បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយពីតម្រូវការក្នុងការស្វែងរកប្រភពវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិថ្មីៗ ជាពិសេសប្រូតេអ៊ីនពីស្រូវសរហ្គូម (Sorghum bicolor L. Moench) ដើម្បីអភិវឌ្ឍជាហ្វីលដែលអាចបរិភោគបាន ជំនួសឱ្យការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិកដែលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រាញ់ និងវិភាគលក្ខណៈរូបនិងគីមីនៃប្រូតេអ៊ីន Kafirin ពីស្រូវសរហ្គូមចំនួនពីរប្រភេទ (KU 439 និង KU 804)។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Kafirin Extraction from KU 439 Cultivar ការចម្រាញ់ប្រូតេអ៊ីន Kafirin ពីពូជសរហ្គូម KU 439 |
ផ្តល់ទិន្នផលសរុបខ្ពស់ និងមានទំហំប្រូតេអ៊ីន (Protein bodies) ធំ ដែលងាយស្រួលក្នុងការទាញយក។ | កំហាប់ប្រូតេអ៊ីនសុទ្ធទាបជាង និងមានពណ៌លឿង/ក្រហមខ្លាំង ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សោភ័ណភាពនៅពេលផលិតជាហ្វីលវេចខ្ចប់ចំណីអាហារ។ | ទទួលបានទិន្នផល ៥.៦៤ ក្រាម/ម្សៅ១០០ក្រាម និងមានកំហាប់ប្រូតេអ៊ីនសុទ្ធ ៧៧.៤៩%។ |
| Kafirin Extraction from KU 804 Cultivar ការចម្រាញ់ប្រូតេអ៊ីន Kafirin ពីពូជសរហ្គូម KU 804 |
មានកំហាប់ប្រូតេអ៊ីនសុទ្ធខ្ពស់ជាង និងមានពណ៌សភ្លឺល្អ (Whiter and brighter) ដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការផលិតហ្វីលវេចខ្ចប់ដែលអាចបរិភោគបានប្រកបដោយគុណភាព។ | ផ្តល់ទិន្នផលសរុបនៃប្រូតេអ៊ីនទាបជាង បើប្រៀបធៀបទៅនឹងពូជ KU 439។ | ទទួលបានទិន្នផល ៤.៦៥ ក្រាម/ម្សៅ១០០ក្រាម និងមានកំហាប់ប្រូតេអ៊ីនសុទ្ធ ៨៣.២៤%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារឱ្យមានបន្ទប់ពិសោធន៍ដែលបំពាក់ដោយឧបករណ៍ទំនើបៗ និងសារធាតុគីមីមួយចំនួនសម្រាប់ដំណើរការចម្រាញ់ និងវិភាគប្រូតេអ៊ីន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ពូជសរហ្គូមក្នុងស្រុករបស់ថៃចំនួនពីរប្រភេទ (KU 439 និង KU 804)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពូជសរហ្គូមក្នុងស្រុកអាចមានលក្ខណៈរូបសាស្ត្រ និងបរិមាណតានីន (Tannin) ខុសគ្នា ដែលកត្តាទាំងនេះអាចជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់ទិន្នផលប្រូតេអ៊ីនដែលចម្រាញ់បាន និងគុណភាពលក្ខណៈរូបរបស់ហ្វីលវេចខ្ចប់។
បច្ចេកទេសទាញយកប្រូតេអ៊ីន Kafirin នេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការអភិវឌ្ឍសម្ភារៈវេចខ្ចប់បរិស្ថាន និងលើកកម្ពស់តម្លៃកសិផល។
ការទាញយកប្រូតេអ៊ីនពីស្រូវសរហ្គូមផ្តល់នូវដំណោះស្រាយប្រកបដោយនិរន្តរភាពក្នុងការកាត់បន្ថយសំណល់ប្លាស្ទិក និងបង្កើតតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចបន្ថែមសម្រាប់កសិផលដែលធន់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Kafirin (ប្រូតេអ៊ីនកាហ្វីរិន / ប្រូតេអ៊ីនសរហ្គូម) | ជាប្រភេទប្រូតេអ៊ីនស្តុកទុកចម្បងដែលត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងគ្រាប់ស្រូវសរហ្គូម វាមានលក្ខណៈមិនសូវរលាយក្នុងទឹកតែរលាយក្នុងអាល់កុល ដែលធ្វើឱ្យវាមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ផលិតជាហ្វីលវេចខ្ចប់ការពារជ្រាបទឹកនិងដែលអាចបរិភោគបាន។ | ដូចជាសារធាតុជ័រធម្មជាតិដែលមានក្នុងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ដែលគេអាចយកមកកែច្នៃធ្វើជាថង់ប្លាស្ទិកធម្មជាតិ។ |
| Edible films (ហ្វីលវេចខ្ចប់ដែលអាចបរិភោគបាន) | ជាស្រទាប់ស្តើងៗផលិតពីវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិ (ដូចជាប្រូតេអ៊ីន ឬកាបូអ៊ីដ្រាត) ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ស្រោបឬវេចខ្ចប់ចំណីអាហារ ដើម្បីការពារកុំឱ្យខូចគុណភាព ហើយមនុស្សអាចបរិភោគវាបានដោយសុវត្ថិភាព។ | ដូចជាសម្បកស្ករគ្រាប់ស្តើងៗដែលអាចរលាយក្នុងមាត់បាន ដែលជួយការពារស្ករកុំឱ្យរលាយមុនពេលញ៉ាំ។ |
| SDS-PAGE (បច្ចេកទេសអេឡិចត្រូហ្វូរេស / បច្ចេកទេសបំបែកប្រូតេអ៊ីន) | វិធីសាស្ត្រមន្ទីរពិសោធន៍មួយប្រភេទដែលប្រើចរន្តអគ្គិសនីដើម្បីទាញបំបែកសមាសធាតុប្រូតេអ៊ីនផ្សេងៗគ្នា (α, β, γ) ទៅតាមទំហំម៉ូលេគុលរបស់វានៅលើបន្ទះជែល ដើម្បីដឹងពីសមាសភាពពិតប្រាកដរបស់ប្រូតេអ៊ីននោះ។ | ដូចជាការរែងដីខ្សាច់កាត់តាមកន្ត្រងផ្សេងៗគ្នា ដោយគ្រាប់ខ្សាច់តូចៗធ្លាក់ចុះបានលឿននិងជ្រៅជាងគ្រាប់គ្រួសធំៗអញ្ចឹងដែរ។ |
| Scanning Electron Microscope / SEM (មីក្រូទស្សន៍អេឡិចត្រុងប្រភេទស្កេន) | ជាប្រភេទមីក្រូទស្សន៍ទំនើបដែលប្រើកាំរស្មីអេឡិចត្រុងបាញ់ទៅលើផ្ទៃខាងក្រៅនៃវត្ថុដើម្បីបង្កើតជារូបភាពលម្អិត (3D) ដែលអាចឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមើលឃើញរចនាសម្ព័ន្ធតូចៗបំផុត ដូចជាទម្រង់នៃបណ្តុំប្រូតេអ៊ីន។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនថតរូបកម្រិតខ្ពស់បំផុត ដែលអាចថតពង្រីកមើលរូបរាងលម្អិតនៃវត្ថុរហូតដល់កម្រិតតូចជាងសក់មនុស្សរាប់ពាន់ដង។ |
| Water-binding capacity / WBC (សមត្ថភាពចាប់យកទឹក) | រង្វាស់នៃសមត្ថភាពរបស់ប្រូតេអ៊ីន ឬសារធាតុណាមួយក្នុងការស្រូបយក និងរក្សាទុកម៉ូលេគុលទឹកនៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធរបស់វា។ ការយល់ដឹងពីចំណុចនេះជួយក្នុងការកំណត់ថាតើហ្វីលវេចខ្ចប់ងាយនឹងជ្រាបទឹកកម្រិតណា។ | ដូចជាអេប៉ុងដែលស្រូបទឹកចូលក្នុងខ្លួនវាបានកាន់តែច្រើន មានន័យថាសមត្ថភាពចាប់យកទឹករបស់វាកាន់តែខ្ពស់។ |
| Prolamin (ប្រូឡាមីន) | ក្រុមនៃប្រូតេអ៊ីនរុក្ខជាតិដែលសំបូរទៅដោយអាស៊ីតអាមីណូ ហើយភាគច្រើនមាននៅក្នុងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងមានលក្ខណៈមិនចូលទឹក (Hydrophobic) ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់បង្កើតជារបាំងការពារជាតិសំណើម។ | ជាក្រុមគ្រួសារធំរបស់ប្រូតេអ៊ីនដែលខ្លាចទឹក ហើយ Kafirin និង Zein សុទ្ធតែជាសមាជិកក្នុងគ្រួសារនេះ។ |
| Zein (ហ្សេអ៊ីន / ប្រូតេអ៊ីនពោត) | ប្រូតេអ៊ីនប្រភេទ Prolamin ចម្បងដែលមាននៅក្នុងគ្រាប់ពោត ដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយរួចមកហើយក្នុងការផលិតហ្វីលវេចខ្ចប់ដែលអាចបរិភោគបាន និងថ្នាំកូតចំណីអាហាររហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ | ជាបងប្អូនជីដូនមួយរបស់ Kafirin ដែលមានសមត្ថភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ប៉ុន្តែវាមានប្រភពចេញពីពោតជំនួសឱ្យស្រូវសរហ្គូម។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
