បញ្ហា (The Problem)៖ ការវិភាគប៉ូលីមែរកាបូអ៊ីដ្រាតមានភាពស្មុគស្មាញ និងទាមទារប្រព័ន្ធវិភាគដែលមានល្បឿនលឿន និងអាចតាមដានការបំបែកដោយអង់ស៊ីម (Enzymatic hydrolysis) បានដោយផ្ទាល់ (On-line) ដោយមិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលសម្អាតសំណាកច្រើនដែលនាំឱ្យខាតបង់ពេលវេលា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អត្ថបទនេះធ្វើការត្រួតពិនិត្យ និងបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធវិភាគរួមបញ្ចូលគ្នាដ៏ទំនើបមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការយកសំណាក សម្អាត និងវិភាគក្នុងពេលតែមួយ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| MD-HPAEC-IPED/MS (Microdialysis sampling with High Performance Anion Exchange Chromatography, Integrated Pulsed Electrochemical Detection and Mass Spectrometry) ប្រព័ន្ធវិភាគរួមបញ្ចូលគ្នា MD-HPAEC-IPED/MS |
ផ្តល់សមត្ថភាពក្នុងការយកសំណាក និងសម្អាតសំណាកដោយផ្ទាល់ពីកន្លែងប្រតិកម្ម (in-situ) ដោយមិនធ្វើឱ្យខាតបង់អង់ស៊ីម។ វាមានភាពរហ័ស ត្រឹមត្រូវ និងអាចវិភាគកាបូអ៊ីដ្រាតបានលម្អិតខ្ពស់ ដោយមិនទាមទារការធ្វើបរិវត្តកម្មសំណាក (Derivatisation)។ | តម្រូវឱ្យមានប្រព័ន្ធឧបករណ៍ថ្លៃៗ និងស្មុគស្មាញ ជាពិសេសនៅពេលភ្ជាប់ជាមួយ MS ដែលទាមទារឧបករណ៍ដកជាតិប្រៃ (Cation exchange membrane desalting device) ដើម្បីកុំឱ្យស្ទះ។ | អាចតាមដានប្រតិកម្មអង់ស៊ីមបានភ្លាមៗ (Real-time) និងកំណត់អត្តសញ្ញាណប៉ូលីមែររហូតដល់កម្រិត DP 17 សម្រាប់ម្សៅស្រូវសាលី និង DP 2-6 សម្រាប់គ្រាប់សណ្តែក (Phaseolus mungo)។ |
| Traditional Offline Sampling (Heating/Freezing and Filtration) ការយកសំណាកបែបប្រពៃណី (ប្រើកម្តៅ/ការបង្កក និងការច្រោះ) |
ជានីតិវិធីសាមញ្ញដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ទូទៅនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ធម្មតា ដោយមិនទាមទារឧបករណ៍យកសំណាកស្មុគស្មាញ (Microdialysis probe)។ | ចំណាយពេលយូរ ធ្វើឱ្យខាតបង់បរិមាណសំណាក បំផ្លាញអង់ស៊ីមនៅក្នុងរ៉េអាក់ទ័រដោយសារការកម្តៅ និងអាចធ្វើឱ្យស្ទះជួរឈរវិភាគ (Separation columns)។ | ផ្តល់លទ្ធផលវិភាគ (Chromatogram) ដែលមានកំពូល (Peaks) ទូលាយ និងមិនសូវច្បាស់ បើប្រៀបធៀបនឹងភាពច្បាស់លាស់នៃបច្ចេកទេស Microdialysis។ |
| Size Exclusion Chromatography (SEC) with Light Scattering Detection ក្រូម៉ាតូក្រាហ្វីប្រភេទ SEC រួមជាមួយនឹងឧបករណ៍រកឃើញពន្លឺខ្ចាត់ខ្ចាយ |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការកំណត់របាយទម្ងន់ម៉ូលេគុល (Molecular weight distribution) នៃប៉ូលីមែរធំៗ និងសម្រាប់ការបំបែកជាចំណែកៗ (Fractionation)។ | មិនសូវមានភាពរសើប (Sensitivity) ក្នុងការចាប់យករចនាសម្ព័ន្ធលម្អិត (ដូចជាចំណងគ្លីកូស៊ីត) បើប្រៀបធៀបទៅនឹង HPAEC ទេ ហើយតែងតែត្រូវការឧបករណ៍រកឃើញបន្ថែមទៀតដើម្បីភាពច្បាស់លាស់។ | ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅសម្រាប់ការវិភាគទម្ងន់ម៉ូលេគុលនៃអាមីឡូស (Amylose) អាមីឡូប៉ិចទីន (Amylopectin) និងសែលុយឡូស (Cellulose)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធវិភាគដ៏ទំនើបនេះទាមទារការវិនិយោគធនធានខ្ពស់ ជាពិសេសលើឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ខ្នាតធំ និងចំណេះដឹងផ្នែកគីមីវិភាគកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះគឺជាអត្ថបទរំលឹក (Review paper) ដែលប្រមូលផ្តុំទិន្នន័យពីការស្រាវជ្រាវមុនៗ និងពីសាកលវិទ្យាល័យ Botswana ដោយផ្តោតលើរុក្ខជាតិដូចជា គ្រាប់សណ្តែក កាកសំណល់អំពៅ (Bagasse) ម្សៅពោត ដំឡូង និងស្រូវសាលី។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ និងទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាមានផលិតផលកសិកម្ម និងសំណល់កសិកម្មស្រដៀងគ្នាដែលអាចយកមកស្រាវជ្រាវបន្ថែមដើម្បីបង្កើនតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច។
បច្ចេកវិទ្យាវិភាគនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិ-ឧស្សាហកម្ម ការកែច្នៃចំណីអាហារ និងការស្រាវជ្រាវជីវបច្ចេកវិទ្យានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពក្នុងការវិភាគប៉ូលីមែរកាបូអ៊ីដ្រាតនេះ នឹងជួយកម្ពុជាឈានពីការលក់វត្ថុធាតុដើមកសិកម្មថោកៗ ទៅកាន់ការបង្កើតផលិតផលជីវបច្ចេកវិទ្យាដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Microdialysis sampling (ការយកសំណាកបែបមីក្រូឌីយ៉ាលីស) | គឺជាបច្ចេកទេសយកសំណាកដោយប្រើភ្នាសពាក់កណ្តាលជ្រាប (Semi-permeable membrane) ដើម្បីស្រូបយកតែម៉ូលេគុលតូចៗចេញពីសូលុយស្យុងប្រតិកម្មដោយមិនបូមយកសូលុយស្យុងរាវ ឬអង់ស៊ីមធំៗចេញមកក្រៅនោះទេ ដែលជួយសម្អាតសំណាកដោយស្វ័យប្រវត្តិ និងមិនរំខានដល់ប្រតិកម្ម។ | ប្រៀបដូចជាការត្រាំកញ្ចប់តែក្នុងទឹកក្តៅ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យតែជាតិតែលេចចេញមកក្រៅ តែមិនឱ្យកាកតែចេញមកក្រៅឡើយ។ |
| High performance anion exchange chromatography (ក្រូម៉ាតូក្រាហ្វីបណ្តូរអានីយ៉ុងសមត្ថភាពខ្ពស់) | គឺជាវិធីសាស្ត្របំបែកម៉ូលេគុលកាបូអ៊ីដ្រាតនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ដោយប្រើបន្ទុកអគ្គិសនីអវិជ្ជមាន (Anions) នៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានដែលមានកម្រិត pH ខ្ពស់ ដើម្បីឱ្យម៉ូលេគុលនីមួយៗហូរចេញមកតាមលំដាប់លំដោយអាស្រ័យលើអន្តរកម្មរបស់វាជាមួយជួរឈរវិភាគ។ | ប្រៀបដូចជាការតម្រង់ជួរមនុស្សដោយផ្អែកលើកម្លាំងឆក់មេដែក អ្នកណាមានកម្លាំងឆក់ខ្លាំងជាងជាមួយជញ្ជាំងមេដែក នឹងដើរចេញមកក្រោយគេ។ |
| Enzymatic hydrolysis (ការបំបែកដោយអង់ស៊ីម) | គឺជាដំណើរការប្រើប្រាស់ប្រូតេអ៊ីនប្រភេទអង់ស៊ីម (ដូចជាពីផ្សិត ឬបាក់តេរី) ដើម្បីកាត់ផ្តាច់ចំណងគីមីរបស់ប៉ូលីមែរធំៗ (ដូចជាម្សៅ) ឱ្យក្លាយទៅជាម៉ូលេគុលស្ករតូចៗ (Saccharides) ដោយមានភាពជាក់លាក់ខ្ពស់។ | ប្រៀបដូចជាការប្រើកន្ត្រៃដ៏មុតស្រួច ដើម្បីកាត់ខ្សែពួរដ៏វែងមួយទៅជាកង់ខ្លីៗជាច្រើនដុំ ដោយកាត់ចំកន្លែងជាក់លាក់ណាមួយ។ |
| Mass Spectrometry (ម៉ាស់ស្ប៉ិចត្រូម៉ែត្រ) | គឺជាបច្ចេកទេសវិភាគដែលវាស់ម៉ាស់ (ទម្ងន់) របស់ម៉ូលេគុលក្នុងស្ថានភាពឧស្ម័នដែលមានបន្ទុកអគ្គិសនី (Ions) ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងរចនាសម្ព័ន្ធពិតប្រាកដរបស់សមាសធាតុគីមី។ | ប្រៀបដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់របស់មនុស្សម្នាក់ៗនៅលើជញ្ជីងដ៏ជាក់លាក់មួយ ដើម្បីសម្គាល់ថាគាត់ជានរណាដោយផ្អែកលើទម្ងន់។ |
| Degree of polymerisation (កម្រិតបណ្តុំម៉ូលេគុល) | គឺជាចំនួននៃម៉ូលេគុលមូលដ្ឋានតូចៗ (Monomers) ដែលតភ្ជាប់គ្នាបង្កើតបានជាខ្សែសង្វាក់ប៉ូលីមែរ។ ឧទាហរណ៍ DP 3 មានន័យថាមានម៉ូលេគុលស្ករចំនួន ៣ តភ្ជាប់គ្នាជាខ្សែតែមួយ។ | ប្រៀបដូចជាចំនួនកូនរថភ្លើងដែលតភ្ជាប់គ្នា បើរថភ្លើងនោះមានកូនរថភ្លើង៣ នោះមានន័យថាវាមានកម្រិតបណ្តុំស្មើនឹង ៣ (DP 3)។ |
| Integrated pulsed electrochemical detection (ការរកឃើញដោយចរន្តអគ្គិសនីចង្វាក់រួមបញ្ចូលគ្នា) | គឺជាប្រព័ន្ធរកឃើញម៉ូលេគុលកាបូអ៊ីដ្រាត តាមរយៈការវាស់បម្រែបម្រួលចរន្តអគ្គិសនីនៅពេលដែលកាបូអ៊ីដ្រាតធ្វើអុកស៊ីតកម្មនៅលើអេឡិចត្រូត ដោយមានការលាងសម្អាតអេឡិចត្រូតដោយស្វ័យប្រវត្តិតាមរយៈចង្វាក់អគ្គិសនី។ | ប្រៀបដូចជាឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាដែលបញ្ចេញពន្លឺថតរូបផ្លេកៗ ហើយមានមុខងារជូតសម្អាតកញ្ចក់កាមេរ៉ាដោយខ្លួនឯងជារៀងរាល់វិនាទី ដើម្បីឱ្យការថតរូបបន្ទាប់នៅតែច្បាស់។ |
| Size Exclusion Chromatography (ក្រូម៉ាតូក្រាហ្វីច្រោះតាមទំហំ) | គឺជាវិធីសាស្ត្របំបែកម៉ូលេគុលដោយផ្អែកលើទំហំរបស់វា ដែលម៉ូលេគុលធំៗមិនអាចចូលក្នុងរន្ធនៃវត្ថុធាតុច្រោះបានទើបហូរចេញមកមុន រីឯម៉ូលេគុលតូចៗត្រូវចូលវង្វេងក្នុងរន្ធទាំងនោះទើបហូរចេញមកតាមក្រោយគេ។ | ប្រៀបដូចជាការរែងក្រួសនិងខ្សាច់ គ្រាប់ក្រួសធំៗរមៀលចេញមកមុនយ៉ាងលឿន ចំណែកគ្រាប់ខ្សាច់តូចៗត្រូវធ្លាក់ចូលរន្ធតូចៗនៃកន្ត្រែងទើបហូរចេញមកយឺតជាង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
