បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងស៊ើបអង្កេតលក្ខណៈសតិអារម្មណ៍ និងការទទួលយករបស់អ្នកប្រើប្រាស់ថៃចំពោះផលិតផលតែបៃតងពាណិជ្ជកម្មលាយអង្ករសម្រូបលីង (Genmaicha) ដែលមានលក់នៅទីក្រុងបាងកក។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សាបានប្រើប្រាស់ការវិភាគពណ៌នាបែបសតិអារម្មណ៍ដោយអ្នកជំនាញ និងការធ្វើតេស្តចំណូលចិត្តដោយអ្នកប្រើប្រាស់គោលដៅ ដើម្បីស្វែងរកទំនាក់ទំនងតាមរយៈការគូសផែនទីចំណូលចិត្ត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Sensory Analysis ការវិភាគពណ៌នាបែបសតិអារម្មណ៍ (ដោយក្រុមអ្នកជំនាញ) |
ផ្តល់ទិន្នន័យប្រកបដោយវត្ថុវិស័យ និងមានភាពច្បាស់លាស់ខ្ពស់អំពីលក្ខណៈរូប ក្លិន និងរសជាតិនៃផលិតផល។ ការវាយតម្លៃមានភាពជាក់លាក់ដោយផ្អែកលើស្តង់ដារយោងច្បាស់លាស់។ | ទាមទារពេលវេលាយូរសម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាលអ្នកសាកល្បង (៨ វគ្គក្នុងករណីនេះ) និងមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីចំណូលចិត្តផ្ទាល់របស់អ្នកប្រើប្រាស់ទូទៅនោះទេ។ | កំណត់បានគុណលក្ខណៈសតិអារម្មណ៍ចំនួន ១៨មុខ និងអាចបែងចែកចំណាត់ថ្នាក់គំរូតែជា ៣ ក្រុមធំៗ ដោយពន្យល់ពីបំរែបំរួលបាន ៨៧.៣១% តាមរយៈ PCA។ |
| Internal Preference Mapping (PCA) ការគូសផែនទីចំណូលចិត្តផ្ទៃក្នុង (ការរួមបញ្ចូលទិន្នន័យអ្នកប្រើប្រាស់ និងអ្នកជំនាញ) |
ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងលក្ខណៈបច្ចេកទេសនៃផលិតផលទៅនឹងទិន្នន័យចំណូលចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ដែលជួយកំណត់រក "កត្តាជំរុញការចូលចិត្ត" របស់អតិថិជនបានយ៉ាងច្បាស់។ | ទាមទារទិន្នន័យទំហំធំពីក្រុមទាំងពីរ (អ្នកជំនាញនិងអ្នកប្រើប្រាស់) ព្រមទាំងតម្រូវឱ្យមានចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីវិភាគកម្រិតខ្ពស់។ | រកឃើញថាក្លិនតែនិងក្លិនស្ងួតជំរុញការចូលចិត្ត ខណៈរសជាតិលីងជាប់មាត់ធ្វើឱ្យមានការមិនចូលចិត្ត (សមាសភាគចម្បងទាំង២ ពន្យល់ពីបំរែបំរួលចំណូលចិត្តបាន ៨៣.៩០%)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានមនុស្សច្រើនសម្រាប់ការធ្វើតេស្តសតិអារម្មណ៍ សារធាតុគីមីសម្រាប់ធ្វើជាស្តង់ដារយោង និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគស្ថិតិស្មុគស្មាញ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ដោយមានការចូលរួមពីអ្នកប្រើប្រាស់ចំនួន ២០០ នាក់ ដែលក្នុងនោះមានស្រ្តីរហូតដល់ ៦៧.៥%។ ភាពលម្អៀងផ្នែកយេនឌ័រ និងបរិបទវប្បធម៌នៃការញ៉ាំតែរបស់ប្រជាជនថៃទីក្រុង អាចនឹងមិនឆ្លុះបញ្ចាំងទាំងស្រុងពីទម្លាប់ និងចំណូលចិត្តរសជាតិរបស់អ្នកប្រើប្រាស់នៅប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ជាពិសេសចំពោះកម្រិតនៃភាពល្វីង និងក្លិនលីង។
វិធីសាស្រ្តនៃការគូសផែនទីចំណូលចិត្តនេះ មានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងសម្រាប់វិស័យស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ (R&D) នៅក្នុងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ និងភេសជ្ជៈនៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តតាមគំរូស្រាវជ្រាវនេះ នឹងជួយឱ្យសហគ្រាសកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូរពីការផលិតតាមការស្មាន ទៅជាការអភិវឌ្ឍផលិតផលដោយផ្អែកលើទិន្នន័យច្បាស់លាស់ ដែលកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការបរាជ័យនៅលើទីផ្សារ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Preference mapping (ការគូសផែនទីចំណូលចិត្ត) | គឺជាបច្ចេកទេសផ្នែកស្ថិតិដែលប្រើនៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រសតិអារម្មណ៍ ដើម្បីភ្ជាប់ទិន្នន័យនៃការចូលចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ទូទៅ ទៅនឹងលក្ខណៈពណ៌នាបច្ចេកទេសរបស់ផលិតផល (ដូចជា កម្រិតក្លិន ឬកម្រិតល្វីង)។ វាជួយឱ្យក្រុមហ៊ុនផលិតដឹងថា តើកត្តារសជាតិមួយណាដែលជំរុញឱ្យអតិថិជនសម្រេចចិត្តទិញ។ | ដូចជាការគូសផែនទីបង្ហាញផ្លូវដែលតភ្ជាប់រវាងលក្ខណៈពិសេសរបស់ម្ហូបមួយ (ផ្អែម ប្រៃ ជូរ) ទៅនឹងចំណូលចិត្តរបស់អ្នកញ៉ាំ ដើម្បីដឹងថាអ្នកញ៉ាំចូលចិត្តរសជាតិបែបណាជាងគេ។ |
| Descriptive sensory analysis (ការវិភាគពណ៌នាបែបសតិអារម្មណ៍) | ជាវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃផលិតផលមួយដែលតម្រូវឱ្យមានក្រុមអ្នកភ្លក់ដែលបានឆ្លងកាត់ការបណ្តុះបណ្តាលយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដើម្បីកំណត់ និងដាក់ពិន្ទុលើកម្រិតនៃគុណលក្ខណៈនីមួយៗរបស់ផលិតផល (ដូចជា ក្លិនពណ៌ រូបរាង និងរសជាតិ) ដោយប្រៀបធៀបទៅនឹងស្តង់ដារយោង។ | ដូចជាការប្រើអ្នកជំនាញភ្លក់ស្រា ដែលអាចប្រាប់យ៉ាងលម្អិតថាតើស្រានោះមានក្លិនដូចផ្លែឈើអ្វីខ្លះ និងមានរសជាតិល្វីងកម្រិតណា។ |
| Principal Component Analysis / PCA (ការវិភាគសមាសភាគចម្បង) | គឺជាវិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យាសម្រាប់បង្រួមទិន្នន័យដែលមានទំហំធំនិងស្មុគស្មាញ ឱ្យមកជាក្រុមតូចៗ (សមាសភាគចម្បង) ដោយនៅតែរក្សាព័ត៌មានសំខាន់ៗដដែល ដើម្បីងាយស្រួលមើលពីទំនាក់ទំនង និងភាពខុសគ្នារវាងគំរូនីមួយៗនៅលើក្រាហ្វ។ | ដូចជាការសង្ខេបសៀវភៅក្រាស់មួយក្បាលឱ្យមកនៅត្រឹមតែ២ទំព័រ ដែលមានចំណុចសំខាន់ៗបំផុតប្រចាំសៀវភៅនោះដោយមិនបាត់បង់អត្ថន័យដើម។ |
| Genmaicha (តែហ្គេនម៉ៃឆា) | ជាឈ្មោះប្រភេទតែជប៉ុនម្យ៉ាង ដែលគេយកស្លឹកតែបៃតងទៅលាយជាមួយនឹងអង្ករសម្រូបលីង។ វាមានលក្ខណៈពិសេសត្រង់ក្លិនឈ្ងុយដូចគ្រាប់ធញ្ញជាតិលីង និងមានផ្ទុកជាតិកាហ្វេអ៊ីនទាបជាងតែបៃតងសុទ្ធ ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់អ្នកហូបតែទូទៅ។ | ដូចជាការយកតែបៃតងទៅលាយជាមួយទឹកអង្ករលីង ដែលធ្វើឱ្យវាមានក្លិនឈ្ងុយប្លែក និងងាយស្រួលញ៉ាំសម្រាប់អ្នកដែលមិនសូវចូលចិត្តជាតិកាហ្វេអ៊ីនច្រើន។ |
| Hedonic scale (មាត្រដ្ឋានចំណូលចិត្ត / មាត្រដ្ឋានហេដូនិក) | គឺជារង្វាស់ដែលគេប្រើក្នុងការស្រាវជ្រាវទីផ្សារ ឬការភ្លក់ម្ហូបអាហារ ដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការចូលចិត្ត ឬមិនចូលចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ចំពោះផលិតផលណាមួយ។ ជាទូទៅគេច្រើនប្រើរង្វាស់ ៩ កម្រិត ចាប់ពី "ស្អប់បំផុត (១)" ដល់ "ចូលចិត្តបំផុត (៩)"។ | ដូចជាការឱ្យផ្កាយនៅលើកម្មវិធីទិញទំនិញ (ចាប់ពី១ផ្កាយដល់៥ផ្កាយ) ដើម្បីបង្ហាញថាអ្នកពេញចិត្តផលិតផលនោះកម្រិតណា។ |
| Sequential monadic order (លំដាប់លំដោយបែបឯកត្តជនបន្តបន្ទាប់) | គឺជារបៀបបម្រើគំរូសាកល្បងទៅឱ្យអ្នកភ្លក់ ដោយតម្រូវឱ្យពួកគេភ្លក់និងវាយតម្លៃគំរូទី១ឱ្យរួចរាល់សិន ទើបអាចបន្តទៅភ្លក់គំរូទី២។ ការធ្វើបែបនេះគឺដើម្បីការពារកុំឱ្យអ្នកភ្លក់មានភាពច្របូកច្របល់អារម្មណ៍ ឬប្រៀបធៀបរសជាតិផ្ទាល់រវាងគំរូទាំងពីរ។ | ដូចជាការភ្លក់ម្ហូបម្តងមួយចានៗ ហើយដាក់ពិន្ទុភ្លាមៗ មុននឹងបន្តទៅភ្លក់ចានបន្ទាប់ ដើម្បីកុំឱ្យច្រឡំរសជាតិគ្នា។ |
| Astringent (ភាពចត់) | ជាអារម្មណ៍ស្ងួត កន្ត្រាក់ និងស្ពឹកស្រពន់នៅក្នុងក្រអូមមាត់ ដែលបង្កឡើងដោយសារធាតុ Tannins ឬ Polyphenols នៅក្នុងចំណីអាហារ (ដូចជា តែបៃតង ឬផ្លែឈើខ្ចី) មានប្រតិកម្មជាមួយនឹងប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងទឹកមាត់។ | ដូចជារសជាតិចត់ពេលដែលយើងញ៉ាំផ្លែចេកខ្ចី ឬផ្លែទំពាំងបាយជូរដែលមិនទាន់ទុំ ដែលធ្វើឱ្យក្រអូមមាត់យើងស្ងួតកន្ត្រាក់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
