បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយលើបញ្ហាប្រឈមក្នុងការរចនាប្រព័ន្ធថតរូបភាពដោយកាំរស្មីនឺត្រុងដែលអាចចល័តបាន ដែលតម្រូវឱ្យមានការថ្លឹងថ្លែងឱ្យមានតុល្យភាពរវាងសុវត្ថិភាពវិទ្យុសកម្ម និងកម្រិតប្រសិទ្ធភាពនៃលំហូរនឺត្រុងសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រដើម្បីក្លែងធ្វើការធ្វើដំណើររបស់នឺត្រុង ការរចនាប្រព័ន្ធទប់ស្កាត់ និងគណនាកម្រិតវិទ្យុសកម្ម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| 1 Ci Source Capacity (Unrestricted Design) ការរចនាប្រភពកាំរស្មី 1 Ci (មិនកម្រិតការការពារសុវត្ថិភាពតឹងរ៉ឹង) |
ផ្តល់លំហូរនឺត្រុងកម្ដៅបានខ្ពស់គ្រាន់បើ (1.9×10^5 neutrons/cm²/s) ដែលអាចបង្កើតរូបភាពបានក្នុងពេលសមស្រប។ | បង្កើតអត្រាដូសវិទ្យុសកម្មនៅផ្នែកចំហៀងខ្ពស់ខ្លាំងដល់ទៅ 77.7 rem/hr ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ និងលើសពីកម្រិតសុវត្ថិភាពយ៉ាងខ្លាំង។ | លំហូរនឺត្រុង 1.9×10^5 neutrons/cm²/s ធៀបនឹងដូសវិទ្យុសកម្ម 77.7 rem/hr ខ្ពស់ជាងកម្រិតអនុញ្ញាត។ |
| 31 mCi Source Capacity (Safe Limit Design) ការរចនាប្រភពកាំរស្មី 31 mCi (ផ្អែកលើកម្រិតសុវត្ថិភាព) |
ធានាបាននូវសុវត្ថិភាពរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ដោយរក្សាអត្រាដូសវិទ្យុសកម្មត្រឹម 2.5 mrem/hr ស្របតាមស្តង់ដារ ICRP។ | ធ្វើឱ្យលំហូរនឺត្រុងកម្ដៅធ្លាក់ចុះទាបបំផុត (ត្រឹម 5.7 neutrons/cm²/s) ដែលចំណាយពេលយូរពេកក្នុងការថត និងមិនអាចអនុវត្តជាក់ស្តែងបាន។ | ដូសវិទ្យុសកម្មសុវត្ថិភាព 2.5 mrem/hr តែទទួលបានលំហូរនឺត្រុងទាបពេកត្រឹម 5.7 neutrons/cm²/s។ |
| Reactor-based Neutron Radiography ការថតរូបភាពដោយប្រើរ៉េអាក់ទ័រនុយក្លេអ៊ែរ (វិធីសាស្ត្រទូទៅ) |
ផ្តល់លំហូរនឺត្រុងកម្ដៅខ្ពស់ខ្លាំង (លំដាប់ 10^5 ឡើងទៅ) ធ្វើឱ្យរូបភាពមានភាពច្បាស់ និងដំណើរការបានលឿនបំផុត។ | មិនអាចចល័តបាន ទាមទារទីតាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំទូលាយ ការវិនិយោគខ្ពស់ និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពដ៏ស្មុគស្មាញ។ | ផ្តល់លំហូរនឺត្រុងខ្ពស់ (លំដាប់ 10^5) ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ប៉ុន្តែខ្វះភាពបត់បែនក្នុងការចល័ត។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើការក្លែងធ្វើតាមកុំព្យូទ័រ ដែលទាមទារផ្នែកទន់ឯកទេសកម្រិតខ្ពស់ និងជំនាញខាងរូបវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរស៊ីជម្រៅ។
ការសិក្សានេះគឺជាការក្លែងធ្វើ (Simulation) ទាំងស្រុងនៅក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ ដោយអ្នកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរនៃប្រទេសថៃ។ វាមិនទាន់ត្រូវបានសាងសង់ ឬសាកល្បងជាមួយវត្ថុធាតុពិតប្រាកដនៅឡើយទេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា នេះមានន័យថាការយកគំរូនេះមកអនុវត្តតម្រូវឱ្យមានការផ្ទៀងផ្ទាត់ជាក់ស្តែង និងការស្វែងរកវត្ថុធាតុទប់ស្កាត់វិទ្យុសកម្មដែលមានតម្លៃសមរម្យនៅក្នុងស្រុក។
ទោះបីជាប្រព័ន្ធនេះមានបញ្ហាប្រឈមធំលើទំហំ និងប្រសិទ្ធភាពក៏ដោយ តែទ្រឹស្តីនេះមានប្រយោជន៍ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងការប្រើប្រាស់ជាក់លាក់នៅកម្ពុជា។
សរុបមក បច្ចេកវិទ្យាថតរូបភាពនឺត្រុងចល័តនេះនៅមានកម្រិតនៅឡើយ ប៉ុន្តែវិធីសាស្ត្រក្លែងធ្វើតាមកុំព្យូទ័ររបស់វា គឺជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏ល្អសម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សផ្នែករូបវិទ្យាជាន់ខ្ពស់នៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Neutron radiography (ការថតរូបភាពដោយកាំរស្មីនឺត្រុង) | គឺជាបច្ចេកទេសថតមើលរចនាសម្ព័ន្ធខាងក្នុងនៃវត្ថុ ដោយប្រើភាគិតនឺត្រុងបាញ់ឆ្លងកាត់ ដែលវាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការថតឆ្លងកាត់លោហៈធ្ងន់ៗ និងចាប់យករូបភាពវត្ថុធាតុស្រាលៗ (ដូចជាអ៊ីដ្រូសែន ជ័រ ឬទឹក) ដែលកាំរស្មីអ៊ិច (X-ray) មិនអាចធ្វើបាន ឬមិនអាចបែងចែកដាច់ពីគ្នា។ | ដូចជាការប្រើម៉ាស៊ីនស្កេន (X-ray) នៅមន្ទីរពេទ្យដែរ ប៉ុន្តែវាប្រើភាគិតនឺត្រុងដែលស័ក្តិសមសម្រាប់ការឆ្លុះមើលគ្រឿងបន្លាស់ម៉ាស៊ីន ឬរចនាសម្ព័ន្ធខាងក្នុងរុក្ខជាតិដោយមិនចាំបាច់វះកាត់។ |
| Monte Carlo methods (វិធីសាស្ត្រម៉ុងតេកាឡូ) | គឺជាវិធីសាស្ត្រគណនាតាមកុំព្យូទ័រ ដែលប្រើប្រាស់ក្បួនលេខចៃដន្យ (Random sampling) ជាន់គ្នាច្រើនដង ដើម្បីទស្សន៍ទាយលទ្ធផលនៃប្រព័ន្ធរូបវិទ្យាដ៏ស្មុគស្មាញ ដូចជាការតាមដានគន្លង និងអន្តរកម្មរបស់ភាគិតនឺត្រុងរាប់ម៉ឺនសែនគ្រាប់នៅក្នុងរបាំងការពារ។ | ដូចជាការបាញ់គ្រាប់ឃ្លីរាប់ពាន់គ្រាប់ចូលទៅក្នុងប្រអប់ដើម្បីមើលថាតើមានប៉ុន្មានគ្រាប់អាចធ្លាក់ដល់បាតប្រអប់ ជំនួសឱ្យការអង្គុយគិតលេខតាមរូបមន្តម្តងមួយគ្រាប់ៗ។ |
| Thermal neutron flux (លំហូរនឺត្រុងកម្ដៅ) | គឺជាបរិមាណនៃនឺត្រុងដែលមានថាមពលទាប (ដើរយឺតៗ ប្រហែល 0.02-0.5 eV) ដែលឆ្លងកាត់ផ្ទៃមុខកាត់ណាមួយក្នុងមួយវិនាទី។ នឺត្រុងប្រភេទនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការថតរូបភាព ព្រោះវាងាយនឹងត្រូវស្រូបយកដោយវត្ថុធាតុ ដើម្បីបង្កើតជាសញ្ញារូបភាពនៅលើហ្វីល។ | ប្រៀបដូចជាចំនួនដំណក់ទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់ប៉ះលើដំបូលផ្ទះទំហំមួយម៉ែត្រការ៉េក្នុងមួយវិនាទី បើចំនួននឺត្រុងធ្លាក់មកកាន់តែច្រើន រូបភាពនឹងលេចចេញកាន់តែលឿននិងច្បាស់។ |
| Collimator (ឧបករណ៍ប្រមូលផ្តុំកាំរស្មី) | គឺជាបំពង់ ឬឧបករណ៍សម្រាប់កម្រិតទិសដៅរបស់កាំរស្មីនឺត្រុង ឱ្យធ្វើដំណើរស្របគ្នាជាលក្ខណៈបន្ទាត់ត្រង់ឆ្ពោះទៅរកវត្ថុសំណាក ដោយស្រូបយកកាំរស្មីដែលខ្ទាតចេញទៅទិសដៅផ្សេង ដែលជួយឱ្យរូបភាពដែលទទួលបានមានភាពមុតស្រួច និងច្បាស់ល្អ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់បំពង់ក្រដាសរមូរដើម្បីសម្លឹងមើលទៅមុខ ដែលជួយទប់ស្កាត់ពន្លឺរំខានពីចំហៀង និងធ្វើឱ្យយើងផ្ដោតការមើលឃើញតែទៅលើវត្ថុដែលនៅចំពីមុខ។ |
| Equivalent dose rate (អត្រាដូសវិទ្យុសកម្មសមមូល) | ជារង្វាស់នៃកម្រិតថាមពលវិទ្យុសកម្មដែលរាងកាយមនុស្សស្រូបយកក្នុងមួយឯកតាពេលវេលា (គិតជា rem/hr ឬ Sv/hr) ដោយមានការគិតទម្ងន់បញ្ចូលរួចជាស្រេចនូវប្រភេទនៃវិទ្យុសកម្ម (ថាតើជានឺត្រុង ឬ ហ្គាម៉ា) ដើម្បីវាយតម្លៃពីកម្រិតគ្រោះថ្នាក់ចំពោះសុខភាព។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃកម្តៅព្រះអាទិត្យដែលចាំងមកលើស្បែកយើងក្នុងរយៈពេលមួយម៉ោង ដើម្បីដឹងថាតើយើងអាចរលាកស្បែកកម្រិតណា។ |
| Borated paraffin (ប៉ារ៉ាហ្វីនលាយបូរ៉ុន) | គឺជាវត្ថុធាតុចម្រុះសម្រាប់ទប់ស្កាត់វិទ្យុសកម្ម។ ប៉ារ៉ាហ្វីន (ជ័រក្រមួន) សំបូរអ៊ីដ្រូសែន ជួយបន្ថយល្បឿននឺត្រុងដែលរត់លឿន ឯបូរ៉ុន-១០ (Boron-10) ដើរតួជាអ្នកស្រូបយកនឺត្រុងដែលដើរយឺតទាំងនោះ ដើម្បីការពារកុំឱ្យវិទ្យុសកម្មភាយចេញក្រៅបង្កគ្រោះថ្នាក់។ | ប្រៀបដូចជាសំណាញ់ការពារពីរជាន់ ជាន់ទីមួយជាអេប៉ុងក្រាស់ជួយកាត់បន្ថយកម្លាំងគ្រាប់កាំភ្លើង ហើយជាន់ទីពីរមានមេដែកស្រូបយកគ្រាប់នោះទុកមិនឱ្យធ្លាយទៅណា។ |
| Americium-beryllium source (ប្រភពនឺត្រុង 241Am-9Be) | គឺជាប្រភពបញ្ចេញវិទ្យុសកម្មអាយសូតូប ដែលផ្សំឡើងពីសារធាតុ Americium-241 សម្រាប់បញ្ចេញភាគិតអាល់ហ្វា ហើយភាគិតនោះទៅបុកជាមួយ Beryllium-9 ក៏បង្កើតបានជាភាគិតនឺត្រុងសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការថតរូបភាព។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនភ្លើងតូចមួយដែលប្រើឥន្ធនៈដុតឆេះ (Americium) ដើម្បីបង្វិលម៉ូទ័រ (Beryllium) ទើបអាចបញ្ចេញចរន្តអគ្គិសនី (នឺត្រុង) មកប្រើប្រាស់បាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
