បញ្ហា (The Problem)៖ ការបណ្តុះបាក់តេរី Campylobacter តាមវិធីសាស្ត្រធម្មតាទាមទារនូវឧបករណ៍ពិសេសនិងការចំណាយខ្ពស់ដើម្បីបង្កើតបរិយាកាសដែលមានកម្រិតអុកស៊ីសែនទាប (Microaerobic condition) សម្រាប់ការលូតលាស់របស់វា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានចម្រាញ់និងបន្សុទ្ធបំណែកភ្នាសកោសិការបស់បាក់តេរីចំនួនពីរប្រភេទដើម្បីវាយតម្លៃសមត្ថភាពរបស់វាក្នុងការកាត់បន្ថយអុកស៊ីសែនសម្រាប់ការបណ្តុះមេរោគ Campylobacter jejuni។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| MHB + Purified Membrane Fragments (E3 or P30) ការប្រើប្រាស់ទឹករាវ MHB បន្ថែមបំណែកភ្នាសកោសិកាបន្សុទ្ធ ក្រោមបរិយាកាសធម្មតា |
ចំណាយតិចលើការបណ្តុះបាក់តេរី មិនតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍បង្កើតឧស្ម័នពិសេស ឬទូអاض្ចរដែលស្មុគស្មាញ និងអាចសម្របតាមសីតុណ្ហភាពខុសៗគ្នា (៣៧°C ឬ ៤២°C)។ | ទាមទារដំណើរការស្មុគស្មាញក្នុងការចម្រាញ់ និងបន្សុទ្ធបំណែកភ្នាសនៅដំណាក់កាលដំបូង ដោយត្រូវការម៉ាស៊ីនបង្វិលល្បឿនលឿនបំផុត។ | គាំទ្រការលូតលាស់របស់ Campylobacter jejuni បានយ៉ាងល្អ ដោយមានចំនួនបាក់តេរីចន្លោះពី ៤.៦៤ ទៅ ៦.៥១ log cfu/ml ក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោង។ |
| Conventional Gas Flushing (5% O2, 10% CO2, 85% N2) ការបណ្តុះដោយការផ្លុំបញ្ចូលឧស្ម័នចម្រុះ (វិធីសាស្ត្រស្តង់ដារ) |
ជាវិធីសាស្ត្រស្តង់ដារដែលមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់បំផុត និងផ្តល់បរិយាកាសល្អឥតខ្ចោះ (Microaerobic condition) សម្រាប់ការលូតលាស់។ | មានតម្លៃថ្លៃ ត្រូវការឧបករណ៍ពិសេស (Gas jar, Mixed gas cylinder) និងមិនងាយស្រួលសម្រាប់មន្ទីរពិសោធន៍ខ្នាតតូច។ | ផ្តល់អត្រាលូតលាស់ខ្ពស់បំផុតចន្លោះពី ៤.៦៥ ទៅ ៧.៤៥ log cfu/ml ក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោង។ |
| MHB only under normal atmosphere ការប្រើប្រាស់ទឹករាវ MHB ទទេ ក្រោមបរិយាកាសធម្មតា (Negative Control) |
ងាយស្រួលបំផុត និងមិនត្រូវការការចំណាយបន្ថែមអ្វីទាំងអស់។ | បរាជ័យទាំងស្រុងក្នុងការគាំទ្រការលូតលាស់របស់បាក់តេរីដែលត្រូវការអុកស៊ីសែនកម្រិតទាប (Microaerophile)។ | មិនមានការលូតលាស់របស់បាក់តេរី Campylobacter jejuni ទាល់តែសោះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះតម្រូវឱ្យមានការវិនិយោគខ្ពស់នៅដំណាក់កាលដំបូងលើឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ការចម្រាញ់និងបន្សុទ្ធបំណែកភ្នាសកោសិកា។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅប្រទេសថៃ ដោយប្រមូលសំណាក E. coli និង P. aeruginosa ពីអ្នកជំងឺក្នុងស្រុក ប៉ុន្តែប្រើប្រាស់ពូជស្តង់ដារ C. jejuni សម្រាប់ការធ្វើតេស្តការលូតលាស់។ ទិន្នន័យនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ ភូមិសាស្ត្រ និងទម្រង់នៃការចម្លងរោគក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍គឺមានភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។
បច្ចេកទេសជំនួសនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមសម្រាប់ការធ្វើតេស្តរកមេរោគដែលអាចបង្កជំងឺរលាកក្រពះពោះវៀន។
ជារួម ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធកាត់បន្ថយអុកស៊ីសែនដោយខ្លួនឯង (In-house preparation) នេះ អាចពង្រឹងសមត្ថភាពតាមដានជំងឺឆ្លងតាមចំណីអាហារនៅកម្ពុជាបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព និងនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Microaerobic condition (លក្ខខណ្ឌអុកស៊ីសែនកម្រិតទាប) | បរិយាកាសដែលមានបរិមាណឧស្ម័នអុកស៊ីសែនតិចជាងបរិយាកាសធម្មតា (ប្រហែល 5% O2) ដែលជាលក្ខខណ្ឌចម្បងនិងចាំបាច់បំផុតសម្រាប់ការរស់រាននិងលូតលាស់របស់បាក់តេរីមួយចំនួនដូចជា Campylobacter។ | ដូចជាមនុស្សដែលត្រូវការខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធដើម្បីដកដង្ហើម ប៉ុន្តែមិនអាចទ្រាំទ្រនឹងខ្យល់ព្យុះបក់ខ្លាំងបាន។ បាក់តេរីនេះត្រូវការអុកស៊ីសែនតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ |
| Membrane fragments (បំណែកភ្នាសកោសិកា) | បំណែកតូចៗនៃស្រទាប់ការពារខាងក្រៅរបស់កោសិការបស់បាក់តេរី ដែលត្រូវបានបំបែកចេញ ប៉ុន្តែវានៅតែមានផ្ទុកអង់ស៊ីមសកម្មដែលអាចបញ្ចុះកម្រិតអុកស៊ីសែនក្នុងមជ្ឈដ្ឋានរាវដែលនៅជុំវិញវាបាន។ | ដូចជាបំណែកនៃម៉ាស៊ីនត្រជាក់ចាស់មួយ ទោះបីជាតួម៉ាស៊ីនបែកបាក់ទៅហើយ ក៏គ្រឿងបន្លាស់ខ្លះនៅតែអាចដំណើរការស្រូបយកកម្តៅបានដដែល។ |
| Ultracentrifugation (ការបង្វិលដោយម៉ាស៊ីនល្បឿនលឿនបំផុត) | បច្ចេកទេសបំបែកភាគល្អិតតូចៗបំផុតនៅក្នុងសារធាតុរាវ ដោយប្រើកម្លាំងបង្វិលជុំក្នុងល្បឿនលឿនខ្លាំង (រហូតដល់ ១៧៥,០០០ ដងនៃកម្លាំងទំនាញផែនដី) ដើម្បីទាញយកបំណែកភ្នាសបន្សុទ្ធចេញពីកាកសំណល់កោសិកាផ្សេងៗ។ | ដូចជាការបង្វិលធុងក្នុងម៉ាស៊ីនបោកខោអាវក្នុងល្បឿនលឿនដើម្បីញែកទឹកចេញពីខោអាវ ប៉ុន្តែបច្ចេកទេសនេះប្រើល្បឿនលឿនជាងរាប់ម៉ឺនដងដើម្បីញែកភាគល្អិតតូចៗ។ |
| French pressure cell (ម៉ាស៊ីនបំបែកកោសិកាដោយសម្ពាធ) | ឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ដែលប្រើប្រាស់សម្ពាធខ្ពស់ខ្លាំង ដើម្បីបំបែកជញ្ជាំងកោសិការបស់បាក់តេរី ដោយបង្ខំឱ្យវាឆ្លងកាត់សន្ទះរន្ធដ៏តូចចង្អៀត ធ្វើឱ្យកោសិកាផ្ទុះបែកចេញពីគ្នាដើម្បីបញ្ចេញសារធាតុខាងក្នុង។ | ដូចជាការច្របាច់ប៉េងប៉ោងដែលពោរពេញដោយទឹកឱ្យឆ្លងកាត់រន្ធម្ជុលតូចមួយ ដែលសម្ពាធខ្លាំងធ្វើឱ្យវារហែកបែកខ្ចាយចេញមកក្រៅ។ |
| Dissolved oxygen (DO) meter (ម៉ាស៊ីនវាស់អុកស៊ីសែនរលាយ) | ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកដែលមានសេនស័រសម្រាប់វាស់កម្រិតបរិមាណអុកស៊ីសែនដែលរលាយនៅក្នុងទឹក ឬសារធាតុរាវ (គិតជាភាគរយ) ដើម្បីដឹងពីប្រសិទ្ធភាពនៃការថយចុះអុកស៊ីសែននៅក្នុងការពិសោធន៍។ | ដូចជាទែម៉ូម៉ែត្រដែលយើងប្រើសម្រាប់វាស់កម្តៅក្នុងទឹក ប៉ុន្តែឧបករណ៍នេះប្រើសម្រាប់វាស់បរិមាណខ្យល់អុកស៊ីសែនដែលលាក់ខ្លួននៅក្នុងទឹកជំនួសវិញ។ |
| Mueller-Hinton broth (ទឹករាវបណ្តុះមេរោគ Mueller-Hinton) | ប្រភេទស៊ុបជីវជាតិស្តង់ដារមួយប្រភេទដែលសម្បូរទៅដោយប្រូតេអ៊ីននិងសារធាតុចិញ្ចឹម ដែលមន្ទីរពិសោធន៍ប្រើប្រាស់ជាទូទៅដើម្បីបណ្តុះបាក់តេរីឱ្យលូតលាស់និងបំបែកខ្លួននៅក្នុងដបឬបំពង់កែវ។ | ដូចជាទឹកស៊ុបមាន់ដ៏មានឱជារស ដែលចម្អិនឡើងយ៉ាងពិសេសសម្រាប់ផ្តល់កម្លាំងនិងសារធាតុចិញ្ចឹមដល់ក្មេងៗកំពុងលូតលាស់ (ក្នុងទីនេះគឺសម្រាប់បាក់តេរី)។ |
| Specific activity (សកម្មភាពជាក់លាក់) | រង្វាស់សម្រាប់បញ្ជាក់ពីប្រសិទ្ធភាពនិងភាពបរិសុទ្ធនៃអង់ស៊ីម ដោយគិតជាបរិមាណសកម្មភាពកាត់បន្ថយអុកស៊ីសែន (Unit) ធៀបទៅនឹងបរិមាណម៉ាសប្រូតេអ៊ីនសរុប (mg) ដែលមាននៅក្នុងសារធាតុចម្រាញ់។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថា តើកម្មករម្នាក់ (ប្រូតេអ៊ីន) អាចរែកដីបានប៉ុន្មានធុង (សកម្មភាព) ក្នុងរយៈពេលមួយម៉ោង ដើម្បីដឹងពីសមត្ថភាពពិតប្រាកដរបស់គាត់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
