បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីកត្តាដែលរារាំង និងឱកាសក្នុងការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យាដ្រូន (Drone) សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនអាហារនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ទោះបីជាបច្ចេកវិទ្យានេះមានការពេញនិយមជាសកលក្ដី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណវិស័យដោយពង្រីកលើគំរូនៃភាពត្រៀមខ្លួន និងការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យា (TRAM) ដើម្បីវិភាគទិន្នន័យពីការស្ទង់មតិអ្នកប្រើប្រាស់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Core TRAM Constructs (Perceived Usefulness & Ease of Use) កត្តាស្នូលនៃគំរូ TRAM (អត្ថប្រយោជន៍ និងភាពងាយស្រួលដែលទទួលបាន) |
មានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការទស្សន៍ទាយពីការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យា ហើយមានប្រសិទ្ធភាពចំពោះមនុស្សគ្រប់វ័យដោយមិនគិតពីជំនាន់។ | មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីហានិភ័យជាក់លាក់ផ្នែកប្រតិបត្តិការ និងសុវត្ថិភាពនៃបច្ចេកវិទ្យាដ្រូននោះទេ។ | មានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានយ៉ាងខ្លាំងទៅនឹងចេតនាក្នុងការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យាដ្រូន (គាំទ្រសម្មតិកម្ម H1 និង H2)។ |
| Extended Variables (Delivery Risk & Generation Gap) អថេរបន្ថែម (ហានិភ័យនៃការដឹកជញ្ជូន និងគម្លាតជំនាន់) |
ព្យាយាមស្វែងយល់ពីក្តីបារម្ភរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ទាក់ទងនឹងសុវត្ថិភាព និងភាពខុសគ្នានៃការទទួលយកតាមចន្លោះអាយុ។ | ក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង អថេរទាំងនេះមានឥទ្ធិពលតិចតួចណាស់ ព្រោះវាត្រូវបានបិទបាំងដោយអត្ថប្រយោជន៍ជាក់ស្តែងនៃបច្ចេកវិទ្យា។ | មិនមានឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ ឬជាអថេរសម្របសម្រួល (Moderator) ដល់ចេតនានៃការប្រើប្រាស់នោះទេ (មិនគាំទ្រសម្មតិកម្ម H3, H4, H5, H8, H9)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគទិន្នន័យ និងមិនតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍ផ្នែករឹងស្មុគស្មាញ (Hardware) នោះទេ។
ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យពីពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីចំនួន ៣៨៤ នាក់នៅក្នុងទីក្រុងធំៗចំនួន ៤ (Kuala Lumpur, Selangor, Johor, Penang)។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទប្រជាជនទីក្រុងដែលមានការយល់ដឹងពីបច្ចេកវិទ្យាច្រើន និងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាកកស្ទះចរាចរណ៍ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះទីក្រុងភ្នំពេញក៏មានស្ថានភាពកកស្ទះស្រដៀងគ្នា ដែលធ្វើឱ្យការប្រើប្រាស់ដ្រូនអាចជាដំណោះស្រាយប្រកបដោយសក្តានុពលខ្ពស់។
ទោះបីជាបច្ចុប្បន្នការដឹកជញ្ជូនអាហារតាមដ្រូនមិនទាន់មានវត្តមាននៅកម្ពុជាក៏ដោយ ប៉ុន្តែលទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់រៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រនវានុវត្តន៍នាពេលអនាគត។
សរុបមក ដើម្បីឱ្យការប្រើប្រាស់ដ្រូនដឹកជញ្ជូនទទួលបានជោគជ័យនៅកម្ពុជា ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធត្រូវផ្តោតលើការកសាងទំនុកចិត្ត និងធានាថាវាផ្តល់ភាពងាយស្រួលពិតប្រាកដដល់អ្នកប្រើប្រាស់គ្រប់ស្រទាប់វ័យ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Technology Readiness and Acceptance Model - TRAM (គំរូនៃភាពត្រៀមខ្លួន និងការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យា) | ជាក្របខណ្ឌទ្រឹស្តីដែលវាស់ស្ទង់ពីអាកប្បកិរិយាទូទៅរបស់បុគ្គលម្នាក់ចំពោះបច្ចេកវិទ្យា (ថាតើគេចូលចិត្តរបស់ទំនើបឬអត់) រួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយនឹងការវាយតម្លៃរបស់គេទៅលើភាពងាយស្រួល និងអត្ថប្រយោជន៍នៃបច្ចេកវិទ្យាជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីទស្សន៍ទាយថាតើគេនឹងសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានោះឬទេ។ | ដូចជាការសង្កេតមើលថា តើមនុស្សម្នាក់មាននិស្ស័យចូលចិត្តសាកល្បងរបស់ថ្មីៗឬទេ ហើយតើរបស់នោះពិតជាមានប្រយោជន៍ចំពោះគេដែរឬទេ មុនពេលគេសម្រេចចិត្តទិញវា។ |
| Perceived Usefulness - PU (អត្ថប្រយោជន៍ដែលទទួលបាន) | ជាកម្រិតនៃការជឿជាក់របស់អ្នកប្រើប្រាស់ ដែលគិតថាការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឬប្រព័ន្ធណាមួយនឹងជួយពន្លឿនការងារ និងធ្វើឱ្យជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងចំណេញពេលវេលាជាងមុន។ | ដូចជាការជឿជាក់ថា ការជិះម៉ូតូទៅធ្វើការគឺល្អជាងការដើរ ព្រោះវាជួយឱ្យយើងធ្វើដំណើរដល់គោលដៅបានលឿន និងមិនហត់។ |
| Perceived Ease of Use - PEU (ភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់) | ជាការវាយតម្លៃរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ទៅលើបច្ចេកវិទ្យាណាមួយ ដោយជឿជាក់ថាវាមិនមានភាពស្មុគស្មាញ និងមិនទាមទារឱ្យមានការប្រឹងប្រែងចំណាយកម្លាំង ឬពេលវេលាច្រើនក្នុងការរៀនសូត្រដើម្បីប្រើប្រាស់វានោះទេ។ | ដូចជាការប្រើទូរស័ព្ទស្មាតហ្វូនដែលគ្រាន់តែចុចលើអេក្រង់ក៏អាចហៅចេញបានភ្លាមៗ ដោយមិនពិបាកដូចការវាយកូដបញ្ជាកុំព្យូទ័រនោះឡើយ។ |
| Partial Least Squares Structural Equation Modeling - PLS-SEM (ម៉ូដែលសមីការរចនាសម្ព័ន្ធ PLS-SEM) | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីស្វែងយល់ និងគណនាពីឥទ្ធិពលនៃទំនាក់ទំនងដ៏ស្មុគស្មាញរវាងកត្តាជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ ដូចជាការទាញរកទំនាក់ទំនងរវាងហានិភ័យ ភាពងាយស្រួល និងការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនស្កេនដ៏ឆ្លាតវៃមួយ ដែលអាចមើលធ្លុះឃើញពីរបៀបដែលគ្រឿងបន្លាស់រាប់រយនៃរថយន្តដំណើរការភ្ជាប់គ្នា ថាតើមួយណាធ្វើឱ្យឡានរត់លឿន មួយណាធ្វើឱ្យឡានស៊ីសាំង។ |
| Delivery Risk (ហានិភ័យនៃការដឹកជញ្ជូន) | ជាក្តីបារម្ភរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ទាក់ទងនឹងលទ្ធភាពនៃការខាតបង់ ឬបញ្ហាអំឡុងពេលដឹកជញ្ជូន ដូចជា ការដឹកយឺតយ៉ាវ ការខូចខាតម្ហូបអាហារ ការធ្លាក់ដ្រូន ឬការព្រួយបារម្ភពីការលួចទិន្នន័យឯកជនជាដើម។ | ដូចជាអារម្មណ៍ភ័យព្រួយពេលយើងកុម្ម៉ង់ទិញកែវថ្មតាមអនឡាញ ដោយខ្លាចថាអ្នកដឹកជញ្ជូនអាចធ្វើឱ្យវាបែកមុនពេលមកដល់ផ្ទះយើង។ |
| Bootstrapping (វិធីសាស្ត្រ Bootstrapping ក្នុងស្ថិតិ) | ជាបច្ចេកទេសបែងចែកទិន្នន័យតាមរយៈការចាប់យកសំណាកគំរូដដែលៗចុះឡើងពីសំណុំទិន្នន័យដើមរាប់ពាន់ដង (ឧ. ៥០០០ ដងក្នុងកម្មវិធី SmartPLS) ដើម្បីធានាថាទំនាក់ទំនងនៃទិន្នន័យដែលរកឃើញគឺមានភាពច្បាស់លាស់ និងអាចទុកចិត្តបានកម្រិតខ្ពស់បំផុត។ | ដូចជាការភ្លក់សម្លមួយឆ្នាំង ដោយដួសភ្លក់ច្រើនដងពីកន្លែងផ្សេងៗគ្នាក្នុងឆ្នាំង ដើម្បីប្រាកដថាសម្លនោះពិតជាមានរសជាតិឆ្ងាញ់សព្វសាច់មែន។ |
| Moderating Effect (ឥទ្ធិពលសម្របសម្រួល) | ជាឥទ្ធិពលនៃកត្តាទីបីដែលចូលមកកែប្រែ (ពង្រឹង ឬបន្ថយ) ទៅលើភាពខ្លាំងនៃទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាពីរផ្សេងទៀត។ ក្នុងការសិក្សានេះ គេចង់ដឹងថា 'ជំនាន់អាយុ' ធ្វើឱ្យការសម្រេចចិត្តប្រើដ្រូនខុសគ្នាឬអត់។ | ដូចជាសីតុណ្ហភាពអាកាសធាតុ ដែលជាកត្តាសម្របសម្រួលពេលយើងញ៉ាំការ៉េម (បើអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ការ៉េមឆាប់រលាយ បើត្រជាក់ ការ៉េមយឺតរលាយ)។ |
| Generation Gap (គម្លាតជំនាន់) | ជាភាពខុសគ្នានៃផ្នត់គំនិត គុណតម្លៃ អាកប្បកិរិយា និងល្បឿននៃការសម្របខ្លួនទៅនឹងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ រវាងក្រុមមនុស្សដែលកើតនិងធំធាត់ក្នុងសម័យកាលផ្សេងៗគ្នា (ដូចជាជំនាន់ Baby Boomers, ជំនាន់ X, ជំនាន់ Y, ឬជំនាន់ Z)។ | ដូចជាការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងជីដូននិងចៅ ដោយជីដូនចាត់ទុកវិទ្យុជារបស់ទំនើប ចំណែកចៅយល់ថាទូរស័ព្ទស្មាតហ្វូនទើបទំនើប។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
