Original Title: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT ĐẤT ĐAI TRONG HOẠT ĐỘNG XỬ LÝ TÀI SẢN BẢO ĐẢM CỦA CÔNG TY QUẢN LÝ TÀI SẢN (VAMC)
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការធ្វើឱ្យល្អឥតខ្ចោះនូវច្បាប់ភូមិបាលក្នុងសកម្មភាពចាត់ចែងទ្រព្យធានារបស់ក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងទ្រព្យសកម្ម (VAMC)

ចំណងជើងដើម៖ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT ĐẤT ĐAI TRONG HOẠT ĐỘNG XỬ LÝ TÀI SẢN BẢO ĐẢM CỦA CÔNG TY QUẢN LÝ TÀI SẢN (VAMC)

អ្នកនិពន្ធ៖ TRẦN THỊ CẨM NHUNG (Trường Đại học Cần Thơ), LÊ VĂN ĐẠI (Công ty cổ phần xây dựng và thương mại Vạn Phát), NGUYỄN THỊ MỸ LINH (Trường Đại học Cần Thơ)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2023 Tạp chí Pháp luật và Thực tiễn

វិស័យសិក្សា៖ Law

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ អត្ថបទនេះវិភាគពីឧបសគ្គផ្លូវច្បាប់ក្នុងច្បាប់ភូមិបាលឆ្នាំ ២០១៣ របស់ប្រទេសវៀតណាម ទាក់ទងនឹងការចាត់ចែងបំណុលអាក្រក់ដែលធានាដោយសិទ្ធិប្រើប្រាស់ដីធ្លីនៅក្នុងគម្រោងអចលនទ្រព្យដោយក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងទ្រព្យសកម្ម (VAMC)។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវិភាគច្បាប់ដើម្បីវាយតម្លៃភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នារវាងច្បាប់ភូមិបាល ច្បាប់រដ្ឋប្បវេណី និងសេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋសភាស្តីពីការដោះស្រាយបំណុល។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Current Legal Framework (Land Law 2013)
ក្របខ័ណ្ឌច្បាប់បច្ចុប្បន្ន (ច្បាប់ភូមិបាលឆ្នាំ ២០១៣ និងសេចក្តីសម្រេច ៤២/២០១៧)
មានការគាំទ្រខ្លះៗពីសេចក្តីសម្រេច ៤២/២០១៧ ក្នុងការដោះស្រាយបំណុលអាក្រក់របស់ស្ថាប័នឥណទាន និងអនុញ្ញាតឱ្យបង្កើតក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងទ្រព្យសកម្ម (VAMC)។ VAMC ជាស្ថាប័នសេដ្ឋកិច្ច មិនមែនជាស្ថាប័នឥណទាន ដូច្នេះមិនមានសិទ្ធិស្របច្បាប់ក្នុងការទទួលសិទ្ធិបញ្ចាំដីធ្លីទេ។ ម្យ៉ាងទៀត ច្បាប់មិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្ទេរសិទ្ធិគម្រោងអចលនទ្រព្យដែលមិនទាន់សាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរួចរាល់នោះទេ។ គម្រោងអចលនទ្រព្យជាប់គាំង VAMC មិនអាចលក់ឡាយឡុងទ្រព្យបញ្ចាំដើម្បីរំដោះបំណុលអាក្រក់បាន។
Proposed Legal Framework (Amended Land Law)
ក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ដែលបានស្នើឡើង (វិសោធនកម្មច្បាប់ភូមិបាល)
អនុញ្ញាតឱ្យស្ថាប័នសេដ្ឋកិច្ច (ដូចជា VAMC) និងស្ថាប័នទិញលក់បំណុលផ្សេងទៀតអាចទទួលបញ្ចាំសិទ្ធិប្រើប្រាស់ដីធ្លី និងបន្ធូរបន្ថយលក្ខខណ្ឌផ្ទេរសិទ្ធិសម្រាប់គម្រោងដែលមិនទាន់បញ្ចប់ការសាងសង់។ ទាមទារឱ្យមានការកែទម្រង់ច្បាប់ស៊ីជម្រៅ ការអនុម័តពីរដ្ឋសភា និងយន្តការត្រួតពិនិត្យតឹងរ៉ឹងដើម្បីជៀសវាងការកេងប្រវ័ញ្ចលើការទិញលក់ដីធ្លី។ ជួយរំដោះបំណុលអាក្រក់បានឆាប់រហ័ស ផ្តល់ចរន្តសាច់ប្រាក់ដល់ប្រព័ន្ធធនាគារ និងជួយសង្គ្រោះទីផ្សារអចលនទ្រព្យដែលកំពុងជាប់គាំង។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយលើធនធានបច្ចេកវិទ្យាទេ ដោយសារវាជាការសិក្សាផ្នែកច្បាប់ តែវាទាមទារនូវការគាំទ្រផ្នែកគោលនយោបាយ និងការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ជាបន្ទាន់។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះផ្តោតទាំងស្រុងលើក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ភូមិបាលឆ្នាំ ២០១៣ របស់ប្រទេសវៀតណាម និងសកម្មភាពដោះស្រាយបំណុលរបស់ក្រុមហ៊ុន VAMC។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា វាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការស្វែងយល់ពីរបៀបដែលប្រទេសជិតខាងដោះស្រាយបញ្ហាបំណុលអាក្រក់ក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ ដើម្បីជាមេរៀនសម្រាប់រៀបចំច្បាប់ទប់ទល់នឹងវិបត្តិស្រដៀងគ្នានេះ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

ការសិក្សានេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការរៀបចំយន្តការផ្លូវច្បាប់ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិបំណុលអាក្រក់ក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យដែលកំពុងកើនឡើង។

ជារួម បទពិសោធន៍របស់វៀតណាមគឺជាមេរៀនដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការធ្វើសមកាលកម្មរវាងច្បាប់គ្រប់គ្រងដីធ្លី និងច្បាប់ហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីជៀសវាងការជាប់គាំងនៃលំហូរសាច់ប្រាក់នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាពីក្របខ័ណ្ឌច្បាប់គ្រប់គ្រងទ្រព្យបញ្ចាំនៅកម្ពុជា: និស្សិតគួរសិក្សាប្រៀបធៀប Civil Code of Cambodia និង Law on Secured Transactions ទាក់ទងនឹងសិទ្ធិរបស់ម្ចាស់បំណុល ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ និងភាគីទីបី ក្នុងការរឹបអូស និងលក់ឡាយឡុងអចលនទ្រព្យ។
  2. វិភាគពីយន្តការគ្រប់គ្រងបំណុលអាក្រក់ក្នុងតំបន់: ស្រាវជ្រាវពីតួនាទី និងប្រតិបត្តិការរបស់ Asset Management Companies (AMCs) នៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន (ដូចជានៅថៃ ឬវៀតណាម) និងវាយតម្លៃថាតើកម្ពុជាត្រូវការការបង្កើតស្ថាប័នរដ្ឋស្រដៀងគ្នានេះដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិបំណុលដែរឬទេ។
  3. សិក្សាពីលក្ខខណ្ឌនៃការផ្ទេរគម្រោងអចលនទ្រព្យជាប់គាំង: ពិនិត្យមើលបទប្បញ្ញត្តិរបស់ Ministry of Land Management, Urban Planning and Construction (MLMUPC) ជុំវិញលក្ខខណ្ឌក្នុងការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិគម្រោងបុរី ឬខុនដូដែលមិនទាន់សាងសង់រួចរាល់ នៅពេលដែលម្ចាស់គម្រោងក្ស័យធន។
  4. សរសេរអត្ថបទគោលនយោបាយស្នើដំណោះស្រាយ: សរសេរអត្ថបទគោលនយោបាយ (Policy Brief) ដោយប្រើប្រាស់ទិន្នន័យជាក់ស្តែង ដើម្បីស្នើឱ្យមានការធ្វើវិសោធនកម្ម ឬបង្កើតប្រកាសថ្មី ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការជួញដូរបំណុល និងការសង្គ្រោះគម្រោងអចលនទ្រព្យប្រកបដោយភាពបត់បែន និងមានតម្លាភាពនៅកម្ពុជា។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Vietnam Asset Management Company (VAMC) ជាក្រុមហ៊ុនរដ្ឋពិសេសមួយនៅប្រទេសវៀតណាម ដែលបង្កើតឡើងដើម្បីទិញយកបំណុលអាក្រក់ពីស្ថាប័នឥណទាន និងចាត់ចែងលក់ទ្រព្យបញ្ចាំដើម្បីជួយស្ដារស្ថិរភាពប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុជាតិ។ ដូចជា "មន្ទីរពេទ្យសង្គ្រោះបន្ទាន់" មួយដែលទទួលទិញយក "ជំងឺបំណុល" ពីធនាគារ ដើម្បីជួយឱ្យធនាគារមានសុខភាពហិរញ្ញវត្ថុល្អឡើងវិញ។
bad debts ឥណទាន ឬប្រាក់កម្ចីដែលអតិថិជនមិនមានលទ្ធភាពសងត្រឡប់មកវិញតាមកាលកំណត់ ដែលធ្វើឱ្យធនាគារ ឬស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុប្រឈមនឹងការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ដូចជាលុយដែលយើងឱ្យមិត្តភក្តិខ្ចី ហើយដឹងច្បាស់ថាមិត្តភក្តិនោះគ្មានលុយ ឬគ្មានបំណងសងយើងវិញទេ។
land use rights សិទ្ធិស្របច្បាប់ដែលរដ្ឋប្រគល់ឱ្យបុគ្គល ឬស្ថាប័នណាមួយក្នុងការកាន់កាប់ និងប្រើប្រាស់ដីធ្លី (ដោយសារនៅប្រទេសវៀតណាម រដ្ឋជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខលើដីធ្លីទាំងអស់)។ ដូចជាការជួលដីពីរដ្ឋក្នុងរយៈពេលយូរអង្វែង (ឧទាហរណ៍ ៥០ឆ្នាំ) ដែលអ្នកមានសិទ្ធិសាងសង់ ឬលក់សិទ្ធិនេះបន្ត តែអ្នកមិនមែនជាម្ចាស់ដី១០០%ទេ។
mortgagee ស្ថាប័ន ឬបុគ្គល (ជាទូទៅគឺធនាគារ ឬស្ថាប័នឥណទាន) ដែលទទួលយកទ្រព្យបញ្ចាំពីអ្នកខ្ចី ដើម្បីទុកជាការធានាថាអ្នកខ្ចីនឹងសងប្រាក់កម្ចីត្រឡប់មកវិញ។ ដូចជាម្ចាស់ហាងបញ្ចាំ ដែលទទួលទុកខ្សែកមាសរបស់យើង ដើម្បីធានាថាយើងនឹងយកលុយមកសងគាត់វិញ។
collateral assets ទ្រព្យសម្បត្តិដែលមានតម្លៃ (ដូចជាដីធ្លី ផ្ទះ អគារពាណិជ្ជកម្ម) ដែលត្រូវបានដាក់បញ្ចាំនៅស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីធានាលើការសងបំណុល ហើយអាចត្រូវរឹបអូសបើសិនជាគ្មានការសង។ ដូចជារបស់មានតម្លៃដែលយើងដាក់បញ្ចាំទុកនៅកន្លែងគេ បើមិនមានលុយលោះទេ របស់នោះនឹងធ្លាក់ទៅជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកឱ្យខ្ចី។
auctioning ដំណើរការលក់ទ្រព្យសម្បត្តិ (ជាពិសេសទ្រព្យដែលរឹបអូសបានពីការមិនសងបំណុល) ជាសាធារណៈ ដោយអ្នកណាហ៊ានឱ្យថ្លៃខ្ពស់ជាងគេ នឹងក្លាយជាម្ចាស់ទ្រព្យនោះ។ ដូចជាការប្រកួតប្រជែងតថ្លៃគ្នានៅទីសាធារណៈ អ្នកណាស្រែកឱ្យលុយច្រើនជាងគេ អ្នកនោះឈ្នះបានរបស់នោះយកទៅ។
economic organization នីតិបុគ្គល ឬក្រុមហ៊ុនដែលធ្វើអាជីវកម្មដើម្បីស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ ដែលតាមច្បាប់វៀតណាម ស្ថាប័នទាំងនេះមានសិទ្ធិអំណាចផ្លូវច្បាប់ខុសពីស្ថាប័នឥណទាន (ធនាគារ) ក្នុងការទទួលបញ្ចាំដីធ្លី។ ដូចជាក្រុមហ៊ុនសាងសង់ ឬក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មទូទៅ ដែលមិនមែនជាធនាគារ ហើយមិនអាចទទួលបញ្ចាំផ្ទះដីដូចធនាគារបានទេ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖