោគពីការឆបោក។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. វិភាគក្របខ័ណ្ឌច្បាប់កម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន: និស្សិតគប្បីចាប់ផ្តើមដោយការសិក្សាប្រៀបធៀប Cambodian Land Law 2001 និង Law on Commercial Enterprises ទាក់ទងនឹងការប្រើប្រាស់អចលនទ្រព្យជាដើមទុនភាគហ៊ុន។
  2. ស្រាវជ្រាវពីយន្តការហិរញ្ញប្បទានរបស់គម្រោងបុរី: ធ្វើការចុះវាស់ស្ទង់ ឬសម្ភាសន៍ដើម្បីស្វែងយល់ពីរបៀបដែលក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងស្រុកប្រមូលទុន (ឧទាហរណ៍៖ ការលក់មុនពេលសាងសង់ Pre-sales និងកម្ចីធនាគារ) និងវាយតម្លៃហានិភ័យពាក់ព័ន្ធ។
  3. សិក្សាពីការធ្វើមូលបត្រកម្មអចលនទ្រព្យ (REITs): ប្រើប្រាស់ឯកសារស្រាវជ្រាវពីទីផ្សារអន្តរជាតិ (ដូចជាសិង្ហបុរី ឬសហរដ្ឋអាមេរិក) ដើម្បីយល់ពីរបៀបដំណើរការ Real Estate Investment Trusts (REITs) និងលទ្ធភាពអនុវត្តនៅទីផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា។
  4. បង្កើតសំណើគោលនយោបាយ (Policy Brief): សរសេរសំណើគោលនយោបាយមួយផ្ញើទៅកាន់ MLMUPCSERC ដោយស្នើសុំការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីការផាកពិន័យចំពោះការប្រមូលទុនខុសច្បាប់ និងយន្តការសម្រួលដល់ការវិនិយោគរួម។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Land Use Rights (Quyền sử dụng đất) សិទ្ធិស្របច្បាប់ដែលរដ្ឋប្រគល់ឱ្យបុគ្គល ឬស្ថាប័នក្នុងការប្រើប្រាស់ កេងចំណេញ និងចាត់ចែងដីធ្លីក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ ដោយរដ្ឋនៅតែជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខ។ ដូចជាការជួលដីគេរយៈពេលយូរ ដែលយើងមានសិទ្ធិសាងសង់និងប្រើប្រាស់វា តែយើងមិនមែនជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិដីនោះទេ។
Capital Contribution (Góp vốn) ការផ្ទេរទ្រព្យសម្បត្តិ (ដូចជាសាច់ប្រាក់ ដីធ្លី ឬបច្ចេកវិទ្យា) ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនមួយដើម្បីបង្កើតជាដើមទុនចុះបញ្ជី (ទុនវិនិយោគរួម) ដែលផ្តល់សិទ្ធិជាម្ចាស់ភាគហ៊ុនដល់អ្នកចូលរួម។ ដូចជាការយកអង្ករ ស្ករ និងសណ្តែក មកលាយចូលគ្នាដើម្បីធ្វើនំមួយ ដោយអ្នកម្នាក់ៗនឹងទទួលបានចំណែកនំទៅតាមតម្លៃអ្វីដែលខ្លួនបានបង់។
Real Estate Securitization (Chứng khoán hóa bất động sản) ដំណើរការនៃការបំប្លែងទ្រព្យសកម្មអចលនទ្រព្យដែលមិនងាយប្តូរជាសាច់ប្រាក់ (ដូចជាអគារ ឬគម្រោងដីធ្លី) ទៅជាមូលបត្រដែលអាចទិញលក់បាននៅលើទីផ្សារភាគហ៊ុន ដើម្បីប្រមូលទុនពីសាធារណជន។ ដូចជាការហែកអគារពាណិជ្ជកម្មមួយជាបំណែកភាគហ៊ុនតូចៗរាប់ពាន់ដុំ ហើយលក់បំណែកនីមួយៗទៅឱ្យមនុស្សជាច្រើនដែលអាចទិញវាបានក្នុងតម្លៃទាប។
Housing Savings Fund (Quỹ tiết kiệm nhà ở) ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ឬយន្តការដែលប្រមូលប្រាក់សន្សំពីបុគ្គលទូទៅ ហើយផ្តល់ឥណទានក្នុងអត្រាការប្រាក់ទាបត្រឡប់ទៅឱ្យសមាជិកវិញ ដើម្បីទិញ ឬសាងសង់លំនៅដ្ឋាន។ ដូចជាការលេងតុងទីនសម្រាប់ទិញផ្ទះ ដែលសមាជិកសន្សំលុយរួមគ្នា ហើយអ្នកដែលត្រូវការប្រាក់អាចខ្ចីយកទៅទិញផ្ទះបានក្នុងអត្រាការប្រាក់ទាប។
Capital Mobilization (Huy động vốn) សកម្មភាពរបស់សហគ្រាសក្នុងការស្វែងរក និងទាក់ទាញប្រភពហិរញ្ញប្បទានពីខាងក្រៅ (ដូចជាការខ្ចីធនាគារ បោះផ្សាយសញ្ញាប័ណ្ណ ឬលក់គម្រោងមុនសាងសង់) ដើម្បីយកមកគាំទ្រដល់ប្រតិបត្តិការ ឬគម្រោងវិនិយោគរបស់ខ្លួន។ ដូចជាការដើររៃអង្គាសប្រាក់ ឬស្វែងរកអ្នកចូលហ៊ុនបន្ថែម ដើម្បីយកលុយមកពង្រីកហាងកាហ្វេ។
Notarization and Authentication (Công chứng, chứng thực) នីតិវិធីច្បាប់ដែលមន្ត្រីសាធារណៈ ឬអ្នកច្បាប់ដែលមានសិទ្ធិ (សារការី) បញ្ជាក់ពីភាពត្រឹមត្រូវ ភាពស្របច្បាប់ និងឆន្ទៈពិតប្រាកដរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងកិច្ចសន្យា ឬឯកសារណាមួយ។ ដូចជាការឱ្យមេភូមិ ឬមេឃុំ ជួយផ្តិតមេដៃធ្វើសាក្សីដឹងឮរាល់ពេលមានការទិញលក់ដីធ្លី ដើម្បីបញ្ជាក់ថាការលក់នោះគឺពិតប្រាកដ និងត្រឹមត្រូវ។
Charter Capital (Vốn điều lệ) ចំនួនដើមទុនសរុបដែលភាគទុនិក ឬសមាជិកក្រុមហ៊ុនបានរួមចំណែក ឬសន្យាថានឹងរួមចំណែកក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ ហើយត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងលក្ខន្តិកៈរបស់ក្រុមហ៊ុន។ ដូចជាចំនួនប្រាក់សរុបដែលម្ចាស់ហាងទាំងអស់បានសន្យាថានឹងដាក់ចូលជាធុងលុយរួមសម្រាប់ដំណើរការហាង។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖