បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃកម្រិតនៃការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការចូលរួមរបស់ពួកគេក្នុងការអភិវឌ្ឍសាលាក្រុងចៅព្រះយាសុរ៉ាសាក់ ស្រុកស៊ីរ៉ាឆា ខេត្តជុនបុរី ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តបរិមាណ ដោយប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈកម្រងសំណួរពីប្រជាពលរដ្ឋដែលមានអាយុ ១៨ ឆ្នាំឡើងទៅ ចំនួន ៤០០ នាក់ នៅក្នុងសហគមន៍ចំនួន ៤៥។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Stepwise Multiple Regression ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណតាមជំហាន |
អាចជ្រើសរើសអថេរដែលល្អបំផុតសម្រាប់ការទស្សន៍ទាយ ដោយកាត់ចោលកត្តាដែលមិនមានឥទ្ធិពល។ វាជួយកាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញនៃគំរូស្ថិតិ។ | ទាមទារទំហំគំរូទិន្នន័យធំល្មម និងត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់ការសន្មត់នៃស្ថិតិ (Statistical Assumptions) យ៉ាងតឹងរ៉ឹងមុននឹងដំណើរការវិភាគ។ | រកឃើញថាកត្តា 'ការទទួលស្គាល់ព័ត៌មាន' តែមួយគត់ដែលជះឥទ្ធិពលជាវិជ្ជមាន និងអាចព្យាករណ៍ពីការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋបាន ៣៦.៥០% (R² = 0.365) ក្នុងកម្រិតសារៈសំខាន់ 0.01។ |
| Pearson Correlation ការវិភាគមេគុណសហសម្ព័ន្ធ Pearson |
បង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីកម្រិត និងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរនីមួយៗ (វិជ្ជមាន ឬអវិជ្ជមាន)។ ងាយស្រួលក្នុងការបកស្រាយលទ្ធផលបឋម។ | ត្រឹមតែបង្ហាញពីទំនាក់ទំនង តែមិនអាចបញ្ជាក់ពីភាពជាបុព្វហេតុ និងផលវិបាក (Cause-and-effect relationship) បានទេ។ | កត្តាទាំង៣ (ព័ត៌មាន, ចំណេះដឹង, អ្នកដឹកនាំ) សុទ្ធតែមានទំនាក់ទំនងជាវិជ្ជមានជាមួយការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងកម្រិត 0.01។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះពឹងផ្អែកចម្បងទៅលើការចុះប្រមូលទិន្នន័យពីប្រជាពលរដ្ឋដោយផ្ទាល់ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិសម្រាប់វិភាគ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសាលាក្រុងចៅព្រះយាសុរ៉ាសាក់ ដែលជាតំបន់មានការរីកចម្រើនផ្នែកឧស្សាហកម្ម និងនគរូបនីយកម្មយ៉ាងលឿននៅប្រទេសថៃ។ ប្រជាសាស្រ្តភាគច្រើនរួមមានពលករចំណាកស្រុក និងអ្នកធ្វើការរោងចក្រ ដែលអាចមានពេលវេលា ឬចំណាប់អារម្មណ៍តិចតួចក្នុងការចូលរួមការងារសហគមន៍។ បរិបទនេះមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាទៅនឹងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ឬក្រុងរណបថ្មីៗនៅកម្ពុជា ដែលទាមទារការយល់ដឹងពីបញ្ហាសង្គមស្រដៀងគ្នា។
ការរកឃើញពីការស្រាវជ្រាវនេះមានតម្លៃយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការកែទម្រង់រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ (D&D) នៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការពង្រឹងតម្លាភាព និងការបញ្ជូនព័ត៌មានទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋ គឺជាកូនសោរដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុត ក្នុងការជំរុញឱ្យពួកគេចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍មូលដ្ឋានប្រកបដោយចីរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Multiple regression analysis | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីទស្សន៍ទាយតម្លៃនៃអថេរតាម (Dependent Variable) ដូចជាកម្រិតនៃការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដោយពឹងផ្អែកលើអថេរឯករាជ្យ (Independent Variables) ផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ។ វាជួយប្រាប់ថាតើកត្តាណាខ្លះមានឥទ្ធិពលពិតប្រាកដ និងកម្រិតណា។ | ដូចជាការរកមើលថាតើគ្រឿងផ្សំអ្វីខ្លះ (អំបិល ស្ករ ម្ទេស) ដែលធ្វើឱ្យសម្លមួយឆ្នាំងមានរសជាតិឆ្ងាញ់ជាងគេ។ |
| Stepwise method | ជានីតិវិធីស្វ័យប្រវត្តិមួយក្នុងការវិភាគតំរែតំរង់ ដែលកម្មវិធីកុំព្យូទ័រនឹងធ្វើការវាយតម្លៃ រួចជ្រើសរើសបញ្ចូល ឬដកចេញនូវអថេរនីមួយៗម្តងមួយៗ ដើម្បីរកមើលបណ្តុំកត្តាណាដែលផ្តល់ការព្យាករណ៍បានត្រឹមត្រូវបំផុត ហើយលុបចោលកត្តាដែលគ្មានប្រយោជន៍។ | ដូចជាការសាកល្បងដាក់កីឡាករចូលលេងក្នុងក្រុមម្តងម្នាក់ រួចដកអ្នកដែលមិនសូវពូកែចេញ ដើម្បីរកឱ្យឃើញក្រុមជម្រើសដំបូងដែលខ្លាំងបំផុត។ |
| Proportional stratified random sampling | ជាបច្ចេកទេសជ្រើសរើសក្រុមគំរូ ដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់/សហគមន៍) ជាមុនសិន រួចទើបជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមពីក្រុមនីមួយៗដោយចៃដន្យ ក្នុងសមាមាត្រដែលត្រូវគ្នានឹងទំហំជាក់ស្តែងនៃក្រុមនោះធៀបនឹងប្រជាជនសរុប។ | ដូចជាការភ្លក់នំខេកដែលមានច្រើនស្រទាប់ដោយកាត់យកមួយចំនិតពីលើដល់ក្រោម ដើម្បីឱ្យប្រាកដថាអ្នកបានភ្លក់រសជាតិគ្រប់ស្រទាប់ទាំងអស់ក្នុងបរិមាណសមាមាត្ររបស់វា។ |
| Alpha coefficient | ត្រូវបានស្គាល់ថា Cronbach's Alpha វាគឺជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាយតម្លៃ "ភាពជឿជាក់បាន" (Reliability) ឬភាពស៊ីសង្វាក់គ្នានៃកម្រងសំណួរ។ វាវាស់ថាតើសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងក្រុមតែមួយកំពុងផ្តោតលើការវាស់ស្ទង់ពីគោលគំនិតតែមួយដូចគ្នាដែរឬទេ (ពិន្ទុ > 0.7 គឺអាចទទួលយកបាន)។ | ដូចជាការបាញ់ស៊ីបជាច្រើនដង ប្រសិនបើគ្រាប់កាំភ្លើងប៉ះចំកន្លែងក្បែរៗគ្នារហូត នោះបញ្ជាក់ថាកាំភ្លើងនោះមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់ទោះបីជាបាញ់ប៉ុន្មានដងក៏ដោយ។ |
| Likert's scale | ជាទម្រង់នៃសំណួរវាស់ស្ទង់អាកប្បកិរិយា ដែលប្រើជាទូទៅក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដើម្បីស្នើឱ្យអ្នកឆ្លើយបញ្ជាក់ពីកម្រិតនៃការយល់ស្រប ឬការពេញចិត្តរបស់ពួកគេ (ជាទូទៅមាន ៤ ទៅ ៥ កម្រិត ដូចជា៖ ពេញចិត្តបំផុត ពេញចិត្ត មធ្យម តិចតួច តិចតួចបំផុត) ទៅលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយ។ | ដូចជារបារវាយតម្លៃសេវាកម្មនៅតាមធនាគារ ដែលឱ្យយើងចុចរូបតុក្កតាញញឹម ធម្មតា ឬមុខក្រហម ដើម្បីបង្ហាញពីកម្រិតនៃអារម្មណ៍របស់យើង។ |
| Tacit knowledge | ជាប្រភេទចំណេះដឹងដែលកើតចេញពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ ការអនុវត្ត ជំនាញ ឬការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅរបស់បុគ្គល ដែលមានភាពលំបាកក្នុងការសរសេរចងក្រងជាសៀវភៅ ឬពន្យល់ប្រាប់អ្នកដទៃឱ្យយល់បានយ៉ាងងាយស្រួល។ | ដូចជាជំនាញជិះកង់ ឬហែលទឹក ដែលយើងចេះដោយសារការអនុវត្តផ្ទាល់ តែពិបាកនឹងសរសេរសៀវភៅបង្រៀនអ្នកផ្សេងឱ្យចេះជិះតាមរយៈការអានណាស់។ |
| Explicit knowledge | ជាចំណេះដឹងទូទៅដែលងាយស្រួលក្នុងការប្រមូល ចងក្រង សរសេរជាឯកសារ (អត្ថបទ សំឡេង វីដេអូ) ទ្រឹស្តី លក្ខន្តិកៈ និងងាយស្រួលក្នុងការផ្ទេរ ឬចែករំលែកទៅកាន់អ្នកដទៃនៅក្នុងអង្គភាព។ | ដូចជាសៀវភៅរូបមន្តធ្វើម្ហូប ដែលអ្នកណាក៏អាចអាន រួចរៀនធ្វើតាមបានយ៉ាងងាយស្រួល។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
