បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយលើការកែលម្អក្បួនដោះស្រាយ Split-Window (SW) ដើម្បីកាត់បន្ថយកំហុសក្នុងការទាញយកទិន្នន័យសីតុណ្ហភាពផ្ទៃដី (LST) ពីឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាកម្ដៅអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដនៃស៊េរីផ្កាយរណប AVHRR/NOAA ជាពិសេសតាមរយៈការស្នើក្បួនដោះស្រាយថ្មីសម្រាប់បេសកកម្មអនាគត។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់ការក្លែងធ្វើកូដផ្ទេរវិទ្យុសកម្ម MODTRAN 4.0 ទៅលើទិន្នន័យ AVHRR ដើម្បីវិភាគឥទ្ធិពលនៃមុខងារចម្រោះ និងធ្វើការវិភាគភាពប្រែប្រួលនៃកំហុស។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Standard Split-Window (SW) Algorithm for NOAA 19 ក្បួនដោះស្រាយ Split-Window ស្តង់ដារ (សម្រាប់ផ្កាយរណប NOAA 19) |
មានភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់ជាងផ្កាយរណបស៊េរីមុនៗ (NOAA 7 ដល់ 18) ដោយសារគម្លាតប្រវែងរលកមានទំហំធំជាង (Δλ = 1.252 µm) ដែលជួយកាត់បន្ថយកំហុស។ | នៅតែមានកំហុសសរុបខ្ពស់បន្តិចនៅឡើយ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការបន្សំឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាឆ្លងស៊េរីដែលបានស្នើឡើងថ្មី។ | កំហុសសរុបនៃការវាស់សីតុណ្ហភាពផ្ទៃដី (LST) គឺ 1.255 K (នៅពេល e(ε)=0.5%)។ |
| Proposed Split-Window Algorithm for NOAA 20 ក្បួនដោះស្រាយ Split-Window ដែលបានស្នើថ្មី (សម្រាប់បេសកកម្ម NOAA 20) |
ផ្តល់នូវកំហុសទាបបំផុតក្នុងការវាស់ LST ដោយធ្វើការបន្សំប៉ុស្តិ៍ទី៤ (NOAA 9) និងប៉ុស្តិ៍ទី៥ (NOAA 19) ដើម្បីបង្កើនគម្លាតប្រវែងរលកដល់ Δλ = 1.271 µm។ | ទាមទារការរចនា និងការផលិតឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាថ្មី (Sensor) ដែលរួមបញ្ចូលលក្ខណៈបច្ចេកទេសតម្រងវិសាលគមពីស៊េរីមុនៗទាំងពីរនេះ។ | កំហុសសរុបនៃការវាស់សីតុណ្ហភាពផ្ទៃដី (LST) ត្រូវបានកាត់បន្ថយមកត្រឹម 1.253 K (នៅពេល e(ε)=0.5%)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារការប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រឯកទេសកម្រិតខ្ពស់ និងទិន្នន័យបណ្ណាល័យវិសាលគមសម្រាប់ការក្លែងធ្វើសេណារីយ៉ូរាប់សែនករណី។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យផ្ទៀងផ្ទាត់ពីស្ថានីយវាស់វែងផ្ទាល់ (In-situ validation data) ពីតំបន់ Hay និង Walpeup ក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី ដែលជាតំបន់មានអាកាសធាតុស្ងួត និងពាក់កណ្តាលស្ងួត។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមិនតំណាងឱ្យលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុត្រូពិចសើមដែលមានសំណើមបរិយាកាសខ្ពស់ និងគម្របព្រៃឈើក្រាស់នោះទេ ដែលកត្តាទាំងនេះអាចជះឥទ្ធិពលដល់ភាពត្រឹមត្រូវនៃក្បួនដោះស្រាយនៅពេលយកមកអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជា។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការយល់ដឹងពីក្បួនដោះស្រាយ Split-Window (SW) នេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធតាមដានបរិស្ថាន និងធនធានទឹកនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការកែលម្អក្បួនដោះស្រាយដើម្បីទទួលបាន LST កាន់តែសុក្រឹត ផ្តល់នូវមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំសម្រាប់ការតាមដានការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Split-Window (SW) algorithm | ក្បួនដោះស្រាយគណិតវិទ្យាដែលប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីប៉ុស្តិ៍វិសាលគមអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដពីរផ្សេងគ្នា (ជិតគ្នា) ដើម្បីកែតម្រូវឥទ្ធិពលនៃការស្រូបយកកម្ដៅដោយចំហាយទឹកក្នុងបរិយាកាស និងទាញយកសីតុណ្ហភាពពិតប្រាកដនៃផ្ទៃដី។ | ដូចជាការពាក់វ៉ែនតាពណ៌ពីរផ្សេងគ្នាដើម្បីមើលវត្ថុមួយ ពណ៌នីមួយៗជួយយើងដកចេញនូវភាពព្រាលដែលបង្កដោយអ័ព្ទ ដើម្បីឃើញរូបរាងវត្ថុច្បាស់។ |
| Land Surface Temperature (LST) | សីតុណ្ហភាពនៅកម្រិតផ្ទៃដីផ្ទាល់ ដែលត្រូវបានវាស់ស្ទង់ពីចម្ងាយតាមរយៈការចាប់សញ្ញាកាំរស្មីកម្ដៅបញ្ចេញដោយដី រុក្ខជាតិ និងសំណង់នានា មិនមែនជាសីតុណ្ហភាពខ្យល់ដែលវាស់ដោយទែម៉ូម៉ែត្រនោះទេ។ | ដូចជាការវាស់កម្ដៅដោយប្រើម៉ាស៊ីនបាញ់កម្ដៅលើថ្ងាសផ្ទាល់ ជាជាងការវាស់កម្ដៅខ្យល់នៅក្នុងបន្ទប់។ |
| MODTRAN 4.0 | កម្មវិធីកុំព្យូទ័រក្លែងធ្វើការធ្វើដំណើរនៃពន្លឺ និងកម្ដៅកាត់តាមស្រទាប់បរិយាកាសរបស់ផែនដី ដើម្បីយល់ដឹងពីរបៀបដែលឧស្ម័ន និងចំហាយទឹកស្រូបយក ឬបង្វែរថាមពលទាំងនោះ ហៅថា Radiative transfer code។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនពិសោធន៍និម្មិតមួយដែលទាយដឹងជាមុនថា តើពន្លឺពិលនឹងថយចុះពន្លឺកម្រិតណា នៅពេលដែលយើងបញ្ចាំងវាឆ្លងកាត់កញ្ចក់ដែលមានផ្សែងក្រាស់។ |
| Advanced Very High Resolution Radiometer (AVHRR) | ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា (សេនស័រ) ដែលបំពាក់លើផ្កាយរណបស៊េរី NOAA សម្រាប់វាស់ស្ទង់ចំណាំងផ្លាតនៃពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងការបញ្ចេញកម្ដៅពីផែនដី ក្នុងគោលបំណងតាមដានអាកាសធាតុ និងបរិស្ថានផែនដី។ | ដូចជាកាមេរ៉ាឌីជីថលដ៏ទំនើបមួយនៅលើមេឃ ដែលអាចថតឃើញទាំងពន្លឺធម្មតា និងកម្ដៅដែលភ្នែកមនុស្សមើលមិនឃើញ។ |
| Emissivity | រង្វាស់នៃសមត្ថភាពរបស់វត្ថុមួយ ឬផ្ទៃដីណាមួយ ក្នុងការបញ្ចេញថាមពលកម្ដៅ (កាំរស្មីអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ) ធៀបទៅនឹងវត្ថុខ្មៅងងឹតល្អឥតខ្ចោះ (Blackbody) នៅសីតុណ្ហភាពដូចគ្នា។ ផ្ទៃវត្ថុខុសគ្នាមានកម្រិតបញ្ចេញកម្ដៅខុសគ្នា ទោះបីសីតុណ្ហភាពវត្ថុនោះប៉ុនគ្នាក៏ដោយ។ | ដូចជាភាពខុសគ្នារវាងការពាក់អាវខ្មៅ និងអាវសនៅក្រោមពន្លឺថ្ងៃ អាវមួយចាប់កម្ដៅ និងបញ្ចេញកម្ដៅខុសពីអាវមួយទៀត ទោះបីនៅកន្លែងតែមួយក៏ដោយ។ |
| Effective wavelength | ប្រវែងរលកកណ្តាលតំណាងឱ្យកម្រិតវិសាលគមណាមួយ ដែលសេនស័រផ្កាយរណបអាចចាប់យកបានច្បាស់ជាងគេ ឬមានតម្លៃអតិបរមានៅក្នុងមុខងារតម្រង (Filter function) របស់ប៉ុស្តិ៍នោះ។ | ដូចជាការចាក់វិទ្យុរកប៉ុស្តិ៍សម្លេង វាជាលេខហ្វ្រេកង់ពិតប្រាកដដែលយើងអាចស្តាប់សម្លេងវិទ្យុបានច្បាស់បំផុតដោយគ្មានសម្លេងរំខាន។ |
| Noise equivalent delta temperature | រង្វាស់នៃភាពញាប់ញ័រ ឬកំហុសតូចបំផុតនៃសីតុណ្ហភាព ដែលបង្កឡើងដោយសំលេងរំខាន (Noise) ខាងក្នុងប្រព័ន្ធគ្រឿងអេឡិចត្រូនិចរបស់ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាផ្ទាល់។ | ដូចជាសម្លេង 'សឺតៗ' ដែលឮតិចៗចេញពីឧបករណ៍បំពងសម្លេង ទោះបីយើងមិនទាន់ចាក់ចម្រៀងក៏ដោយ ដែលធ្វើឱ្យពិបាកស្តាប់សម្លេងខ្សឹបបានច្បាស់។ |
| Downwelling radiance | ថាមពលកាំរស្មីកម្ដៅដែលត្រូវបានបញ្ចេញដោយស្រទាប់បរិយាកាស (ដូចជាពីពពក ឬឧស្ម័ន) បាញ់ចុះមកក្រោមមកប៉ះនឹងផ្ទៃផែនដី ដែលត្រូវយកមកគិតគូរដកចេញដើម្បីកុំឱ្យច្រឡំនឹងកម្ដៅចេញពីផ្ទៃដីផ្ទាល់។ | ដូចជាកម្ដៅដែលយើងមានអារម្មណ៍ភាយចេញពីដំបូលស័ង្កសី ចុះមកប៉ះខ្លួនយើងនៅពេលថ្ងៃត្រង់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
