បញ្ហា (The Problem)៖ តើការជ្រើសរើសរចនាសម្ព័ន្ធបញ្ជា (Control structure) ណាដែលល្អបំផុតសម្រាប់ធានាស្ថិរភាពនៅក្នុងដំណើរការគីមីដែលមានលក្ខណៈមិនលីនេអ៊ែរយ៉ាងដូចម្តេច?
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះស្នើឡើងនូវវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃដោយបែងចែកប្រព័ន្ធគំរូគីមីជាផ្នែកដែលអាចបញ្ជាបាន និងមិនអាចបញ្ជាបាន ដោយប្រើទ្រឹស្តីអកម្មភាព (Passivity) ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាព។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Heat Exchanger Network (HEN) - Structure I & II រចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញប្តូរកម្តៅទី១ និងទី២ |
មានភាពសាមញ្ញក្នុងការរចនា និងស៊ីថាមពលតិចជាងរចនាសម្ព័ន្ធទី៤ (ប្រើប្រាស់ថាមពលប្រមាណ ១.៤៦ MJ ក្នុង ១០ វិនាទី)។ | មិនអាចគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពគោលដៅនៃចរន្តទឹកត្រជាក់ (C2) បានពេញលេញទេ នៅពេលសីតុណ្ហភាពប្រភពកម្តៅធ្លាក់ចុះដល់ ១៨០ អង្សាសេ។ | មិនអាចរក្សាស្ថិរភាពសីតុណ្ហភាពគោលដៅបានគ្រប់កាលៈទេសៈ ទោះបីជាស៊ីថាមពលតិចក៏ដោយ។ |
| Heat Exchanger Network (HEN) - Structure IV រចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញប្តូរកម្តៅទី៤ (មានវ៉ាល់២ដើម្បីបំបែកថាមពល) |
អាចគ្រប់គ្រង និងរក្សាសីតុណ្ហភាពគោលដៅនៃចរន្តទាំងអស់បានល្អឥតខ្ចោះ និងមានស្ថិរភាពខ្ពស់ក្នុងការទប់ទល់នឹងការប្រែប្រួល។ | ទាមទារការប្រើប្រាស់វ៉ាល់បញ្ជាច្រើនជាងមុន និងស៊ីថាមពលច្រើនជាងគេបំផុត (១.៤៨ MJ ក្នុង ១០ វិនាទី)។ | ត្រូវបានវាយតម្លៃថាជារចនាសម្ព័ន្ធដែលល្អបំផុតសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ ទោះបីជាស៊ីថាមពលអតិបរមាក៏ដោយ ព្រោះវាធានាបាននូវគោលដៅផលិតកម្ម។ |
| Continuous Fermentation - Biomass and Flow rate pairing ការចាប់គូរវាងកំហាប់ជីវម៉ាស និងអត្រាលំហូរ ក្នុងដំណើរការបន្ទុំបន្ត |
ផ្តល់តម្លៃ LfS តូចជាងសូន្យ ដែលធានាបាននូវស្ថិរភាពពេញលេញនៃផ្នែកដែលមិនអាចបញ្ជាបាន (Uncontrollable part)។ | តម្រូវឱ្យមានការបន្ថយអត្រាលំហូរ (Flow rate) ដើម្បីកែតម្រូវកំហាប់ជីវម៉ាសនៅក្នុងធុងបន្ទុំ ពេលមានការរំខាន។ | ជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុត និងមានស្ថិរភាពជាងការចាប់គូរវាងកំហាប់ស៊ុបស្ត្រាត និងអត្រាលំហូរ (Substrate-flow rate pairing)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការធ្វើគំរូគណិតវិទ្យា (Mathematical modeling) និងការក្លែងធ្វើតាមកុំព្យូទ័រ (Computer simulation) ដោយមិនទាមទារឧបករណ៍ពិសោធន៍រាងកាយផ្ទាល់នោះទេ។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យក្លែងធ្វើ (Simulated data) ដែលបានមកពីគំរូគណិតវិទ្យាស្តង់ដារសម្រាប់បណ្តាញឧបករណ៍ប្តូរកម្តៅ និងដំណើរការបន្ទុំ ដោយប្រើប្រាស់ប៉ារ៉ាម៉ែត្រពីអក្សរសិល្ប៍អន្តរជាតិ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការខ្វះខាតទិន្នន័យជាក់ស្តែងពីរោងចក្រឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុក អាចជាឧបសគ្គមួយក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់ និងកែតម្រូវភាពត្រឹមត្រូវនៃគំរូទាំងនេះ ឱ្យស្របទៅនឹងបរិបទផលិតកម្មជាក់ស្តែង។
វិធីសាស្ត្រផ្អែកលើអកម្មភាព (Passivity-based approach) នេះ មានសក្តានុពលក្នុងការជួយពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពឧស្សាហកម្មគីមីចំណីអាហារ និងថាមពលនៅកម្ពុជា តាមរយៈការរចនាប្រព័ន្ធបញ្ជាដែលធានាស្ថិរភាពខ្ពស់។
ជារួម ការអនុវត្តទ្រឹស្តីនេះនឹងទាមទារឱ្យមានការបណ្តុះបណ្តាលវិស្វករគីមីកម្រិតខ្ពស់ ប៉ុន្តែវាអាចជួយឧស្សាហកម្មកម្ពុជាកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយថាមពល និងបង្កើនស្ថិរភាពខ្សែចង្វាក់ផលិតកម្ម។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Passivity (អកម្មភាព) | ក្នុងប្រព័ន្ធបញ្ជា វាគឺជាលក្ខណៈមួយដែលប្រព័ន្ធមិនបង្កើតថាមពលដោយខ្លួនឯងទេ ប៉ុន្តែវាផ្ទុក ឬប្រើប្រាស់ថាមពលដែលបានផ្គត់ផ្គង់ពីខាងក្រៅ។ ប្រព័ន្ធនេះមានស្ថិរភាពដោយធម្មជាតិ ព្រោះថាមពលដែលវាផ្ទុក (Storage) វាតែងតែតិចជាង ឬស្មើនឹងថាមពលដែលទទួលបាន (Supply)។ | ប្រៀបដូចជាគណនីធនាគារមួយ ដែលមិនអាចឲ្យអ្នកដកប្រាក់លើសពីអ្វីដែលអ្នកបានដាក់បញ្ចូលនោះទេ។ |
| Kalman-Yacubovich-Popov (KYP) Property (លក្ខណសម្បត្តិ Kalman-Yacubovich-Popov) | ជាទ្រឹស្តីបទគណិតវិទ្យាដែលផ្សារភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌនៃប្រព័ន្ធអកម្មភាព (Passivity) ទៅនឹងសមីការលំហរដ្ឋ (State-space)។ វាជួយធានាថាប្រព័ន្ធមួយពិតជាមានស្ថិរភាព ប្រសិនបើគេអាចរកឃើញអនុគមន៍ថាមពល (Storage function) ដែលសមស្រប។ | ដូចជាវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ថា ម៉ាស៊ីនមួយមានសុវត្ថិភាព និងមិនអាចផ្ទុះបាន ដោយផ្អែកលើការគណនាច្បាស់លាស់នៃកម្រិតថាមពលរបស់វា។ |
| Controllability (លទ្ធភាពនៃការបញ្ជា / សមត្ថភាពបញ្ជា) | សមត្ថភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ធាតុចូល (Inputs) ឬប្រព័ន្ធបញ្ជា ដើម្បីកែប្រែស្ថានភាពនៃប្រព័ន្ធដំណើរការពីចំណុចចាប់ផ្តើមណាមួយ ទៅកាន់ចំណុចគោលដៅដែលចង់បាន ក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ។ | ដូចជាសមត្ថភាពរបស់អ្នកក្នុងការបើកបររថយន្តមួយ ពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយទៀតដោយប្រើចង្កូត និងហ្គែរបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវតាមចិត្តចង់។ |
| Lie derivative (ដេរីវេ Lie) | ជាវិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យាក្នុងការវាស់ស្ទង់អត្រានៃការប្រែប្រួលនៃអនុគមន៍ទំហំ (ដូចជាអនុគមន៍ថាមពល) នៅតាមបណ្តោយទិសដៅនៃចលនារបស់ប្រព័ន្ធ (Vector field)។ ក្នុងក្រដាសនេះ គេប្រើវាដើម្បីពិនិត្យមើលថា តើថាមពលក្នុងប្រព័ន្ធកំពុងកើនឡើង ឬថយចុះ។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថាតើទឹកក្នុងទន្លេហូរលឿនប៉ុនណា និងមានកម្លាំងប៉ុនណា នៅពេលយើងបណ្តែតទូកតាមខ្សែទឹក។ |
| Storage function (អនុគមន៍ផ្ទុក) | ជាអនុគមន៍គណិតវិទ្យាស្រដៀងនឹងអនុគមន៍ Lyapunov ដែលតំណាងឱ្យបរិមាណ "ថាមពល" (អាចជា Entropy ឬ Exergy) ដែលកំពុងត្រូវបានផ្ទុកនៅខាងក្នុងប្រព័ន្ធមួយ។ ដើម្បីឱ្យប្រព័ន្ធមានស្ថិរភាព ការប្រែប្រួលនៃអនុគមន៍នេះត្រូវតែតិចជាងថាមពលដែលផ្គត់ផ្គង់ចូល។ | ដូចជាធុងស្តុកទឹកមួយ ដែលយើងត្រូវវាស់កម្រិតទឹកដែលនៅសល់ក្នុងធុងជាប្រចាំ បន្ទាប់ពីមានទឹកហូរចូល និងហូរចេញ ដើម្បីកុំឱ្យហៀរ។ |
| Supply rate function (អនុគមន៍អត្រាផ្គត់ផ្គង់) | អនុគមន៍ដែលកំណត់ពីអត្រានៃ "ថាមពល" ឬការប្រឹងប្រែងដែលត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធតាមរយៈអន្តរកម្មរវាងធាតុចូល (Inputs) និងធាតុចេញ (Outputs) របស់វា។ | ដូចជាល្បឿន និងបរិមាណនៃការចាក់សាំងចូលទៅក្នុងធុងសាំងរបស់ម៉ាស៊ីន។ |
| Heat Exchanger Network / HEN (បណ្តាញឧបករណ៍ប្តូរកម្តៅ) | ជាបណ្តាញនៃឧបករណ៍ប្តូរកម្តៅនៅក្នុងរោងចក្រគីមី ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីផ្ទេរកម្តៅពីចរន្តទឹកក្តៅ (Hot streams) ទៅកាន់ចរន្តទឹកត្រជាក់ (Cold streams) សំដៅសន្សំសំចៃការប្រើប្រាស់ថាមពលកម្តៅ ឬម៉ាស៊ីនត្រជាក់ពីប្រភពខាងក្រៅ (Utilities)។ | ដូចជាការយកទឹកក្តៅដែលសល់ពីការស្ងោរអ្វីមួយ ទៅកម្តៅទឹកត្រជាក់ធម្មតា ជំនួសឱ្យការដាំទឹកត្រជាក់នោះពីដំបូង ដើម្បីសន្សំឧស្ម័នហ្គាស។ |
| Continuous fermentation (ដំណើរការបន្ទុំបន្ត) | ជាដំណើរការជីវសាស្រ្តនៅក្នុងរោងចក្រ ដែលចំណី (Substrate) ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងធុងបន្ទុំជាបន្តបន្ទាប់ ហើយផលិតផលរួមទាំងជីវម៉ាស (Biomass) ត្រូវបានទាញយកចេញជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងពេលតែមួយ ដើម្បីរក្សាលំនឹងប្រតិបត្តិការ (Steady state)។ | ដូចជាការចាក់ទឹកបរិសុទ្ធចូលទៅក្នុងអាងចិញ្ចឹមត្រីជារៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយស្របពេលនោះក៏បូមទឹកចាស់ចេញ ដើម្បីរក្សាបរិស្ថានទឹកឱ្យនៅល្អជានិច្ចសម្រាប់ត្រី។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
